Ισπανία: Από μια κλωστή κρέμεται ξανά η κατάσταση στη Θέουτα- Κάτοικοι της περιοχής καίνε σκηνές λαθρομεταναστών και μπλοκάρουν τη διανομή φαγητού (Βίντεο)

Έκρυθμη παραμένει η κατάσταση στη Θέουτα, καθώς η πρωτοφανής μεταναστευτική κρίση που εδώ και μερικές εβδομάδες δοκιμάζει τον ισπανικό θύλακα έχει αρχίσει να προκαλεί ολοένα εντονότερες αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία.

Ισπανία: Από μια κλωστή κρέμεται ξανά η κατάσταση στη Θέουτα- Κάτοικοι της περιοχής καίνε σκηνές λαθρομεταναστών και μπλοκάρουν τη διανομή φαγητού (Βίντεο)

Στα τέλη Ιουλίου, περίπου 70.000 μετανάστες πέρασαν στην παραθαλάσσια πόλη από το Μαρόκο και, παρότι περισσότερο από το 90% φέρεται να έχει ήδη επιστρέψει, η κρίση κάθε άλλο παρά έχει τελειώσει.

Αντιθέτως, το πρόβλημα έχει πλέον μετατοπιστεί σε ένα από τα πιο βασικά ζητήματα της καθημερινότητας: τη σίτιση των ανθρώπων που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα. Ένα ζήτημα που οι ισπανικές Αρχές είχαν καταφέρει μέχρι σήμερα να διαχειριστούν, εξασφαλίζοντας καθημερινά τρόφιμα και αποτρέποντας έτσι πιθανές επιδρομές σε σούπερ μάρκετ, έχει μετατραπεί τις τελευταίες δύο ημέρες σε νέο πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης.

Στην παραλία Ελ Τραμπολίν, όπου έχουν στηθεί πρόχειρες σκηνές για τη φιλοξενία μεταναστών, ομάδα κατοίκων επιχείρησε να εμποδίσει τη διανομή τροφίμων, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να βάλει φωτιά στις σκηνές. Οι δυνάμεις αποκατάστασης της τάξης χρειάστηκε να επέμβουν για να αποτρέψουν την άμεση σύγκρουση μεταξύ μεταναστών και διαδηλωτών, σε εικόνες πρωτοφανείς για τη Θέουτα, οι οποίες μεταδόθηκαν ζωντανά από την τηλεόραση.

Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, ακόμη και οι εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού, οι οποίοι μέχρι πρότινος μοίραζαν καθημερινά το φαγητό χωρίς προβλήματα, εμφανίζονται πλέον ολοένα και πιο φοβισμένοι και πιεσμένοι.

Η ένταση αυτή έρχεται να επιβαρύνει μια κρίση που ούτως ή άλλως είναι εξαιρετικά δύσκολη στη διαχείρισή της. Η κυβέρνηση απηύθυνε έκκληση προς όλα τα κόμματα και κυρίως προς το Λαϊκό Κόμμα (PP), το οποίο κυβερνά και κυριαρχεί πολιτικά στη Θέουτα εδώ και 25 χρόνια, να συμβάλουν στην καταδίκη της βίας και στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης.

Ο Άνχελ Βίκτορ Τόρες, επικεφαλής του ενιαίου συντονιστικού μηχανισμού για τη διαχείριση της κρίσης, παραδέχθηκε ότι ο ίδιος και ο πρόεδρος της αυτόνομης πόλης, Χουάν Χεσούς Βίβας, συμφώνησαν να εκπέμψουν κοινό μήνυμα κατά της βίας. Το μήνυμα διατυπώθηκε με παρόμοιους όρους από τους δύο πολιτικούς το βράδυ της Τετάρτης.

Ωστόσο, η έκκληση αυτή δεν στάθηκε αρκετή για να ανακόψει την ένταση. Από το βήμα του Κογκρέσου, ο Τόρες κάλεσε όλα τα κόμματα και, ιδιαίτερα, το PP να συνταχθούν ανοιχτά με την καταδίκη της βίας. «Χθες ο Βίβας κι εγώ συμφωνήσαμε σε ένα επείγον μήνυμα κατά της βίας. Θα ήταν καλό σήμερα να συνταχθούν όλοι», δήλωσε.

Η ανταπόκριση, πάντως, ήταν περιορισμένη. Η εκπρόσωπος του PP, γερουσιαστής Κριστίνα Ντίαθ, απάντησε στον Τόρες ότι εκείνη η βία που πρέπει να καταδικαστεί είναι η επίθεση μεταναστών εναντίον ομάδας στρατιωτικών.

Ο υπουργός καταδίκασε αμέσως το συγκεκριμένο περιστατικό, επέμεινε όμως ότι αντίστοιχη έμφαση πρέπει να δοθεί και στις επιθέσεις που δέχονται ορισμένοι μετανάστες, Μουσουλμάνοι κάτοικοι της Θέουτα ή εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού, οι οποίοι, όπως σημείωσε, προσπαθούν απλώς να εξασφαλίσουν φαγητό σε ανθρώπους που πεινούν.

Η γερουσιαστής του PP απάντησε σε ιδιαίτερα αιχμηρούς τόνους: «Η Θέουτα δεν χρειάζεται μαθήματα υπομονής και συνύπαρξης. Εδώ και δεκαετίες είμαστε εμείς που δίνουμε τέτοια μαθήματα στην υπόλοιπη Ισπανία. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια κυβέρνηση που να εγγυάται την ασφάλεια, να ανακτήσει τον έλεγχο και να επαναφέρει την κανονικότητα για όλους τους κατοίκους της Θέουτα», δήλωσε η γερουσιαστής του PP.

Ο Βίβας, από την πλευρά του, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα δραματικούς τόνους για να περιγράψει την κατάσταση, καθώς η ένταση στην πόλη κλιμακώνεται μέρα με τη μέρα. Και οι εξελίξεις λίγη ώρα αργότερα έδειξαν ότι οι φόβοι του δεν ήταν υπερβολικοί.

Περίπου 100 άνθρωποι κατάφεραν να μπλοκάρουν για αρκετή ώρα τη διανομή τροφίμων στην παραλία, ενώ ακολούθησαν επεισόδια και η πυρπόληση του αυτοσχέδιου καταυλισμού των μεταναστών.

Ο Τόρες επανήλθε, ζητώντας να μπουν σαφή όρια στη βία, ανεξάρτητα από την προέλευση ή την ιδιότητα των θυμάτων. «Δεν μπορεί να επιτίθεται κανείς σε Μουσουλμάνους κατοίκους της Θέουτα, όπως δεν μπορεί να επιτίθεται σε κανέναν επειδή είναι μετανάστης», δήλωσε ο Τόρες.

«Δεν γίνεται εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού, που είναι και οι ίδιοι κάτοικοι της Θέουτα, να αισθάνονται ότι απειλούνται επειδή μοιράζουν φαγητό στην παραλία Ελ Τραμπολίν και να σκέφτονται να εγκαταλείψουν το εθελοντικό τους έργο. Δεν μπορεί επίσης να γίνονται επιθέσεις σε δημοσιογράφους. Οι δημόσιοι λειτουργοί αναλαμβάνουμε ευθύνες, αλλά η βία εναντίον οποιουδήποτε δημόσιου εκπροσώπου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή», πρόσθεσε.

Πολιτική σύγκρουση πάνω από την κρίση

Το κλίμα αντιπαράθεσης, ωστόσο, μεταξύ των δύο μεγάλων πολιτικών παρατάξεων κάθε άλλο παρά προμηνύει μια κοινή προσπάθεια αποκλιμάκωσης της οργής που έχει αρχίσει να εκδηλώνεται σε τμήμα της τοπικής κοινωνίας.

Στο Κογκρέσο πραγματοποιήθηκαν τρεις ακροάσεις υπουργών και σε όλες η σύγκρουση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης ήταν ιδιαίτερα έντονη. Η αντιπολίτευση θεωρεί ότι η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πλήγμα για την κυβέρνηση, την ώρα που η Ισπανία μπαίνει σταδιακά σε τροχιά εκλογών, καθώς το 2027 θα διεξαχθούν δημοτικές, περιφερειακές και εθνικές εκλογές.

Το PP και το Vox εξαπέλυσαν σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης, την ίδια ώρα που ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ επισκεπτόταν τη Θέουτα, ασκώντας επίσης σκληρή κριτική στην εκτελεστική εξουσία και ζητώντας την αποκατάσταση της τάξης.

Στο Κογκρέσο, ο υπουργός Δικαιοσύνης Φέλιξ Μπολάνιος υπενθύμισε ότι ο Αθνάρ δεν είχε πραγματοποιήσει ποτέ επίσημη επίσκεψη στη Θέουτα κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργικής του θητείας. Είχε μεταβεί στην πόλη μόνο μία φορά, στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2000, για κομματική συγκέντρωση και χωρίς επίσημη κυβερνητική δραστηριότητα.

Αντίθετα, ο Πέδρο Σάντσεθ έχει πραγματοποιήσει ήδη τέσσερις επίσημες επισκέψεις στη Θέουτα, με πιο πρόσφατη εκείνη της 31ης Ιουλίου.

Ούτε ο βασιλιάς, την παρουσία του οποίου ζητεί τώρα το PP, είχε επισκεφθεί τη Θέουτα επί πρωθυπουργίας Αθνάρ ή Μαριάνο Ραχόι. Ο Χουάν Κάρλος Α΄ είχε μεταβεί στην πόλη μία φορά, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο.

Η σκιά του Μαρόκου

Ο Αθνάρ και το PP κατηγορούν την κυβέρνηση ότι εμφανίζεται αδύναμη απέναντι στο Μαρόκο, αφήνοντας ουσιαστικά τη Θέουτα εκτεθειμένη στις μεταναστευτικές πιέσεις.

Ο Μπολάνιος, ωστόσο, επιμένει ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει πως το Ραμπάτ βρίσκεται πίσω από τη μαζική είσοδο μεταναστών. Αντίθετα, όπως υποστηρίζει, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι καλές σημερινές σχέσεις Ισπανίας και Μαρόκου συνέβαλαν καθοριστικά στη γρήγορη επιστροφή του 90% όσων πέρασαν στη Θέουτα.

Παρά την επιστροφή της συντριπτικής πλειονότητας, ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων παρέμεινε στην πόλη. Και αυτή ακριβώς η ομάδα είναι που βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο των μεγαλύτερων προβλημάτων.

Την Παρασκευή αναμένεται νέα συνεδρίαση του ενιαίου συντονιστικού μηχανισμού, αυτή τη φορά υπό την προεδρία του Πέδρο Σάντσεθ από τη Μονκλόα.

Ισπανία: Από μια κλωστή κρέμεται ξανά η κατάσταση στη Θέουτα- Κάτοικοι της περιοχής καίνε σκηνές λαθρομεταναστών και μπλοκάρουν τη διανομή φαγητού (Βίντεο)

Σύμφωνα με τον Τόρες, στη συνεδρίαση θα ληφθούν αποφάσεις για τη δημιουργία νέων χώρων φιλοξενίας, με στόχο να επιταχυνθούν η καταγραφή και η ταυτοποίηση των μεταναστών.

Την περασμένη εβδομάδα αναζητήθηκαν χώροι για περίπου 1.800 ανθρώπους. Οι ανάγκες, όμως, είναι πολύ μεγαλύτερες και η κυβέρνηση αναζητά επειγόντως επιπλέον λύσεις, σε μια κρίση που πλέον μοιάζει να ξεπερνά τα όρια της διαχειρίσιμης πίεσης.

Ο ίδιος ο Τόρες απέφυγε να δώσει εύκολες υποσχέσεις. «Δεν πρόκειται να εξαπατήσω κανέναν λέγοντας ότι μπορούν να επιστραφούν αύριο, όταν ξέρω ότι αυτό είναι ψευδές. Η κανονικότητα θα αποκατασταθεί, αλλά δεν μπορώ να πω πότε», δήλωσε.

Η σίτιση ως «κλειδί» για την αποφυγή νέων επεισοδίων

Στην κυβέρνηση η ανησυχία αυξάνεται. Αρκετοί υπουργοί παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι δεν είχαν προβλέψει την ένταση με την οποία θα αντιδρούσε μέρος των κατοίκων στην προσπάθεια διανομής τροφίμων.

Το ζήτημα θεωρείται πλέον κρίσιμο: εάν δεν καταστεί δυνατό να συνεχιστεί απρόσκοπτα η σίτιση των μεταναστών, εκτιμάται ότι η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί απότομα.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι περίπου 4.000 μερίδες φαγητού που διανέμονται καθημερινά από την έναρξη της κρίσης έχουν συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση μιας σχετικής ηρεμίας και στην αποτροπή νέων επεισοδίων. Η διανομή τροφίμων δεν αντιμετωπίζεται, επομένως, απλώς ως μια ανθρωπιστική ανάγκη, αλλά και ως ένα από τα βασικά εργαλεία για τη διατήρηση της τάξης.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην κυβέρνηση η έξαρση των μηνυμάτων μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα μηνύματα αυτά, όπως εκτιμούν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, δημιουργούν ένα ολοένα πιο επιθετικό περιβάλλον και ενδέχεται να ενθαρρύνουν επιθέσεις εναντίον μεταναστών στη Θέουτα.

Οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της διαχείρισης της κρίσης αισθάνονται ήδη το βάρος. Εθελοντές και δημόσιοι υπάλληλοι που βοηθούν τους μετανάστες δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, ενώ ορισμένοι εθελοντές εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να αποχωρήσουν.

Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι κάθε προσπάθεια διαχείρισης γίνεται πολλαπλάσια δυσκολότερη όταν ένα σημαντικό τμήμα της τοπικής κοινωνίας αντιδρά σχεδόν σε κάθε λύση που προτείνεται.

Το προηγούμενο του 2021

Η σημερινή κατάσταση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και για έναν ακόμη λόγο: όσοι είχαν βρεθεί στην πρώτη γραμμή της κρίσης του 2021 θυμούνται μια εντελώς διαφορετική εικόνα.

Τότε, περίπου 10.000 άνθρωποι πέρασαν μαζικά στη Θέουτα και οι περισσότεροι παρέμειναν στην πόλη. Ωστόσο, δεν υπήρξαν αντίστοιχες αντιδράσεις από τους κατοίκους. Η πόλη διέθεσε γρήγορα ένα κλειστό γυμναστήριο για τη φιλοξενία τους και έτσι η κατάσταση μπόρεσε να αντιμετωπιστεί πιο διακριτικά, χωρίς τις σοβαρές συγκρούσεις που καταγράφονται σήμερα.

Και τότε είχαν πραγματοποιηθεί μεταφορές μεταναστών προς την ηπειρωτική Ισπανία, κυρίως ανηλίκων. Σήμερα, όμως, το ενδεχόμενο αυτό προσκρούει σε ισχυρές πολιτικές αντιδράσεις, με το PP και κυρίως το Vox να το απορρίπτουν κατηγορηματικά.

Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι οι περιφερειακοί εκπρόσωποι του Vox δεν συμμετείχαν καν στη συνάντηση με το υπουργείο Νεολαίας και Παιδικής Ηλικίας, η οποία πραγματοποιήθηκε με αντικείμενο την προετοιμασία πιθανών μεταφορών και την έγκριση χρηματοδότησης ύψους 25 εκατ. ευρώ.

Έτσι, ενώ η κυβέρνηση αναζητά επειγόντως χώρους φιλοξενίας, επιδιώκει να επιταχύνει τις επιστροφές και προσπαθεί να διατηρήσει στοιχειώδεις συνθήκες ηρεμίας στη Θέουτα, η πολιτική αντιπαράθεση και η οργή μέρους της τοπικής κοινωνίας δημιουργούν ένα δεύτερο, εξίσου δύσκολο μέτωπο.

Η μεταναστευτική κρίση δεν αφορά πλέον μόνο τους ανθρώπους που πέρασαν από το Μαρόκο στη Θέουτα. Έχει μετατραπεί σε δοκιμασία για την ίδια την πόλη, για την κοινωνική της συνοχή και, ολοένα περισσότερο, για την ικανότητα της ισπανικής κυβέρνησης και των πολιτικών δυνάμεων να συμφωνήσουν έστω στα στοιχειώδη: ότι η ένταση δεν μπορεί να μετατραπεί σε βία.