Ισραήλ: Ο Νετανιάχου ανοίγει «πόλεμο» και με την Κίνα;

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, φαίνεται να προσθέτει ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα των διεθνών εντάσεων, αυτή τη φορά στρέφοντας τα βέλη του κατά της Κίνας.

Ισραήλ: Ο Νετανιάχου ανοίγει «πόλεμο» και με την Κίνα;

Ο Ισραηλινός ηγέτης κατηγόρησε το Πεκίνο ότι ενορχηστρώνει αντι-ισραηλινές εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια δήλωση που προκάλεσε την έντονη δυσφορία της κινεζικής πλευράς. Η πρεσβεία της Κίνας στο Τελ Αβίβ, σε μια ασυνήθιστα αιχμηρή τοποθέτηση, δήλωσε «σοκαρισμένη» από τα λεγόμενα του Νετανιάχου, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τις κατηγορίες.

Η αναφορά του Νετανιάχου έγινε τη Δευτέρα, σε συνάντηση στο ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών με μια από τις πολυπληθέστερες αντιπροσωπείες Αμερικανών νομοθετών που έχουν επισκεφθεί ποτέ το Ισραήλ. Ο ίδιος υποστήριξε ότι «Κίνα και Κατάρ οργανώνουν μια συντονισμένη επίθεση μέσω των social media της Δύσης και των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ισραήλ», προσθέτοντας πως «θα πρέπει να την αντιμετωπίσουμε – και θα την αντιμετωπίσουμε».

Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν φαίνεται. Οι δηλώσεις του Νετανιάχου συνέπεσαν με την επίσκεψη στο Ισραήλ του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, γεγονός που πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι επηρέασε τη ρητορική του πρωθυπουργού. Κατά ορισμένους, η αναφορά στο Πεκίνο ίσως στόχευε περισσότερο στην καλλιέργεια εύνοιας στην Ουάσιγκτον, παρά στη διατύπωση μιας βάσιμης κατηγορίας.

Οι εντάσεις στις σχέσεις Ισραήλ – Κίνας δεν είναι εντελώς καινούριο φαινόμενο. Το καλοκαίρι του 2023, ο Νετανιάχου είχε εκφράσει την πρόθεσή του να επισκεφθεί την Κίνα, σε μια προσπάθεια να αναδείξει πως η χώρα του διαθέτει εναλλακτικές στρατηγικές επιλογές πέραν της αμερικανικής ομπρέλας. Η επίσκεψη ωστόσο δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, καθώς αναβλήθηκε μετά τις επιθέσεις της Χαμάς τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Στο μεταξύ, το Πεκίνο είχε ήδη ενισχύσει την παρουσία του στη Μέση Ανατολή, με χαρακτηριστική την πρωτοβουλία του για την επαναπροσέγγιση Ιράν – Σαουδικής Αραβίας. Από τα τέλη του 2023, Κινέζοι αξιωματούχοι υιοθέτησαν κριτική στάση απέναντι στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, συχνά με δηλώσεις που θεωρήθηκαν πιο κοντά στις θέσεις της Χαμάς και της Τεχεράνης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η ισραηλινή κοινή γνώμη να στραφεί πιο αρνητικά απέναντι στην Κίνα, κάτι που ο Νετανιάχου ενδέχεται σήμερα να αξιοποιεί στο εσωτερικό μέτωπο.

Ισραήλ: Ο Νετανιάχου ανοίγει «πόλεμο» και με την Κίνα;

Παρ’ όλα αυτά, η κινεζική παρουσία στο Ισραήλ δεν περιορίζεται στη διπλωματική αντιπαράθεση. Εδώ και δύο δεκαετίες, κινεζικές εταιρείες έχουν επενδύσει σημαντικά σε ισραηλινές υποδομές και στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας. Σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, την περίοδο 2002-2020 καταγράφηκαν περίπου 450 συμφωνίες με ισραηλινές εταιρείες, ενώ η δραστηριότητα των κινεζικών ομίλων σε λιμάνια όπως αυτό της Χάιφας υπήρξε καθοριστική.

Η οικονομική δυναμική παραμένει ισχυρή: το 2024 οι ισραηλινές εισαγωγές από την Κίνα εκτινάχθηκαν σε ιστορικό υψηλό, φτάνοντας τα 13,53 δισ. δολάρια – αύξηση σχεδόν 20% σε σχέση με το 2023. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει το διττό πρόσωπο των σχέσεων: από τη μία η κλιμάκωση της πολιτικής έντασης, κι από την άλλη η συνεχής εμβάθυνση των εμπορικών δεσμών.

Παρά τις βαριές κατηγορίες του Νετανιάχου, αρκετοί ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις. Η Γκάλια Λάβι, αναπληρώτρια διευθύντρια του Κέντρου Πολιτικής Ισραήλ – Κίνας στο Ίδρυμα Νταϊάν και Γκλέιζερ, σχολίασε στο Al-Monitor: «Δεν είναι σαφές σε τι βασίστηκε η κατηγορία του πρωθυπουργού. Μπορεί να ήταν περισσότερο μια πολιτική κίνηση, προσανατολισμένη προς την Ουάσιγκτον, παρά μια τεκμηριωμένη αποκάλυψη».

Έτσι, το ερώτημα παραμένει: πρόκειται για μια πραγματική κινεζική εκστρατεία στα social media ή για ένα ακόμη κεφάλαιο στην προσπάθεια του Ισραηλινού πρωθυπουργού να επανατοποθετήσει τη χώρα του στο γεωπολιτικό σκάκι, με το βλέμμα στραμμένο πρωτίστως στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες;