«Καμπανάκι» για τη Ρωσική Οικονομία: Οι πολίτες γυρίζουν στα μετρητά, αυξάνονται οι αναλήψεις και εντείνονται οι πιέσεις στον προϋπολογισμό της Μόσχας

Η χρήση μετρητών καταγράφει σημαντική άνοδο στη Ρωσία, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου, οι συχνές διακοπές στις υπηρεσίες κινητού διαδικτύου και οι αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις οδηγούν ολοένα και περισσότερους πολίτες και επιχειρήσεις μακριά από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, που βασίζεται σε στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, η ποσότητα χρήματος σε φυσική κυκλοφορία αυξήθηκε από τις αρχές του έτους κατά περίπου 1,56 τρισεκατομμύρια ρούβλια, που αντιστοιχούν σε περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση της συγκεκριμένης περιόδου από την εποχή της πανδημίας.

Οι διακοπές στο διαδίκτυο οδηγούν τους πολίτες στα μετρητά

Ένας από τους βασικούς λόγους αυτής της μεταβολής είναι οι επαναλαμβανόμενες διακοπές στις υπηρεσίες κινητού διαδικτύου, οι οποίες εφαρμόζονται σε διάφορες περιοχές της χώρας στο πλαίσιο των μέτρων ασφαλείας απέναντι στις επιθέσεις ουκρανικών drones.

Οι περιορισμοί αυτοί επηρεάζουν τη λειτουργία πολλών ηλεκτρονικών συστημάτων πληρωμών, με αποτέλεσμα αρκετοί πολίτες να προτιμούν να έχουν μαζί τους μετρητά για τις καθημερινές τους συναλλαγές.

Όπως ανέφερε κάτοικος της Μόσχας στο BBC, η κατοχή μετρητών δημιουργεί μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας, καθώς ακόμη και σε περίπτωση διακοπής των τηλεπικοινωνιών παραμένει δυνατή η αγορά βασικών αγαθών.

Ανάλογα φαινόμενα είχαν εμφανιστεί και σε προηγούμενες κρίσεις

Η αύξηση των αναλήψεων δεν αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο.

Παρόμοιες κινήσεις είχαν καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2022, μετά την ανακοίνωση της μερικής επιστράτευσης, αλλά και τον Ιούνιο του 2023, κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της ομάδας Wagner, όταν αρκετοί πολίτες έσπευσαν επίσης να αποσύρουν χρήματα από τις τράπεζες.

Επιβράδυνση της οικονομίας και αυξημένες φορολογικές πιέσεις

Την ίδια στιγμή, η ρωσική οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις.

Παρότι τα κρατικά έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ενισχυθεί από τις υψηλότερες διεθνείς τιμές της ενέργειας, το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2026, εκτιμώντας ότι θα περιοριστεί μόλις στο 0,4%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2022.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων, η κυβέρνηση αύξησε από τις αρχές του έτους τον ΦΠΑ από 20% σε 22%, ενώ παράλληλα περιόρισε τα όρια απαλλαγής για μικρότερες επιχειρήσεις.

Περισσότερες συναλλαγές εκτός επίσημου συστήματος

Η αυξημένη φορολογική επιβάρυνση φαίνεται ότι ωθεί αρκετές επιχειρήσεις να προτιμούν πληρωμές με μετρητά.

Φαρμακεία, εστιατόρια, καταστήματα λιανικής και επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών φέρεται να ενθαρρύνουν τους πελάτες να εξοφλούν χωρίς ηλεκτρονικά μέσα, περιορίζοντας έτσι τα δηλωμένα έσοδά τους.

Παράλληλα, στελέχη του τραπεζικού τομέα εκφράζουν ανησυχία για αύξηση των ανεπίσημων πληρωμών μισθών, ενώ έρευνα της επιχειρηματικής οργάνωσης Opora Russia έδειξε ότι περίπου το 6% των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν ήδη πρακτικές όπως η μη έκδοση αποδείξεων ή η καταβολή αμοιβών σε μετρητά, προκειμένου να περιορίσουν το φορολογικό τους βάρος.

Οι αποταμιεύσεις εγκαταλείπουν τις τράπεζες

Παρά το γεγονός ότι οι τραπεζικές καταθέσεις εξακολουθούν να προσφέρουν σχετικά υψηλές αποδόσεις, αρκετοί Ρώσοι επιλέγουν να διατηρούν μέρος των χρημάτων τους εκτός τραπεζικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, μόνο τον Μάιο αποσύρθηκαν περίπου 550 δισεκατομμύρια ρούβλια από τραπεζικούς λογαριασμούς, εκ των οποίων περίπου 200 δισεκατομμύρια προήλθαν από προθεσμιακές καταθέσεις.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνουν τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ρωσική οικονομία, καθώς η παρατεταμένη σύγκρουση, οι δημοσιονομικές πιέσεις και οι επιπτώσεις στην καθημερινή λειτουργία της αγοράς διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.