Ισραήλ: Διαλύθηκε η Βουλή και η χώρα οδεύει σε πρόωρες εκλογές- Στριμωγμένος ο Νετανιάχου, αντιμέτωπος με το «τέρας της ήττας»

Σε τροχιά πολιτικών εξελίξεων εισέρχεται το Ισραήλ, μετά την απόφαση της Κνεσέτ να εγκρίνει τη διάλυση του κοινοβουλίου, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για πρόωρες εθνικές εκλογές.

Ισραήλ: Διαλύθηκε η Βουλή και η χώρα οδεύει σε πρόωρες εκλογές- Στριμωγμένος ο Νετανιάχου, αντιμέτωπος με το «τέρας της ήττας»

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αβεβαιότητας και ενώ οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σημαντική φθορά για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος εμφανίζεται να κινδυνεύει ακόμη και με απώλεια της εξουσίας.

Η πιθανότητα πολιτικής αποδυνάμωσης ή αποχώρησης του Νετανιάχου από την πρωθυπουργία εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει συνολικά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της κρίσης με το Ιράν και τη στενή συνεργασία που είχε αναπτυχθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια των τελευταίων πολεμικών εξελίξεων.

Πότε θα στηθούν οι κάλπες

Μέχρι στιγμής δεν έχει καθοριστεί επίσημα η ημερομηνία των εκλογών. Με βάση το ισραηλινό εκλογικό σύστημα, οι εθνικές εκλογές διεξάγονται ανά τετραετία. Οι τελευταίες πραγματοποιήθηκαν τον Νοέμβριο του 2022, πράγμα που σημαίνει ότι η χώρα όφειλε να οδηγηθεί σε κάλπες το αργότερο έως τις 27 Οκτωβρίου.

Μετά την υπερψήφιση της διάλυσης της Κνεσέτ, τα πολιτικά κόμματα καλούνται πλέον να συμφωνήσουν στο χρονοδιάγραμμα της εκλογικής αναμέτρησης. Αναλυτές στο Ισραήλ θεωρούν πιθανότερο σενάριο τη διεξαγωγή εκλογών μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου, αν και δεν αποκλείουν να εξαντληθεί το συνταγματικό περιθώριο μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.

Η ρήξη με τους υπερορθόδοξους Εβραίους

Η απόφαση για διάλυση του κοινοβουλίου ήρθε έπειτα από τη θεαματική ρήξη του Νετανιάχου με τα υπερορθόδοξα εβραϊκά κόμματα, τα οποία επί χρόνια αποτελούσαν βασικό πυλώνα της πολιτικής του επιβίωσης.

Οι υπερορθόδοξοι ηγέτες ανακοίνωσαν ότι δεν θεωρούν πλέον τον Ισραηλινό πρωθυπουργό αξιόπιστο πολιτικό σύμμαχο και γνωστοποίησαν πως θα στηρίξουν την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Βασική αιτία της σύγκρουσης ήταν η αθέτηση, όπως υποστηρίζουν, της δέσμευσης του Νετανιάχου να προωθήσει νομοθετική ρύθμιση που θα εξαιρούσε τους υπερορθόδοξους από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.

Στην προσπάθεια ανατροπής της κυβέρνησης, τα υπερορθόδοξα κόμματα βρήκαν κοινό έδαφος με την αντιπολίτευση, η οποία επιδιώκει εδώ και μεγάλο διάστημα να τερματίσει την πολιτική κυριαρχία του Νετανιάχου.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πολιτική φθορά

Η διάλυση της Κνεσέτ αναμένεται να εντείνει την προεκλογική αντιπαράθεση, σε μια χρονική συγκυρία όπου οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τον κυβερνητικό συνασπισμό να υπολείπεται των βασικών αντιπάλων του.

Καθοριστική καμπή για την πολιτική εικόνα του Νετανιάχου θεωρείται η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Από εκείνο το σημείο και μετά, η δημοτικότητα του Ισραηλινού πρωθυπουργού παρουσίασε σταθερή πτωτική πορεία, παρά τις κατά καιρούς ενισχύσεις που προκάλεσαν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι επιτυχίες στα μέτωπα της περιοχής.

Ο «Μπίμπι», όπως τον αποκαλούν οι υποστηρικτές του, είχε οικοδομήσει επί δεκαετίες το πολιτικό του προφίλ γύρω από την εικόνα του «εγγυητή της ασφάλειας». Ωστόσο, το αιφνιδιαστικό και πολύνεκρο χτύπημα της Χαμάς – το σοβαρότερο για το Ισραήλ μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973 – προκάλεσε ισχυρό πλήγμα στην αξιοπιστία του.

Ισραήλ: Διαλύθηκε η Βουλή και η χώρα οδεύει σε πρόωρες εκλογές- Στριμωγμένος ο Νετανιάχου, αντιμέτωπος με το «τέρας της ήττας»

Παρόλα αυτά, οι πολιτικοί συσχετισμοί παραμένουν εξαιρετικά ρευστοί. Αρκετές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι, ακόμη κι αν η αντιπολίτευση επικρατήσει, ενδέχεται να δυσκολευτεί να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση συνεργασίας. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να παραμείνει επικεφαλής μεταβατικής κυβέρνησης έως ότου υπάρξει πολιτική συμφωνία.

Το ενδεχόμενο νέου αδιεξόδου δεν θεωρείται απίθανο. Το Ισραήλ έχει ήδη βιώσει περίοδο παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας, με πέντε εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε λιγότερα από τέσσερα χρόνια πριν από τις εκλογές του 2022.

Οι βασικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου

Όπως αναφέρει το Reuters, βασικός πολιτικός αντίπαλος του Νετανιάχου αναδεικνύεται ο Ναφτάλι Μπένετ, πρώην στενός συνεργάτης του και πρωθυπουργός μετά τις εκλογές του 2021, όταν κατάφερε να τον εκτοπίσει από την εξουσία.

Ο δεξιός Μπένετ έχει πλέον συμπράξει πολιτικά με τον κεντροαριστερό ηγέτη της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ, προωθώντας το νέο πολιτικό σχήμα «Together», το οποίο εμφανίζεται δημοσκοπικά να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το Λικούντ.

Παράλληλα, ενισχυμένη καταγράφεται και η παρουσία του πρώην αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων και κεντρώου πολιτικού Γκάντι Αϊζενκότ, ο οποίος προσελκύει ψηφοφόρους που αναζητούν εναλλακτική λύση απέναντι στον Νετανιάχου.

Όλοι οι βασικοί διεκδικητές της εξουσίας, σύμφωνα με το Reuters, κινούνται σε παρόμοιο πολιτικό πλαίσιο, επιχειρώντας να εκφράσουν την κοινωνική κόπωση που έχει προκαλέσει η μακρά περίοδος πολέμων και εσωτερικής έντασης. Στο επίκεντρο της ρητορικής τους βρίσκονται η ανάγκη εθνικής ενότητας, η αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής και η επιστροφή της χώρας σε συνθήκες πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας μετά τις συγκρούσεις στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.

Το βάρος των δικαστικών υποθέσεων και τα ζητήματα υγείας

Την ίδια στιγμή, ο Νετανιάχου εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μακροχρόνια δικαστική υπόθεση διαφθοράς που εκκρεμεί εις βάρος του.

Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, φέρεται να μεσολαβεί σε παρασκηνιακές συνομιλίες για έναν πιθανό συμβιβασμό, ο οποίος θα μπορούσε να οδηγήσει τον 76χρονο πρωθυπουργό σε αποχώρηση από την ενεργό πολιτική στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας.

Το σενάριο αυτό βρίσκεται εδώ και χρόνια στο δημόσιο διάλογο, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν ο ίδιος ο Νετανιάχου θα αποδεχόταν μια τέτοια προοπτική.

Επιπλέον, στο πολιτικό σκηνικό προστίθεται και ο παράγοντας της υγείας του. Πρόσφατα αποκάλυψε ότι υποβλήθηκε επιτυχώς σε θεραπεία για καρκίνο του προστάτη, ενώ ήδη από το 2023 έχει τοποθετήσει βηματοδότη.

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολεμική ετοιμότητα, με στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται στη Γάζα και τον Λίβανο, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης με το Ιράν. Οι εξελίξεις στα μέτωπα αυτά θεωρούνται κρίσιμες και ενδέχεται να επηρεάσουν καθοριστικά τόσο το πολιτικό κλίμα όσο και την ίδια την εκλογική διαδικασία.