Καταγγελία σοκ από την Human Rights Watch: Μαζικές εκτελέσεις μετά από 15 χρόνια στη Λιβύη και άγρια βασανιστήρια στις φυλακές του Χαφτάρ – Στον αέρα το μορατόριουμ του θανάτου

Μια εξαιρετικά ανησυχητική εξέλιξη έρχεται από τη Λιβύη, όπου τουλάχιστον 31 κρατούμενοι εκτελέστηκαν από τα τέλη Αυγούστου, σύμφωνα με τη διεθνή οργάνωση Human Rights Watch (HRW). Πρόκειται για τις πρώτες εκτελέσεις που καταγράφονται στη χώρα από το 2010, βάζοντας τέλος σε μια περίοδο περίπου 15 ετών κατά την οποία, σύμφωνα με την οργάνωση, δεν εφαρμοζόταν η θανατική ποινή.

Η υπόθεση προκαλεί έντονο προβληματισμό για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ανατολική Λιβύη. Η HRW αποδίδει τις εκτελέσεις σε δυνάμεις που ελέγχονται από τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, ενώ καταγγέλλει ότι προηγήθηκαν διαδικασίες οι οποίες δεν πληρούσαν τις βασικές εγγυήσεις μιας δίκαιης δίκης.

Πενήντα κρατούμενοι σε άμεσο κίνδυνο

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η προειδοποίηση για τουλάχιστον 50 άλλους ανθρώπους που κρατούνται στη στρατιωτική φυλακή Γκουερνάντα, περίπου 100 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Βεγγάζης. Σύμφωνα με την HRW, οι συγκεκριμένοι κρατούμενοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν άμεσα τον κίνδυνο εκτέλεσης.

Η οργάνωση αναφέρει ότι στη συγκεκριμένη εγκατάσταση έχουν καταγραφεί καταγγελίες για βασανιστήρια και κακομεταχείριση. Οι ισχυρισμοί αυτοί, εφόσον επιβεβαιωθούν, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τις συνθήκες κράτησης, την πρόσβαση σε νομική υπεράσπιση και τη δυνατότητα ανεξάρτητου ελέγχου των δικαστικών αποφάσεων.

Οι καταγγελίες για μυστικές δίκες και ομολογίες υπό βασανιστήρια

Ο Μπασάμ Χαουάτζα, αναπληρωτής διευθυντής της HRW για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, κατήγγειλε ότι οι εκτελέσεις συνδέονται με μυστικές διαδικασίες και αποφάσεις στρατοδικείων, τα οποία, σύμφωνα με την οργάνωση, δεν ήταν αρμόδια να εκδικάζουν υποθέσεις πολιτών.

Η HRW κάνει επίσης λόγο για ομολογίες που φέρεται να αποσπάστηκαν με βασανιστήρια. Πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρές καταγγελίες, οι οποίες απαιτούν ανεξάρτητη διερεύνηση και διαφανή ενημέρωση για τις συνθήκες υπό τις οποίες εκδόθηκαν οι θανατικές καταδίκες.

Μέχρι στιγμής, τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν προέρχονται κυρίως από την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πλήρης εικόνα των υποθέσεων και οι απαντήσεις των αρμόδιων αρχών αποτελούν κρίσιμα ζητήματα για την αποσαφήνιση της υπόθεσης.

Η θανατική ποινή επέστρεψε έπειτα από 15 χρόνια

Η Λιβύη δεν έχει καταργήσει νομοθετικά τη θανατική ποινή, η οποία προβλέπεται για συγκεκριμένα σοβαρά αδικήματα. Ωστόσο, σύμφωνα με την HRW, από το 2010 έως τις πρόσφατες εξελίξεις δεν είχαν πραγματοποιηθεί εκτελέσεις.

Η επανέναρξη της εφαρμογής της ποινής μέσα σε λίγες εβδομάδες σηματοδοτεί μια σοβαρή μεταβολή, με την οργάνωση να προειδοποιεί για τον κίνδυνο νέων εκτελέσεων. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν θα υπάρξουν εγγυήσεις για τους κρατουμένους που παραμένουν στις φυλακές και εάν θα διασφαλιστούν διαδικασίες που σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Μια χώρα διχασμένη ανάμεσα σε αντίπαλα κέντρα εξουσίας

Η εξέλιξη έρχεται σε μια χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει βαθιά πολιτική αστάθεια, χρόνια μετά την ανατροπή και τον θάνατο του Μουάμαρ Καντάφι το 2011.

Η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη ανάμεσα σε αντίπαλα κέντρα εξουσίας. Η κυβέρνηση του Αμπντελχαμίντ Ντμπεϊμπά εδρεύει στην Τρίπολη, ενώ ο Χαλίφα Χάφταρ και οι δυνάμεις που συνδέονται μαζί του κυριαρχούν σε μεγάλο μέρος της ανατολικής και νότιας χώρας.

Μέσα σε αυτό το κατακερματισμένο πολιτικό και στρατιωτικό περιβάλλον, οι καταγγελίες για τις εκτελέσεις αναδεικνύουν ξανά το ζήτημα της λογοδοσίας και της προστασίας των κρατουμένων. Η διεθνής προσοχή στρέφεται πλέον στην τύχη όσων βρίσκονται ακόμη υπό κράτηση και στις ενέργειες που θα ακολουθήσουν για να αποτραπούν νέες παραβιάσεις.