«Kατάρρευση» της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν μέσα σε έξι ημέρες – Η αδυναμία αντίδρασης στην σαρωτική επέλαση του Ισραήλ

Η κλιμάκωση της σύρραξης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ αποκάλυψε με τον πλέον δραματικό τρόπο τα στρατηγικά και επιχειρησιακά ελλείμματα του ιρανικού στρατού.

«Kατάρρευση» της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν μέσα σε έξι ημέρες – Η αδυναμία αντίδρασης στην σαρωτική επέλαση του Ισραήλ

Έξι μόλις ημέρες από την έναρξη της ισχυρότερης ισραηλινής στρατιωτικής επίθεσης στην ιστορία της χώρας, το Ιράν εμφανίζεται αποδιοργανωμένο, με σοβαρές απώλειες σε στρατιωτικές δομές, οπλικά συστήματα και ηγετικά στελέχη.

Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), η Τεχεράνη έχει υποστεί καίρια στρατηγικά πλήγματα. Η επιτυχής στοχοποίηση πυρηνικών εγκαταστάσεων – ιδίως στο Νατάνζ – καθώς και η εξόντωση κορυφαίων στρατιωτικών και πυρηνικών επιστημόνων, έχουν αποδυναμώσει κρίσιμα τη δυνατότητα συντονισμένης αντίδρασης.

Η Guardian σημειώνει πως η Ισραηλινή Αεροπορία πέτυχε εντός ωρών αεροπορική κυριαρχία πάνω από το Ιράν, εξουδετερώνοντας περίπου το ένα τρίτο των συστημάτων αεράμυνας της χώρας – 120 στο σύνολο – με συνδυασμένες επιθέσεις επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Το κυριότερο οπλικό μέσο του Ιράν, οι βαλλιστικοί πύραυλοι υψηλής ταχύτητας, φαίνεται να εξαντλείται ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να αναπληρωθεί. Από τα περίπου 2.000 βλήματα που υπολογιζόταν να διαθέτει η Τεχεράνη στις 13 Ιουνίου, πάνω από 400 έχουν ήδη εκτοξευθεί. Ωστόσο, παρατηρείται σταδιακή μείωση στην ένταση των επιθέσεων – από 40 πυραύλους το Σαββατοκύριακο, σε 15-20 καθημερινά.

Η δυνατότητα παραγωγής νέων πυραύλων φαίνεται περιορισμένη, με τις ΗΠΑ να εκτιμούν τη μέγιστη παραγωγική ικανότητα του Ιράν σε περίπου 50 πυραύλους μηνιαίως, ρυθμός σαφώς ανεπαρκής για τις ανάγκες μιας πολεμικής σύρραξης μεγάλης διάρκειας.

«Kατάρρευση» της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν μέσα σε έξι ημέρες – Η αδυναμία αντίδρασης στην σαρωτική επέλαση του Ισραήλ

Αν και ένα ποσοστό – περίπου 10% – των ιρανικών πυραύλων διαφεύγει των ισραηλινών συστημάτων αναχαίτισης, οι ζημιές που προκαλούνται παραμένουν σποραδικές. Χαρακτηριστική είναι η επίθεση στο Ιατρικό Κέντρο Soroka στη Μπερ Σεβά, με 76 τραυματίες, αλλά οι περισσότερες επιθέσεις δεν πλήττουν στρατηγικά σημαντικούς στόχους. Η εξαίρεση ήταν το διυλιστήριο της Χάιφας, που τέθηκε προσωρινά εκτός λειτουργίας.

Η αναχαίτιση των πυραυλικών επιθέσεων επαφίεται σε μεγάλο βαθμό στα υπερσύγχρονα συστήματα Arrow 2 και Arrow 3 του Ισραήλ, τα οποία προσφέρουν προστασία μεγάλης εμβέλειας, ακόμη και πέραν της ατμόσφαιρας. Σε αυτά προστίθεται και η υποστήριξη των ΗΠΑ με το σύστημα THAAD και αντιτορπιλικά στην ανατολική Μεσόγειο.

Το οικονομικό κόστος αυτής της άμυνας είναι εξαιρετικά υψηλό: κάθε αναχαιτιστής Arrow 3 κοστίζει 2 έως 3,5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το συνολικό κόστος των συστημάτων αναχαίτισης από τον Οκτώβριο του 2023 φτάνει τα 1–1,5 δισεκατομμύριο δολάρια, σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Globes.

Εύλογα τίθεται το ερώτημα για το μέγεθος των αποθεμάτων του Ισραήλ, το οποίο κρατείται ως επτασφράγιστο μυστικό. Αναφορά της Wall Street Journal κάνει λόγο για προβληματισμό ακόμα και στην Ιερουσαλήμ, σχετικά με την επάρκεια των αναχαιτιστών σε περίπτωση παρατεταμένου πολέμου.

Η εικόνα του επιχειρησιακού πεδίου είναι σαφής: σε λιγότερο από μία εβδομάδα, το Ισραήλ εξουδετέρωσε το 95% της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν και το μεγαλύτερο μέρος των πυρηνικών του εγκεφάλων. Η ισραηλινή αεροπορία επιχειρεί πάνω από το ιρανικό έδαφος χωρίς ουσιαστική αεράμυνα, έχοντας αναγνωρίσει μέχρι στιγμής την απώλεια ενός μόνο drone.

«Kατάρρευση» της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν μέσα σε έξι ημέρες – Η αδυναμία αντίδρασης στην σαρωτική επέλαση του Ισραήλ

Ακόμη κι αν εξαντληθούν τα επιθετικά μέσα του Ισραήλ, επισημαίνει η Guardian, η πλήρης εναέρια υπεροχή που έχει αποκτήσει του επιτρέπει να διατηρεί το στρατηγικό προβάδισμα, έστω και με μειωμένο ρυθμό επιχειρήσεων.

Ο αναλυτής του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Φάμπιαν Χιντζ, επισημαίνει ότι η ιρανική ικανότητα στρατιωτικής αποτροπής έχει ουσιαστικά καταρρεύσει. Η αποτυχία πρόκλησης σοβαρών απωλειών σε αστικά ή στρατιωτικά κέντρα στο Ισραήλ καθιστά αμφίβολη την ικανότητα του Ιράν να αντιστρέψει την κατάσταση.

Η ισορροπία φόβου που ίσχυε επί δεκαετίες στη Μέση Ανατολή διασαλεύεται. Εκτός αν το Ιράν κατορθώσει να προκαλέσει σημαντικά πλήγματα στην ισραηλινή επικράτεια τις επόμενες ημέρες, το στρατηγικό πλεονέκτημα της Τεχεράνης θα έχει ουσιαστικά εξανεμιστεί.