Και νέο ρήγμα στην Ευρώπη: Ο Ζελένσκι απορρίπτει το “μισό εισιτήριο” του Μερτς για ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και υψώνει τείχος απέναντι στην πρόταση ειδικού καθεστώτος – “Δεν θα γίνουμε κράτος χωρίς φωνή”, διαμηνύει το Κίεβο εν μέσω πολέμου και μέσα σε κλίμα έντασης και σύγκρουσης

Νέες σοβαρές τριβές φαίνεται να αναδύονται στο εσωτερικό της Ευρώπης γύρω από το ουκρανικό ζήτημα, καθώς ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέρριψε δημόσια τη γερμανική πρόταση για ειδικό καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεκαθαρίζοντας ότι το Κίεβο δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια θέση περιορισμένης συμμετοχής χωρίς πλήρη πολιτικά δικαιώματα.

Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να θεωρείται ολοκληρωμένη χωρίς την πλήρη συμμετοχή της Ουκρανίας, τονίζοντας ότι η χώρα του δεν θα δεχθεί να βρίσκεται μέσα στην Ένωση αλλά χωρίς ουσιαστική δυνατότητα παρέμβασης και λήψης αποφάσεων.

«Δεν θέλουμε θέση χωρίς φωνή»

Ο Ζελένσκι διαμήνυσε ότι η Ουκρανία διεκδικεί πλήρη και ισότιμη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι ένα μεταβατικό ή περιορισμένο καθεστώς συμμετοχής.

Όπως ανέφερε, η χώρα του δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «μισό μέλος» την ώρα που, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, λειτουργεί ως βασική γραμμή άμυνας της Ευρώπης απέναντι στη Ρωσία.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η πρόοδος στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις πρέπει να επιταχυνθεί ουσιαστικά και όχι να περιορίζεται σε συμβολικές κινήσεις ή προσωρινές φόρμουλες συνεργασίας.

Η γερμανική πρόταση που άνοιξε τη σύγκρουση

Η ένταση πυροδοτήθηκε μετά την πρόταση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς να δοθεί στην Ουκρανία το καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» της ΕΕ.

Το μοντέλο αυτό θα παρείχε στο Κίεβο πρόσβαση σε ευρωπαϊκές δομές, συμμετοχή σε συνεδριάσεις και δυνατότητα ένταξης σε επιμέρους ευρωπαϊκά προγράμματα, χωρίς όμως πλήρη θεσμικά δικαιώματα ισότιμου κράτους-μέλους.

Η πρόταση παρουσιάστηκε ως ένας ενδιάμεσος δρόμος σταδιακής ενσωμάτωσης της Ουκρανίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, ωστόσο το Κίεβο την αντιμετώπισε ως προσπάθεια δημιουργίας μιας «δεύτερης ταχύτητας» συμμετοχής.

Η Ευρώπη αναζητά φόρμουλα, το Κίεβο απαιτεί πλήρη ένταξη

Στο ίδιο πνεύμα, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα εμφανίστηκε θετική απέναντι στη σταδιακή προσέγγιση, προτείνοντας πρόσβαση της Ουκρανίας σε ευρωπαϊκά προγράμματα όπως η ενιαία αγορά, το Erasmus και το Horizon ως μεταβατικά βήματα πριν από την πλήρη ένταξη.

Ωστόσο, για την ουκρανική ηγεσία τέτοιες λύσεις δεν επαρκούν πλέον πολιτικά ούτε συμβολικά, ιδιαίτερα μετά τα τεράστια κόστη του πολέμου και τη στρατηγική σύνδεση της χώρας με τη δυτική συμμαχία.

Η επιστολή Ζελένσκι και το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες

Σε επιστολή που απέστειλε στους κορυφαίους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ο Ζελένσκι τόνισε ότι η Ουκρανία προχωρά στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις για την πλήρη ένταξη, ενώ ταυτόχρονα «υπερασπίζεται την Ευρώπη στο πεδίο της μάχης».

Με ιδιαίτερα φορτισμένο τόνο, σημείωσε ότι θα ήταν άδικο η Ουκρανία να βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς πραγματική δυνατότητα λόγου και επιρροής στις αποφάσεις.

Η παρέμβασή του απευθυνόταν τόσο προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα όσο και προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Νίκο Χριστοδουλίδη, καθώς η Κύπρος ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Ένα ζήτημα που αγγίζει το μέλλον της Ευρώπης

Η σύγκρουση γύρω από το καθεστώς της Ουκρανίας αποκαλύπτει βαθύτερες αντιθέσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το πώς θα διαμορφωθεί η επόμενη ημέρα της Ευρώπης.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται χώρες και ηγεσίες που επιδιώκουν σταδιακή ενσωμάτωση και ελεγχόμενη διεύρυνση. Από την άλλη, το Κίεβο απαιτεί ξεκάθαρη πολιτική δέσμευση και πλήρη αναγνώριση του ρόλου που θεωρεί ότι έχει αναλάβει στον πόλεμο με τη Ρωσία.

Και όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, το ερώτημα για το αν η Ουκρανία θα γίνει πλήρες μέλος της Ευρώπης ή θα παραμείνει σε μια «γκρίζα ζώνη» ειδικών σχέσεων μετατρέπεται σε μία από τις πιο κρίσιμες πολιτικές μάχες της ηπείρου.