Ισραήλ: «Λάδι στην φωτιά» από τον ακραίο Υπουργό Οικονομικών στην Δυτική Όχθη – Αφαίρεσε από τους Παλαιστίνιους τον έλεγχο λατρευτικών χώρων όπου συρρέουν προσκυνητές Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι

Έντονες πολιτικές και διπλωματικές αντιδράσεις προκαλεί νέα απόφαση που αποδίδεται στον ακροδεξιό υπουργό Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς, καθώς ανακοινώθηκε η αφαίρεση της παλαιστινιακής αρμοδιότητας επί του εμβληματικού θρησκευτικού χώρου του Σπηλαίου των Πατριαρχών στη Χεβρώνα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Ισραήλ: «Λάδι στην φωτιά» από τον ακραίο Υπουργό Οικονομικών στην Δυτική Όχθη – Αφαίρεσε από τους Παλαιστίνιους τον έλεγχο λατρευτικών χώρων όπου συρρέουν προσκυνητές Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι

Η κίνηση αυτή, που παρουσιάστηκε ως μεταφορά ελέγχου προς το ισραηλινό κράτος, προκάλεσε άμεσες και οξείες αντιδράσεις από την Παλαιστινιακή Αρχή αλλά και από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες τη συνδέουν ευθέως με την ευρύτερη πολιτική επέκτασης των εποικισμών στην περιοχή.

Ο Σμότριτς, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι προχώρησε στην εν λόγω μεταβολή, δηλώνοντας πως η διαχείριση του χώρου περνά πλέον σε ισραηλινό έλεγχο, ενώ έκανε λόγο για κατάργηση παλαιότερων συμφωνημένων ρυθμίσεων.

Η διάψευση και οι τριγμοί στην κυβέρνηση

Ωστόσο, η εικόνα που επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί αμφισβητήθηκε άμεσα από το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο διέψευσε ότι υπήρξε ακύρωση υφιστάμενων συμφωνιών, αφήνοντας να διαφανεί εσωτερική ασυνεννοησία στο κυβερνητικό στρατόπεδο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

«Σε αντίθεση με τη δήλωση του υπουργού, η συμφωνία δεν έχει ακυρωθεί» αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών. Το υπουργικό συμβούλιο Ασφαλείας είχε λάβει απόφαση πριν από αρκετούς μήνες που αφορούσε συγκεκριμένα τις αρμοδιότητες σχεδιασμού και κατασκευής στην εβραϊκή συνοικία της Χεβρώνας και σε εβραϊκούς χώρους, ανέφερε το υπουργείο. «Η απόφαση αυτή λήφθηκε έπειτα από χρόνια παντελούς έλλειψης συνεργασίας εκ μέρους του δήμου της Χεβρώνας σε αυτά τα θέματα», ανέφερε η δήλωση. Δεν υπήρξαν άλλες αλλαγές, πρόσθεσε το υπουργείο.

Ο Σμότριτς, ο οποίος πέρα από το χαρτοφυλάκιο των Οικονομικών ηγείται και του Ανώτατου Συμβουλίου Σχεδιασμού —οργάνου υπαγόμενου στο ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας με καθοριστικό ρόλο στην εποικιστική δραστηριότητα στη Δυτική Όχθη—, φέρεται να προχώρησε σε μια κίνηση που, όπως εκτιμούν αναλυτές, μπορεί να ρίξει «λάδι στη φωτιά» σε μια ήδη εκρηκτική συγκυρία στη Μέση Ανατολή.

Ένας ιερός τόπος για τρεις θρησκείες

«Πολλές αρμοδιότητες που παλαιότερα παρέχονταν στη Χεβρώνα και στους αγίους τόπους (που βρίσκονται εκεί), συμπεριλαμβανομένου του θεμελίου της ύπαρξής μας, του Σπηλαίου των Πατριαρχών, δεν βρίσκονται πλέον υπό τον έλεγχο του δήμου της Χεβρώνας», δήλωσε ο Σμότριτς σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Σμότριτς συμμετείχε στα εγκαίνια ενός νέου εβραϊκού οικισμού κοντά στη Χεβρώνα.

Η Χεβρώνα αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη της Δυτικής Όχθης, παλαιστινιακού εδάφους που τελεί υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967. Το Σπήλαιο των Πατριαρχών βρίσκεται στη ζώνη H2 της πόλης, περιοχή υπό ισραηλινό έλεγχο, όπου ζουν περίπου 40.000 Παλαιστίνιοι δίπλα σε περίπου 200 οικογένειες Ισραηλινών εποίκων.

Πρόκειται για χώρο λατρείας με ιδιαίτερη σημασία και για τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες, καθώς θεωρείται τόπος ταφής του Αβραάμ και άλλων βιβλικών μορφών. Στο Ισλάμ είναι γνωστός ως Τζαμί του Ιμπραήμ.

Η συμφωνία του 1997 είχε προβλέψει συγκεκριμένο πλαίσιο διαχείρισης, αφήνοντας μεγάλο μέρος του συγκροτήματος στους Παλαιστινίους. Ωστόσο, σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές, το καθεστώς αυτό έχει σταδιακά περιοριστεί τα τελευταία χρόνια.

«Κατάργησα το πρωτόκολλο της Χεβρώνας», δήλωσε ο Σμότριτς, έποικος ο ίδιος και ένθερμος υποστηρικτής της προσάρτησης της Δυτικής Όχθης.

Ισραήλ: «Λάδι στην φωτιά» από τον ακραίο Υπουργό Οικονομικών στην Δυτική Όχθη – Αφαίρεσε από τους Παλαιστίνιους τον έλεγχο λατρευτικών χώρων όπου συρρέουν προσκυνητές Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι

Σύμφωνα με τον Γιονάταν Μιζράχι, συνδιευθυντή της οργάνωσης κατά της εποικιστικής δραστηριότητας «Ειρήνη Τώρα», η απόφαση ελήφθη σε συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Σχεδιασμού την προηγούμενη Τετάρτη, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τα πρακτικά.

Το γραφείο του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς έκανε λόγο για «μονομερή μέτρα» που συνιστούν παραβίαση συμφωνιών και του διεθνούς δικαίου.

«Τέτοια μονομερή μέτρα συνιστούν παραβίαση των συμφωνιών που έχουν υπογραφεί με την ισραηλινή πλευρά, όπως και παραβίαση του διεθνούς δικαίου», αντέδρασε το γραφείο του Παλαιστίνιου προέδρου.

Από την πλευρά του, ο δήμος της Χεβρώνας κατήγγειλε νέα προσπάθεια επιβολής ελέγχου στο ιστορικό κέντρο της πόλης, κάνοντας λόγο για κλιμακούμενη πίεση επί του καθεστώτος της περιοχής.

Το Συμβούλιο Αμερικανο-Ισλαμικών Σχέσεων (CAIR) καταδίκασε την εξέλιξη, κάνοντας λόγο για «κατάληψη» και παραβίαση θρησκευτικών ελευθεριών και διεθνούς δικαίου.

«Η κατάληψη της εξουσίας επί του Τζαμιού του Ιμπραήμ από την ισραηλινή κυβέρνηση απαρτχάιντ είναι μια ακόμη προσπάθεια να εδραιώσει την παράνομη κατοχή της παλαιστινιακής γης, να υπονομεύσει την παλαιστινιακή αυτοδιοίκηση και να αλλοιώσει το ιστορικό καθεστώς ενός από τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ», δήλωσε η ομάδα με έδρα την Ουάσιγκτον σε ανακοίνωσή της.

«Αυτή η ενέργεια ακολουθεί ένα μακρύ μοτίβο προσπαθειών για τον περιορισμό της πρόσβασης των Μουσουλμάνων σε ιερούς τόπους, την επέκταση των παράνομων οικισμών και την εδραίωση ενός συστήματος μόνιμης κατοχής και αποστέρησης», πρόσθεσε.

Και κατέληξε: «Η διεθνής κοινότητα πρέπει να απορρίψει αυτήν την τελευταία κλιμάκωση και να θεωρήσει την ισραηλινή κυβέρνηση υπεύθυνη για ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και μειώνουν περαιτέρω τις προοπτικές για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη».

Η Χαμάς, σε δική της ανακοίνωση, προειδοποίησε για σοβαρή κλιμάκωση.

«Οι δηλώσεις του Σμότριτς αποτελούν μια άνευ προηγουμένου πολιτική και επίγεια κλιμάκωση, με στόχο την εδραίωση της κατοχής, την επιβολή του ελέγχου της και την κατάληψη εδαφών στη Δυτική Όχθη», ανέφερε.

Ο εποικισμός στη Δυτική Όχθη έχει συνεχή πορεία από το 1967 και διατηρήθηκε υπό όλες τις ισραηλινές κυβερνήσεις, ωστόσο η έντασή του έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά την άνοδο της ακροδεξιάς στην κυβέρνηση στα τέλη του 2022, σε συνεργασία με τον Νετανιάχου.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, γεγονός που οδήγησε στον πόλεμο στη Γάζα και αναζωπύρωσε τις συγκρούσεις και στη Δυτική Όχθη.

Χωρίς να υπολογίζεται η Ανατολική Ιερουσαλήμ, περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί ζουν σήμερα σε οικισμούς στη Δυτική Όχθη, τους οποίους ο ΟΗΕ θεωρεί παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου, ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστινίους.