Ισπανία: «Έγινες το σπίτι όλων» – Συγκίνηση και θλίψη για τον θάνατο της Μαρικάρμεν λίγο πριν υπογράψει για να επιστρέψει στην κατοικία της

Με κόκκινα λουλούδια στην είσοδο της πολυκατοικίας κι ένα «Αναπαύσου εν ειρήνη, Μαρικάρμεν» στην πόρτα του διαμερίσματός της αποχαιρετούν οι Ισπανοί τη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, την 87χρονη που έγινε σύμβολο του αγώνα στην χώρα για το δικαίωμα στη στέγη.

Η γυναίκα που έζησε περισσότερα από 70 χρόνια στο ίδιο σπίτι στη Μαδρίτη πέθανε την Τετάρτη (07.10.2026), λίγες εβδομάδες μετά την έξωσή της, μια υπόθεση που προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις και έφερε στο προσκήνιο τη βαθιά στεγαστική κρίση της Ισπανίας.

Ο θάνατός της έχει προκαλέσει συγκίνηση και έντονες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ισπανία, καθώς η προσωπική της περιπέτεια είχε μετατραπεί σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης που πλήττει την Ισπανία. Η έξωση της 87χρονης στις 23 Σεπτεμβρίου πυροδότησε διαδηλώσεις στη Μαδρίτη και σε άλλες πόλεις, ενώ χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους και συμμετείχαν σε διαδηλώσεις ζητώντας μεγαλύτερη προστασία για τους ενοικιαστές.

Η 87χρονη – πρόσωπο-σύμβολο για το δικαίωμα στη στέγη – καλούσε και μέσα από το νοσοκομείο τον κόσμο να συνεχίσει τον αγώνα. Μπορεί η έξωσή της από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη να ανακλήθηκε, αλλά τα όσα ακολούθησαν με την απόρριψη του κυβερνητικού σχεδίου για την προστασία των ενοικιαστών και την απόφαση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να ανακοινώσει πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου ανατρέπουν τα ως τώρα κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα.

«Με λύπη ανακοινώνουμε ότι η Μαρικάρμεν απεβίωσε σήμερα», ανακοίνωσε η ένωση ενοικιαστών την Τετάρτη το βράδυ. Η οργάνωση υποστήριζε τη γυναίκα πριν την έξωση από την αστυνομία στη μακροχρόνια μάχη με τον ιδιοκτήτη του σπιτιού της. «Οι κερδοσκόποι ακινήτων σκότωσαν τη Μαρικάρμεν», δήλωσε η εκπρόσωπος της ένωσης ενοικιαστών, Αλίθια ντελ Ρίο.

«Αναπαύσου εν ειρήνη, Μαρικάρμεν» στην πόρτα του διαμερίσματός της

Εκατοντάδες άνθρωποι κινήθηκαν προς το κτίριο του κοινοβουλίου την Τετάρτη, όπου τα κυβερνητικά διατάγματα για μεγαλύτερη προστασία των ενοικιαστών απορρίφθηκαν την περασμένη Παρασκευή από μια πλειοψηφία δεξιών και ακροδεξιών βουλευτών και παρά το γεγονός ότι το 70% των Ισπανών δηλώνει ότι συμφωνεί με τη λήψη μέτρων προστασίας για τους ενοικιαστές. «Αυτοί δεν είναι θάνατοι, είναι δολοφονίες» και «Δολοφόνοι, δολοφόνοι, δολοφόνοι», φώναζαν οι διαδηλωτές έξω από το Κοινοβούλιο.

Διαδηλωτές, οι οποίοι έχουν κατασκηνώσει για μέρες σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά της στεγαστικής κρίσης στην κεντρική πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ της Μαδρίτης, τήρησαν ενός λεπτού σιγή για τη γυναίκα, η οποία έχει μετατραπεί σε καταλύτη και σύμβολο του αγώνα για προσιτή στέγαση.

Άνθρωποι άναψαν κεριά και άλλοι άφησαν λουλούδια μπροστά από την πρώην πολυκατοικία της. Τα συνδικάτα ανακοίνωσαν γενική απεργία που αναμένεται να παραλύσει τη χώρα στις 11 Νοεμβρίου.

Πάλευε να μείνει στο σπίτι της

Η Μαρικάρμεν, το πλήρες όνομα της οποίας ήταν Μαρία δελ Κάρμεν Αμπασκάλ, ζούσε στο ίδιο διαμέρισμα στη συνοικία Ίμπιθα της Μαδρίτης από το 1956. Το σπίτι είχε νοικιάσει αρχικά ο πατέρας της και εκεί έζησε μαζί με τη μητέρα και τον αδελφό της, αναφέρει η El Pais.

Το 2020 οι ιδιοκτήτες την ενημέρωσαν ότι έπρεπε να εγκαταλείψει το διαμέρισμα, καθώς το συμβόλαιο είχε ήδη μεταβιβαστεί δύο φορές, αρχικά στη μητέρα της και στη συνέχεια στην ίδια.

Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια πολυετής δικαστική μάχη. Έγιναν τέσσερις προσπάθειες για την έξωσή της, ενώ, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν έγιναν δεκτές προτάσεις είτε για την κάλυψη της διαφοράς του ενοικίου είτε για την αγορά του διαμερίσματος. Το νέο ενοίκιο που ζητούνταν έφτανε τα 1.600 ευρώ.

Η Μαρικάρμεν είχε εργαστεί για 34 χρόνια ως γραμματέας του διοικητικού συμβουλίου φαρμακευτικής εταιρείας και συνταξιοδοτήθηκε το 1998.

Αγαπούσε τη γειτονιά και το σπίτι της, το οποίο ήταν γεμάτο πίνακες, πορσελάνες, συλλεκτικά αντικείμενα και οικογενειακές φωτογραφίες. «Έχω δουλέψει όλη μου τη ζωή», έλεγε με υπερηφάνεια.

Μέχρι το τέλος επέμενε ότι δεν θα εγκατέλειπε τον αγώνα της. «Θα παλέψω μέχρι το τέλος», επαναλάμβανε στις συνεντεύξεις της.

Το μεγαλύτερο όνειρό της ήταν να πεθάνει στο δωμάτιο όπου είχαν φύγει από τη ζωή οι γονείς της και μέσα στο σπίτι όπου είχε ζήσει για περισσότερα από 70 χρόνια. Λίγο πριν από την έξωση είχε πει με δάκρυα στα μάτια ότι ήλπιζε η ιστορία της να αποτελέσει ένα φως στον αγώνα ώστε όλοι οι άνθρωποι να έχουν ένα αξιοπρεπές σπίτι.

Η τελευταία προτροπή της προς όσους στάθηκαν δίπλα της ήταν απλή: «Παλέψτε, συνεχίστε να παλεύετε για ό,τι σας ανήκει».

Τελικά, στις 23 Σεπτεμβρίου, η 87χρονη αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της.

Έξω από το διαμέρισμα της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ
Έξω από το διαμέρισμα της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ / REUTERS/Juan Medina
Η έξωση επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την ήδη εύθραυστη υγεία της. Τα τελευταία χρόνια μετακινούνταν με αναπηρικό αμαξίδιο και χρειαζόταν βοήθεια στην καθημερινότητά της, ενώ τους τελευταίους μήνες είχε χάσει μυϊκή μάζα και δυσκολευόταν ακόμη και να φάει.

«Με έχει επηρεάσει σε όλα. Εγώ τώρα δεν είμαι εγώ», είχε πει μόλις δύο ημέρες πριν φύγει από το σπίτι της.

Από το νοσοκομείο καλούσε τον κόσμο να συνεχίσει
Η ιστορία της προκάλεσε ένα μεγάλο κύμα συμπαράστασης. Χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους, ενώ πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις και κατασκηνώσεις σε πλατείες.

Ακόμη και από το νοσοκομείο, η Μαρικάρμεν συνέχιζε να στέλνει μηνύματα στους ανθρώπους που διαδήλωναν για εκείνη και για το δικαίωμα στη στέγη.

«Θα ήθελα να είμαι εκεί μαζί σας, να σας συνοδεύω στην κατασκήνωσή σας, στον αγώνα σας, αλλά δεν έχω αυτή την τύχη. Γι’ αυτό, από εδώ σας ζητώ να έχετε όλοι κουράγιο. Παλέψτε, υπερασπιστείτε αυτό που σας ανήκει και, σας παρακαλώ, να προσέχετε. Συνεχίστε να μένετε στις πλατείες όσο αντέχει το σώμα σας», είχε πει.

Τα βίντεο με τα λόγια της διαδόθηκαν γρήγορα, ενώ το σύνθημα «Όλοι είμαστε Μαρικάρμεν» εμφανίστηκε σε πανό και μπλουζάκια.

Η κοινωνική πίεση έφερε τελικά μία σημαντική εξέλιξη. Η εταιρεία που είχε στην ιδιοκτησία της το σπίτι συμφώνησε να υπογράψει νέο συμβόλαιο ενοικίασης, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε η Μαρικάρμεν να επιστρέψει στο σπίτι της.

Δεν πρόλαβε, όμως, να γυρίσει. Σε κοινή ανακοίνωση της οικογένειάς της, της δικηγόρου της και του Συνδικάτου Ενοικιαστών αναφέρεται ότι η 87χρονη παρέμενε στο νοσοκομείο από την ημέρα της έξωσης.

«Παρότι επιτεύχθηκε μια ιστορική συμφωνία που θα της επέτρεπε να επιστρέψει στο σπίτι της, αυτή η λύση ήρθε πολύ αργά», ανέφεραν.