Καθαρά Δευτέρα: Τα πιο περίεργα έθιμα ανά την Ελλάδα

Η Καθαρά Δευτέρα στη χώρα μας σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής και εορτάζεται με παραδοσιακά έθιμα σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας.

Αυτή τη μέρα, την τιμητική τους έχουν το πέταγμα του χαρταερτού, το οποίο συμβολίζει την κάθαρση και την επαφή της ψυχής με το θείο, τα Κούλουμα στην ύπαιθρο, για πικ νικ στη φύση υπό τη συνοδεία μουσικής και φυσικά οι νηστίσιμες συνταγές (κυρίως με ταραμά, χαλβά, φασολάδα και θαλασσινά), με πρωταγωνιστή τη λαγάνα, η οποία φτιάχνεται αποκλειστικά γι’ αυτή τη μέρα.

Υπάρχουν όμως και άλλα ενδιαφέροντα τοπικά δρώμενα, τα οποία λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο και συναντώνται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Ας δούμε κάποια από αυτά:

Αλευροπόλεμος στο Γαλαξίδι

Πρόκειται για ένα ξεχωριστό έθιμο , το οποίο λαμβάνει χώρα κάθε Καθαρά Δευτέρα στο Γαλαξίδι. Όλοι οι συμμετέχοντες πασαλείφονται με αλεύρι και χορεύουν κυκλικά υπό τη συνοδεία μουσικής, αναβιώνοντας με αυτό τον τρόπο την παράδοση των ναυτικών, οι οποίοι αποχαιρετούσαν με αυτό τον τρόπο τις οικογένειές τους.

Βλάχικος Γάμος στη Θήβα

Ο Βλάχικος Γάμος ή ο Γάμος της Βλάχας αναβιώνει στη Θήβα την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και κορυφώνεται την Καθαρά Δευτέρα. Είναι ένα ζωντανό, παραδοσιακό και διονυσιακό λαϊκό δρώμενο, βαθιά ριζωμένο στην Ιστορία και την παράδοση του τόπου, γεμάτο συμβολισμούς, χορό και παραδοσιακή μουσική.

Το συγκεκριμένο έθιμο, αφορά στην αναπαράσταση ενός παραδοσιακού γάμου με σάτιρα, που ξεκινά από την Αποκριά και κορυφώνεται με το ξύρισμα του γαμπρού την Καθαρά Δευτέρα.

Μπουρανί στον Τύρναβο

Το «Μπουρανί» στον Τύρναβο είναι ένα πανάρχαιο, καρναβαλικό έθιμο που γιορτάζεται την Καθαρά Δευτέρα, με σκοπό να τιμήσει ο κόσμος τη γονιμότητα της γης.

Πρόκειται για ένα Διονυσιακό έθιμο με τολμηρό περιεχόμενο, όπου παρασκευάζεται η παραδοσιακή πηχτή χορτόσουπα «Μπουρανί» (τσουκνίδες, σπανάκι) με ξύδι, ενώ την τιμητική τους έχουν η κατανάλωση τσίπουρου, τα άσεμνα πειράγματα και η χρήση φαλλικών συμβόλων, αποτελώντας την κορύφωση των αποκριάτικων εκδηλώσεων.

Λαϊκό Δικαστήριο στην Κάρπαθο

Πρόκειται για ένα ένα ξεχωριστό έθιμο, το οποίο αναβιώνει στην Κάρπαθο και κατά το οποίο διακωμωδούνται οι δίκες των δικαστηρίων. Κάθε χρόνο την Καθαρά Δευτέρα, λοιπόν, λειτουργεί και… συνεδριάζει, το λεγόμενο «Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων».

Σ’ αυτό οδηγούνται άνθρωποι που έχουν κάνει άσεμνες πράξεις και χειρονομίες σε κάποιους άλλους, προκειμένου να δικαστούν από τους λεγόμενους«Τζαφιέδες», που είναι οι χωροφύλακες. Η δίκη εξελίσσεται σε γέλια και πειράγματα και καταλήγει σε ένα μεγάλο αποκριάτικο γλέντι.

Γενίτσαροι και Μπούλες στη Νάουσα

Οι «Γενίτσαροι και Μπούλες» (απαντάται και ως «Γιανίτσαροι και Μπούλες») είναι ένα παραδοσιακό δρώμενο που αναβιώνει κάθε χρόνο στη Νάουσα την περίοδο της Αποκριάς και έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και, πιο συγκεκριμένα, στη λατρεία του θεού Διονύσου.

Το έθιμο ξεκινάει την πρώτη Κυριακή της Αποκριάς όπου νωρίς το πρωί με τελετουργικό τρόπο αρχίζει το ντύσιμο. Από μακριά ακούγεται ο λυπητερός ήχος του ζουρνά και ο βαρύς χτύπος του νταουλιού που πλησιάζει στα σπίτια για να ξεκινήσει το μάζεμα πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι.

Όταν ο Γενίτσαρος (Γιανίτσαρος) είναι έτοιμος, θα τιναχτεί τρεις φορές στο παράθυρο του σπιτιού του και στη συνέχεια πηδά τρεις φορές στα δυο του πόδια. Το έθιμο κορυφώνεται με τους καθορισμένους από την παράδοση πατινάδες.

Αχυρένιος-Γληγοράκης στη Βόνιτσα

Ένα έθιμο που κρατά πάρα πολλά χρόνια και μέσα από αναφορές τονίζεται ότι ήταν το πιο παλιό έθιμο- καρναβάλι που γινόταν στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Ελλάδος και ένα από τα πρώτα στον Ελλαδικό χώρο.

Το έθιμο του Αχυρένιου-Γληγοράκη αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στη Βόνιτσα. Πρόκειται για ένα ένα παραδοσιακό «καρναβάλι» – «τελετή» που συνδυάζει σάτιρα και διασκέδαση.