Καταιγίδα διεθνούς κατακραυγής για το νέο νομικό πλαίσιο στο Αφγανιστάν, που επιτρέπει τον ξυλοδαρμό των γυναικών από τους Ταλιμπάν αρκεί να μην τους σπάνε οστά: Σκληρές ποινές, αυστηροί περιορισμοί και βαθιά ανησυχία για τα δικαιώματα γυναικών και μειονοτήτων

Νέο νόμο εξέδωσε η κυβέρνηση των Taliban στο Αφγανιστάν, ο οποίος έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς φορείς. Σύμφωνα με το κείμενο που δημοσιοποιήθηκε, προβλέπονται ιδιαίτερα αυστηρές ποινές για μια σειρά πράξεων, ενώ περιλαμβάνονται διατάξεις που, κατά επικριτές, ενισχύουν την ανισότητα εις βάρος των γυναικών.

Το περιεχόμενο του νόμου έγινε γνωστό μέσω της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Rawadari, η οποία τον δημοσίευσε στην παστού γλώσσα. Στη συνέχεια μεταφράστηκε στα αγγλικά από το ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό δίκτυο Afghanistan Analysts Network, επιτρέποντας την ευρύτερη διεθνή ενημέρωση.

Μεταξύ άλλων, το νέο νομικό πλαίσιο προβλέπει τη θανατική ποινή για ορισμένες κατηγορίες πράξεων, ενώ ορίζει ποινές σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας μόνο εφόσον αποδεικνύεται σοβαρός τραυματισμός. Παράλληλα, καταγράφονται διατάξεις που, σύμφωνα με ακτιβιστές, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη τη δικαστική προστασία των γυναικών.

Η δημοσιογράφος και ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα Mahbouba Seraj, μιλώντας στο CNN από την Καμπούλ, υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο ενισχύει περαιτέρω την ανισορροπία εξουσίας εις βάρος των γυναικών. Οι Ταλιμπάν, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι οι ρυθμίσεις εδράζονται στη δική τους ερμηνεία του ισλαμικού δικαίου (Σαρία).

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με οργανώσεις, η σύγκριση των ποινών για πράξεις βίας κατά γυναικών με εκείνες που αφορούν την κακοποίηση ζώων, καθώς και οι διατάξεις που επιτρέπουν αυστηρές τιμωρίες σε παιδιά ή περιορίζουν τη θέση των γυναικών στη δημόσια ζωή και στη δικαιοσύνη.

Μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021, έπειτα από την αποχώρηση των ΗΠΑ, οι περιορισμοί εις βάρος των γυναικών έχουν ενταθεί. Σύμφωνα με τη UNICEF, περισσότερα από δύο εκατομμύρια κορίτσια και νεαρές γυναίκες έχουν αποκλειστεί από τη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Ο Ύπατος Αρμοστής του United Nations για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Turk, δήλωσε στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη ότι οι νέες ρυθμίσεις «νομιμοποιούν τη βία κατά των γυναικών και των παιδιών» και προειδοποίησε πως η κατάσταση στη χώρα συνιστά βαθιά κρίση δικαιωμάτων. Όπως ανέφερε, οι γυναίκες και τα κορίτσια αντιμετωπίζουν εκτεταμένες διακρίσεις λόγω φύλου, οι οποίες —κατά την εκτίμησή του— αγγίζουν τα όρια συστηματικής καταπίεσης.

Παράλληλα, το ισχύον νομικό σύστημα προβλέπει τη θανατική ποινή για ευρύ φάσμα αδικημάτων, με τους επικριτές να εκφράζουν φόβους ότι η ερμηνεία βασικών όρων ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί εις βάρος θρησκευτικών και εθνοτικών μειονοτήτων σε μια χώρα με μεγάλη πολιτισμική και γλωσσική ποικιλομορφία.

Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τη διεθνή ανησυχία για την πορεία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν, με οργανώσεις και διεθνείς θεσμούς να ζητούν αυξημένη πίεση και διπλωματικές πρωτοβουλίες για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.