Και ξαφνικά “λάδι στη φωτιά” από τον Τραμπ: Νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας από τις ΗΠΑ – Πως θα αντιδράσει ο Πούτιν; – Στο “στόχαστρο” και το Ιράν

Νέα σοβαρή κλιμάκωση στο οικονομικό και γεωπολιτικό μέτωπο προκαλεί η απόφαση της αμερικανικής Γερουσίας να προχωρήσει σε ένα ιδιαίτερα αυστηρό πακέτο κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας και του Ιράν.

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία, καθώς συγκέντρωσε 86 ψήφους υπέρ έναντι 11 κατά, σηματοδοτώντας την πρόθεση της Ουάσιγκτον να αυξήσει σημαντικά την πίεση προς τη Μόσχα, αλλά και την Τεχεράνη.

Η εξέλιξη ήρθε μετά τη συνάντηση Αμερικανών γερουσιαστών με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος φέρεται να υποστήριξε έντονα την ανάγκη για ακόμη σκληρότερες οικονομικές πιέσεις στη Ρωσία.

Σκληραίνει η αμερικανική στάση απέναντι στη Μόσχα

Το νέο πλαίσιο δίνει στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ σημαντικά διευρυμένες δυνατότητες για την επιβολή εμπορικών μέτρων εναντίον χωρών που εξακολουθούν να αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ρωσικής ενέργειας.

Μεταξύ των προβλέψεων βρίσκεται η δυνατότητα επιβολής δασμών που μπορούν να φτάσουν ακόμη και το 100% στις εισαγωγές από σημαντικούς αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Με αυτόν τον τρόπο η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει τα έσοδα που εξακολουθούν να εισρέουν στη ρωσική οικονομία από τις εξαγωγές ενεργειακών προϊόντων.

Παράλληλα, στο στόχαστρο μπαίνει και ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας. Πρόκειται για ένα μεγάλο δίκτυο παλαιότερων δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου και την παράκαμψη μέρους των δυτικών περιορισμών.

Παραμένει στο στόχαστρο και το Ιράν

Η αμερικανική Γερουσία αποφάσισε παράλληλα την παράταση των κυρώσεων που αφορούν το Ιράν και επρόκειτο να λήξουν στο τέλος του έτους.

Η συγκεκριμένη κίνηση δείχνει ότι, παρά τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση, η σχέση Ουάσιγκτον και Τεχεράνης εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονη δυσπιστία.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ζήτημα λόγω της ευρύτερης έντασης στη Μέση Ανατολή και των διαφωνιών που εξακολουθούν να υπάρχουν σχετικά με την ασφάλεια και τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Οι ανησυχίες για την αντίδραση της Μόσχας

Η νέα αμερικανική πίεση δημιουργεί πλέον ένα ακόμη δύσκολο δεδομένο για το Κρεμλίνο.

Η Μόσχα βρίσκεται αντιμέτωπη με παρατεταμένες οικονομικές και στρατιωτικές πιέσεις, ενώ οι επιθέσεις εναντίον ενεργειακών υποδομών της Ρωσίας έχουν προσθέσει ένα ακόμη πρόβλημα στη διαχείριση του πολέμου.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον ποια θα είναι η αντίδραση του Βλαντίμιρ Πούτιν απέναντι στη νέα στρατηγική της Ουάσιγκτον.

Οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο ενός ευρύτερου κύκλου αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης, με συνέπειες που δεν περιορίζονται πλέον αποκλειστικά στο ουκρανικό μέτωπο.

Ο φόβος για επικίνδυνη κλιμάκωση

Οι πιο ανησυχητικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο ακόμη και για το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης, εφόσον η σύγκρουση συνεχιστεί και η πίεση προς τη Ρωσία ενταθεί.

Η συζήτηση γύρω από τη χρήση πυρηνικών όπλων, ακόμη και σε περιορισμένη μορφή, αποτελεί ένα από τα πλέον επικίνδυνα σενάρια που έχουν επανέλθει στο προσκήνιο εξαιτίας του πολέμου.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιες ανατροπές στα στρατιωτικά δόγματα και να επηρεάσει τις επιλογές πολλών κρατών σχετικά με τα εξοπλιστικά τους προγράμματα.

Παράλληλα, θα ενίσχυε τους φόβους για μια νέα κούρσα εξοπλισμών και για περαιτέρω διάδοση των πυρηνικών δυνατοτήτων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Νέα πίεση και στην Τεχεράνη

Η απόφαση για διατήρηση των κυρώσεων κατά του Ιράν προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο έντασης στο ήδη περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό.

Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με καχυποψία τις δεσμεύσεις της Τεχεράνης, ενώ παραμένουν κρίσιμα ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή οποιασδήποτε συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.

Έτσι, η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να κινείται ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα: αυξάνει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία και διατηρεί σε υψηλό επίπεδο τις κυρώσεις απέναντι στο Ιράν.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η αντίδραση τόσο της Μόσχας όσο και της Τεχεράνης θα μπορούσε να καθορίσει εάν η κατάσταση θα οδηγηθεί σε αποκλιμάκωση ή σε έναν νέο, ακόμη πιο επικίνδυνο γύρο αντιπαράθεσης.