Κατάρρευση στα ΜΜΜ της Αθήνας – Ποιος είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια των πολιτών;

Λεωφορεία που φλέγονται εν κινήσει, παμπάλαιοι συρμοί που μετατρέπονται σε κινούμενες παγίδες και εκκενώσεις σταθμών λόγω καπνών. Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς της Αθήνας θυμίζουν σκηνές ταινίας δράσης με τις αρμόδιες αρχές να κάνουν… «συντήρηση ευθυνών» αντί για οχημάτων.

Πυρκαγιές εντός κατοικημένων περιοχών, καπνοί μέσα σε σταθμούς μετρό, οχήματα που παραλίγο να γίνουν φέρετρα. Τα «επικίνδυνα» δρομολόγια των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς στην Αθήνα δεν είναι πια σπάνιες εξαιρέσεις αλλά καθημερινότητα που απειλεί την ασφάλεια των πολιτών. Το λεωφορείο που τυλίχτηκε στις φλόγες στα Κάτω Πατήσια και ο καπνισμένος συρμός στην Ηλιούπολη είναι μόνο τα πιο πρόσφατα επεισόδια σε μια σειρά περιστατικών που αποκαλύπτουν ένα απαρχαιωμένο, ανεπαρκώς συντηρημένο και επικίνδυνα παραμελημένο δίκτυο. Παρά τις μεγαλόστομες διακηρύξεις για «ανάταξη» και «αναβάθμιση», το μόνο που προχωρά με συνέπεια είναι η καταστροφική φθορά.

Καίγονται τα λεωφορεία, πνίγονται οι σταθμοί: Κατάρρευση στα Μέσα Μεταφοράς της Αθήνας

Ασφυκτικά προβληματικά και στα πρόθυρα λειτουργικής αποσύνθεσης, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς της Αθήνας μετρούν περιστατικά που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα είχαν σημάνει συναγερμό σε κάθε σοβαρό κρατικό μηχανισμό. Αντί για αυτό, κυριαρχεί σιωπή, πρόχειρες δικαιολογίες και μια αποτυχημένη διαχείριση που απλώς κλωτσάει το πρόβλημα πιο πέρα.

Όπως αναφέρει το Έθνος, χαρακτηριστικό το περιστατικό τα ξημερώματα της Τετάρτης, όταν λεωφορείο της ΟΣΥ τυλίχθηκε στις φλόγες στα Κάτω Πατήσια, λίγα μόλις λεπτά αφού είχε ολοκληρώσει κανονικό δρομολόγιο στη Γραμμή Α8. Το όχημα κάηκε ολοσχερώς, με τις φλόγες να επεκτείνονται επικίνδυνα σε στάση και παρακείμενο πάρκο. Η επίσημη εκδοχή κάνει λόγο για πιθανό βραχυκύκλωμα στα ηλεκτρικά, χωρίς ακόμα να έχουν δοθεί πλήρεις εξηγήσεις. Ευτυχώς, δεν υπήρχαν επιβάτες, αλλά το ερώτημα παραμένει: Αν αυτό συνέβαινε 20 λεπτά νωρίτερα;

Ανάλογος συναγερμός σήμανε λίγες ημέρες πριν, στον σταθμό Ηλιούπολη της Γραμμής 2 του μετρό, όταν συρμός άρχισε να βγάζει καπνούς και ο σταθμός εκκενώθηκε άμεσα. Σύμφωνα με τη ΣΤΑΣΥ, το περιστατικό οφειλόταν σε υπερθέρμανση των δίσκων πέδησης λόγω βλάβης στη βαλβίδα ελέγχου πίεσης. Η εταιρεία έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι ο συρμός –κατασκευής 2003– «δεν είχε εμφανίσει ξανά τέτοια δυσλειτουργία», ενώ απέκλεισε οποιαδήποτε σύνδεση με παλαιότερα περιστατικά. Όμως η πραγματικότητα δεν διαψεύδεται: σταθμός γεμάτος καπνούς και επιβάτες σε κατάσταση σύγχυσης.

Την ίδια εβδομάδα, ένα ακόμη συμβάν έρχεται να προστεθεί στον μακρύ κατάλογο δυσλειτουργιών: Τμήμα της οροφής λεωφορείου που εκτελούσε δρομολόγιο στη Γραμμή Β5 αποκολλήθηκε και προσγειώθηκε στον ώμο του οδηγού εν ώρα κίνησης. Το όχημα ήταν παραλαβής… 1998-99, αλλά εξακολουθεί να «υπηρετεί» τη δημόσια συγκοινωνία.

Δεν είναι η πρώτη φορά. Φωτιά σε λεωφορείο είχε ξεσπάσει και στην Πεντέλη πριν λίγες εβδομάδες, με επίσημη αιτία ένα βραχυκύκλωμα στο μοτέρ εξαερισμού. Το περασμένο καλοκαίρι, άλλο όχημα κάηκε στην Ανάβυσσο.

Οι εργαζόμενοι στις συγκοινωνίες δεν μασούν τα λόγια τους: τα αλλεπάλληλα περιστατικά αποδίδονται ευθέως στην παλαιότητα του στόλου. Η συντήρηση είναι ανεπαρκής, όχι από αμέλεια, αλλά γιατί σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπάρχουν καν ανταλλακτικά. Οι συρμοί του ηλεκτρικού είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: λειτουργούν εδώ και 42 χρόνια, χωρίς να έχουν αποσυρθεί, χωρίς να μπορούν να συντηρηθούν σωστά, και παρόλα αυτά συνεχίζουν να μεταφέρουν χιλιάδες επιβάτες καθημερινά.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, μετά το σοβαρό περιστατικό της Πρωτοχρονιάς όπου πόρτες συρμού άνοιξαν εν κινήσει, οι εργαζόμενοι απηύθυναν εξώδικο προς ΣΤΑΣΥ, υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ΟΑΣΑ και Υπερταμείο ζητώντας την άμεση απόσυρση των επικίνδυνων συρμών της 8ης παραλαβής. «Η διοίκηση κρύβει την αλήθεια για να μη δημιουργηθεί πρόβλημα στο συγκοινωνιακό έργο», σημείωναν χαρακτηριστικά.

Σήμερα στη Γραμμή 1 κυκλοφορούν:

• Συρμοί 8ης παραλαβής (1982): 14 συρμοί των 5 οχημάτων

• Συρμοί 10ης παραλαβής (1992): 10 συρμοί των 5 οχημάτων

• Συρμοί 11ης παραλαβής (2002): 16 συρμοί των 6 οχημάτων

• Συρμοί 1ης γενιάς των Γραμμών 2-3 (2000): 4 συρμοί χρησιμοποιούνται σήμερα στην Γραμμή 1

Η πολυσυζητημένη σύμβαση για την ανακαίνιση 14 συρμών της 8ης παραλαβής –υπογεγραμμένη από το 2022– παραμένει στα χαρτιά, με την εταιρεία CAF να καθυστερεί την παράδοση του πρώτου αναβαθμισμένου συρμού κατά 216 ημέρες. Η ΣΤΑΣΥ επέβαλε πρόστιμο 45.377 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ωστόσο η νέα ημερομηνία παράδοσης έχει ήδη μετατεθεί για τον προσεχή Σεπτέμβριο, με τον πρώτο συρμό να αναμένεται τελικά… τέλος 2025, καθώς θα χρειαστεί δίμηνη δοκιμαστική φάση.

Ανακοινώσεις, σχέδια και… υπομονή

Εν μέσω όλων αυτών, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει εντός των ημερών ένα «ολιστικό σχέδιο» για τις συγκοινωνίες της Αθήνας. Η αναβάθμιση του στόλου των λεωφορείων βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά στους συρμούς επικρατεί στασιμότητα. Η Γραμμή 3 «λυγίζει» κάτω από την πίεση της ηλικίας και της έλλειψης προσωπικού.

Έχουν εξασφαλιστεί 300 εκατομμύρια ευρώ για 7 νέους διρευματικούς συρμούς που θα φτάνουν ως το Αεροδρόμιο. Παραμένει, όμως, κενό στην κάλυψη με επιπλέον 8 συμβατικούς συρμούς. Ακόμα και η σκέψη για αναβάθμιση ορισμένων από τους συρμούς της σειράς 1 (του 2000), σκοντάφτει στην έλλειψη ανταλλακτικών και τεχνικών, με 4 από αυτούς να είναι ήδη παροπλισμένοι.