Καραϊβική: Στα «πρόθυρα» ανθρωπιστικής κρίσης βρίσκεται η Κούβα!-Χωρίς φαγητό και φάρμακα εξαιτίας του αμερικανικού εμπάργκο

Η Κούβα αντιμετωπίζει πρωτοφανείς ελλείψεις σε καύσιμα και βασικά αγαθά, αποτέλεσμα της ενίσχυσης του αμερικανικού εμπάργκο που επέβαλε η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Καραϊβική: Στα «πρόθυρα» ανθρωπιστικής κρίσης βρίσκεται η Κούβα!-Χωρίς φαγητό και φάρμακα εξαιτίας του αμερικανικού εμπάργκο

Οι δρόμοι της Αβάνας μαρτυρούν μια κρίση άνευ προηγουμένου: άδεια πρατήρια, συχνές διακοπές ρεύματος και πολίτες που ψάχνουν στα σκουπίδια για να βρουν κάτι να φάνε. Η έλλειψη πετρελαίου έχει παραλύσει τις μεταφορές, τα δημόσια μέσα και τις βασικές υπηρεσίες.

Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Μαδούρο στη Βενεζουέλα και τον περιορισμό της τροφοδοσίας από το Μεξικό, η Αβάνα βυθίζεται σε σκοτάδι κάθε σούρουπο, καθώς η ηλεκτροδότηση δεν επαρκεί για τις ανάγκες της πόλης. Το αεροδρόμιο έχει εξαντλήσει τα αποθέματα κηροζίνης, ενώ ο εναέριος χώρος της χώρας παραμένει σχεδόν άδειος.

Ο Τραμπ περιέγραψε την πίεση προς την Κούβα ως «απόλυτα σφιχτή», με την έλλειψη πετρελαίου, χρημάτων και βασικών αγαθών να επιβεβαιώνει ότι στόχος της πολιτικής του είναι η αποδυνάμωση του μαρξιστικού καθεστώτος, που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 67 χρόνια. Το εμπάργκο, που απαγορεύει την εξαγωγή καυσίμων προς την Κούβα και επιβάλλει σφοδρές κυρώσεις σε παραβάτες, έχει μετατραπεί σε ανθρωπιστική κρίση, με συνέπειες που αγγίζουν κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.

Οι ελλείψεις τροφίμων είναι δραματικές. Ο πληθωρισμός καθιστά βασικά αγαθά απρόσιτα, και οικογένειες αναζητούν υπολείμματα φαγητού σε σωρούς απορριμμάτων. Οι εστίες μόλυνσης πολλαπλασιάζονται, ενώ μητέρες ξοδεύουν τις περιορισμένες οικονομίες τους για βρεφικό γάλα και φάρμακα που δεν υπάρχουν στα ράφια των φαρμακείων.

Στο δημοτικό σχολείο Ελ Σαλβαδόρ, οι 350 μαθητές τρέφονται με φαγητό μαγειρεμένο σε κάρβουνα. Ο διευθυντής Χουάν Ρενιέρ προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη αναστολή των μαθημάτων μπορεί να αυξήσει τη νεανική εγκληματικότητα. Σήμερα, μόνο παιδιά κάτω των 12 ετών παρακολουθούν μαθήματα, ενώ οι έφηβοι περιφέρονται στους δρόμους ή προσπαθούν να εργαστούν στον πληγωμένο τουριστικό τομέα, που έχει περιοριστεί δραστικά μετά την πανδημία.

Καραϊβική: Στα «πρόθυρα» ανθρωπιστικής κρίσης βρίσκεται η Κούβα!-Χωρίς φαγητό και φάρμακα εξαιτίας του αμερικανικού εμπάργκο

Περίπου 2 εκατομμύρια Κουβανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τα τελευταία χρόνια, κυρίως προς τις ΗΠΑ, με τα εμβάσματα να αποτελούν κρίσιμο μέσο επιβίωσης για πολλές οικογένειες. Παράλληλα, ορισμένες επιχειρήσεις που σχετίζονται με το καθεστώς συνεχίζουν να αποκομίζουν κέρδη, όπως καταστήματα πώλησης κινεζικών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε τιμές δυσανάλογες με το μέσο εισόδημα των πολιτών.

Το πολυτελές Iberostar Selection La Habana, εγκαινιασμένο το 2025 και ανήκον στον εμπορικό βραχίονα του GAESA σε συνεργασία με ισπανική εταιρεία, αποτελεί σύμβολο των κοινωνικών ανισοτήτων. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ το εντάσσει στον κατάλογο απαγορευμένων επιχειρήσεων, υποστηρίζοντας ότι ωφελεί την κυβερνητική ελίτ εις βάρος του λαού. Το κόστος του, έως και 500 εκατομμύρια δολάρια, ξεχωρίζει σε μια χώρα που στερείται βασικών υποδομών.

Η εξάρτηση από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, που διακόπηκε λόγω των αμερικανικών μέτρων, επιδείνωσε περαιτέρω την οικονομική αστάθεια. Πολλοί Κουβανοί εκφράζουν την άποψη ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το εμπάργκο ως πρόφαση για τη διαφθορά και την ανεπάρκεια των δημόσιων υπηρεσιών.

Στην περιοχή Αλαμάρ, ένα μεγάλο συγκρότημα σοβιετικής αρχιτεκτονικής στα ανατολικά της Αβάνας, οι κάτοικοι ζουν χωρίς επαρκή μεταφορικά μέσα και συχνά χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. «Το πρόβλημα δεν είναι το σύστημα, αλλά οι ηγέτες», δηλώνει κάτοικος. «Μιλούν για σοσιαλισμό, αλλά αυτό δεν είναι πραγματικός σοσιαλισμός. Το 90% των ανθρώπων είναι εξοργισμένοι».

Η ιστορική μνήμη της απόβασης στον Κόλπο των Χοίρων το 1961 συνεχίζει να επηρεάζει τον δημόσιο διάλογο. Κάποιοι πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να επιδιώκουν την «ήττα» της Κούβας μέσω ψυχολογικού πολέμου, ενώ άλλοι εκτιμούν ότι αν είχε πετύχει η επιχείρηση, η χώρα θα μπορούσε να ζει σε ειρήνη και ευημερία.

Καθώς οι κοινωνικές πιέσεις αυξάνονται και οι δημόσιες διαμαρτυρίες παραμένουν περιορισμένες λόγω φόβου καταστολής, το ερώτημα παραμένει αν ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ θα καταφέρει να διαχειριστεί την κρίση ή αν η χώρα οδεύει σε ευρύτερες πολιτικές ανακατατάξεις. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να κρίνουν το μέλλον της Κούβας.