Ιράν: Το πυρηνικό πρόγραμμα παρέμεινε άθικτο παρά την ισραηλινή επίθεση – Κομβικός ο ρόλος των υπόγειων εγκαταστάσεων

Παρά την αιφνιδιαστική και μαζική αεροπορική επίθεση του Ισραήλ σε πυρηνικούς και στρατιωτικούς στόχους του Ιράν, η καρδιά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος εξακολουθεί να λειτουργεί σχεδόν ανεμπόδιστα.

Ιράν: Το πυρηνικό πρόγραμμα παρέμεινε άθικτο παρά την ισραηλινή επίθεση – Κομβικός ο ρόλος των υπόγειων εγκαταστάσεων

Οι κρίσιμες υποδομές σε Νατάνζ και Φορντό, οι οποίες βρίσκονται θαμμένες σε βάθος έως και 80 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της γης, άντεξαν τις επιθέσεις χωρίς να υποστούν σημαντικές ζημιές.

Η επιχείρηση του Ισραήλ, με την κωδική ονομασία «Rising Lion», στόχευσε περισσότερους από 100 στόχους σε ιρανικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών βάσεων, εγκαταστάσεων των Φρουρών της Επανάστασης και επιστημονικών κέντρων σχετικών με το πυρηνικό πρόγραμμα. Αν και προκάλεσε απώλειες –μεταξύ των οποίων ανώτατοι αξιωματικοί και επιστήμονες–, η τεχνολογική και στρατηγική υποδομή του Ιράν παραμένει λειτουργική.

Σύμφωνα με ανάλυση από τους Washington Post και New York Times, οι υπόγειες εγκαταστάσεις αποδείχθηκαν κρίσιμο πλεονέκτημα για την Τεχεράνη. Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επιφανειακές ζημιές περιορίστηκαν σε εργαστήρια και δευτερεύουσες μονάδες εμπλουτισμού, ενώ ο βασικός πυρήνας του πυρηνικού μηχανισμού δεν επηρεάστηκε ουσιαστικά.

Η μακροχρόνια στρατηγική επιλογή του Ιράν να «θωρακίσει» τις κρίσιμες υποδομές του με εκτεταμένα υπόγεια δίκτυα φαίνεται πως απέδωσε. Έτσι, παρά τις επιθετικές ενέργειες του Ισραήλ, η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου παραμένει ενεργή, γεγονός που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε προσπάθεια ουσιαστικής αναστολής του προγράμματος.

Η ισραηλινή πλευρά φαίνεται να επιδίωξε την καθυστέρηση ή τον τερματισμό της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη. Ωστόσο, οι εξελίξεις ενδέχεται να οδηγήσουν στο αντίθετο αποτέλεσμα: σε περαιτέρω επιτάχυνση των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν και στην πλήρη αποδόμηση των διαύλων διπλωματικού διαλόγου.

Ιράν: Το πυρηνικό πρόγραμμα παρέμεινε άθικτο παρά την ισραηλινή επίθεση – Κομβικός ο ρόλος των υπόγειων εγκαταστάσεων

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες βρίσκονται σε δύσκολη θέση λόγω της στασιμότητας των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα, παρακολουθούν με ανησυχία την κλιμάκωση. Παράλληλα, τα κράτη του Κόλπου εκφράζουν φόβους για γενίκευση των συγκρούσεων, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη.

Το μέλλον παραμένει αβέβαιο. Η Τεχεράνη καλείται να αποφασίσει αν θα απαντήσει με νέα ώθηση στο πυρηνικό της πρόγραμμα ή αν θα επιλέξει άλλες μορφές στρατηγικής αντιπαράθεσης. Όπως όλα δείχνουν, το Ιράν έχει επενδύσει σε ένα πολύπλοκο και ανθεκτικό δίκτυο τεχνολογίας και γνώσης, με εγκαταστάσεις υπόγειες και συνεπώς εξαιρετικά δύσκολο να πληγούν.

Η πρόσφατη ισραηλινή επίθεση δεν κατάφερε να πλήξει καίρια το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ιράν. Αντιθέτως, φαίνεται να ενίσχυσε την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης και να επανέφερε στο προσκήνιο το αδιέξοδο της Δύσης απέναντι σε ένα τεχνικά εδραιωμένο και στρατηγικά σχεδιασμένο πυρηνικό πρόγραμμα. Οι λεπτές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής δοκιμάζονται ξανά – και το ρίσκο μιας νέας, πιο σφοδρής κλιμάκωσης είναι πλέον απτό.