Ιράν: Τι κρύβεται πίσω από το οικονομικό θρίλερ στα Στενά του Ορμούζ- Πως ο Τραμπ κερδίζει από την παγκόσμια ενεργειακή αναταραχή και σκοπεύει να σοκάρει την Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι εντεινόμενες συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες απειλές για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα αβεβαιότητας για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Ιράν: Τι κρύβεται πίσω από το οικονομικό θρίλερ στα Στενά του Ορμούζ- Πως ο Τραμπ κερδίζει από την παγκόσμια ενεργειακή αναταραχή και σκοπεύει να σοκάρει την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το αποτέλεσμα είναι διπλό: αφενός αυξάνεται κατακόρυφα το ρίσκο για τις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, αφετέρου εκτοξεύεται το κόστος ασφάλισης των φορτίων, επιβαρύνοντας τελικά τις οικονομίες που εξαρτώνται από αυτές τις ροές.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η ανάλυση του γεωπολιτικού και ενεργειακού αναλυτή Τομ Λουόνγκο, όπως παρουσιάστηκε σε συνέντευξή του στο RT. Ο Λουόνγκο, αν και δηλώνει θετικά διακείμενος απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρεί να ερμηνεύσει τις κινήσεις του πρώην Αμερικανού προέδρου μέσα από ένα πρίσμα στρατηγικού σχεδιασμού μεγάλης κλίμακας. Σύμφωνα με την προσέγγισή του, πίσω από τις φαινομενικά αποσπασματικές παρεμβάσεις των ΗΠΑ διαφαίνεται ένα συνεκτικό σχέδιο αναδιάταξης της παγκόσμιας ενεργειακής αρχιτεκτονικής, με τελικό στόχο την ενίσχυση του αμερικανικού ελέγχου στις ροές πετρελαίου.

Η οπτική αυτή συνδέεται, κατά τον ίδιο, με προηγούμενες κινήσεις των ΗΠΑ, όπως η πίεση προς χώρες με μεγάλα ενεργειακά αποθέματα – χαρακτηριστικό παράδειγμα η Βενεζουέλα – αλλά και με μια ευρύτερη στρατηγική επανακαθορισμού των διεθνών συμμαχιών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΗΠΑ φέρονται να επιδιώκουν όχι μόνο να περιορίσουν την επιρροή ανταγωνιστικών δυνάμεων, αλλά και να ενισχύσουν τη δική τους θέση ακόμη και εις βάρος παραδοσιακών συμμάχων.

Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης του Λουόνγκο αποτελεί η προσπάθεια μετατόπισης του παγκόσμιου ενεργειακού «κέντρου βάρους» από τον Περσικό Κόλπο προς τον Κόλπο του Μεξικού. Όπως υποστηρίζει, η πολιτική αυτή αντανακλά μια συνειδητή επιδίωξη να αποδυναμωθεί η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ – ενός από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου στον κόσμο. «Αν δεν μπορείς να μεταφέρεις το πετρέλαιο, τότε πρακτικά δεν υπάρχει αγορά», σημειώνει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η ίδια η δυνατότητα μεταφοράς αποτελεί τον πυρήνα της ενεργειακής ισχύος.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου εμφανίζει ήδη σημάδια κορεσμού, με τεράστιες ποσότητες αργού να παραμένουν αποθηκευμένες σε δεξαμενόπλοια και εγκαταστάσεις, γεγονός που εντείνει τις πιέσεις για αναδιάρθρωση των δικτύων διανομής.

Ιράν: Τι κρύβεται πίσω από το οικονομικό θρίλερ στα Στενά του Ορμούζ- Πως ο Τραμπ κερδίζει από την παγκόσμια ενεργειακή αναταραχή και σκοπεύει να σοκάρει την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η πιθανή μεταφορά της εφοδιαστικής αλυσίδας από τον Περσικό Κόλπο προς τον Κόλπο του Μεξικού δεν συνιστά απλώς μια τεχνική αλλαγή, αλλά μια βαθιά γεωπολιτική ανατροπή. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο, ενισχύοντας καθοριστικά τη θέση των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα θα αύξανε την εξάρτηση άλλων περιοχών – ιδίως της Ευρώπης – από την αμερικανική ενεργειακή πολιτική.

Η τάση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο φαινόμενο του «nearshoring», δηλαδή της μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων κοντά στις βασικές αγορές κατανάλωσης. Οι πρόσφατες κρίσεις, από την πανδημία έως τις αναταράξεις στην Ερυθρά Θάλασσα, ανέδειξαν με εμφατικό τρόπο την ευαλωτότητα των μακρινών και πολύπλοκων αλυσίδων εφοδιασμού.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο Κόλπος του Μεξικού αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο για πολλούς λόγους. Όλο και περισσότερες επιχειρήσεις μεταφέρουν την παραγωγή τους από την Ασία στο Μεξικό, επιδιώκοντας άμεση πρόσβαση στην αμερικανική αγορά. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ εξελίσσονται σε παγκόσμια δύναμη στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου, αξιοποιώντας εκτεταμένες υποδομές σε πολιτείες όπως το Τέξας και η Λουιζιάνα.

Επιπλέον, το πλεονέκτημα της γεωγραφικής εγγύτητας καθιστά τις μεταφορές ταχύτερες και οικονομικότερες: τα προϊόντα μπορούν να φτάσουν από το Μεξικό στις ΗΠΑ μέσα σε λίγες ημέρες, σε αντίθεση με τις εβδομάδες που απαιτούνται από πιο απομακρυσμένες περιοχές. Τέλος, το ανταγωνιστικό εργατικό κόστος στο Μεξικό, που πλέον προσεγγίζει ή και συναγωνίζεται εκείνο της Κίνας, ενισχύει περαιτέρω τη δυναμική αυτής της μετατόπισης.

Συνολικά, οι εξελίξεις αυτές υποδεικνύουν ότι η παγκόσμια ενεργειακή και εφοδιαστική τάξη εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιών μετασχηματισμών, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να λειτουργούν όχι μόνο ως παράγοντας κινδύνου, αλλά και ως καταλύτης για τη διαμόρφωση ενός νέου παγκόσμιου χάρτη ισχύος.