Καθαρισμός οικοπέδων: Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο – Πότε λήγει η προθεσμία για τους ιδιοκτήτες

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο εφαρμογής και τη φιλοσοφία των καθαρισμών οικοπέδων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τίτλο «Ενεργή Μάχη».

Καθαρισμός οικοπέδων: Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο – Πότε λήγει η προθεσμία για τους ιδιοκτήτες

Κεντρικός στόχος του νομοσχεδίου είναι η αναβάθμιση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, ώστε να πάψει να αποτελεί απλώς ένα εργαλείο καταγραφής υποχρεώσεων των πολιτών κατά την αντιπυρική περίοδο και να λειτουργήσει ως πρακτικό μέσο διασύνδεσης με δηλώσεις, ελέγχους και παρεμβάσεις των αρμόδιων αρχών.

Στο πλαίσιο αυτό, η διαδικασία καθαρισμού των οικοπέδων και η υποβολή των δηλώσεων παρατείνονται έως τις 15 Ιουνίου. Συγκεκριμένα, οι ιδιοκτήτες ή οι υπόχρεοι καλούνται να καθαρίσουν τα οικόπεδα από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου και να διατηρήσουν τα μέτρα καθαρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων συμπίπτει με την ίδια ημερομηνία, δίνοντας επαρκές περιθώριο συμμόρφωσης και επιτρέποντας καλύτερο σχεδιασμό από τις αρμόδιες υπηρεσίες, σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ και πηγές του υπουργείου.

Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά την καθετοποίηση της διαδικασίας και τη σαφή κατανομή ρόλων. Οι δήμοι θα αναλάβουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών, τη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων και, σε περιπτώσεις παραβάσεων, τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό των οικοπέδων. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία, με τη σειρά της, θα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα τόσο για την μη υποβολή δήλωσης όσο και για την μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού, ενημερώνοντας παράλληλα τον οικείο δήμο για άμεση αποκατάσταση.

Το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση των προστίμων, διαχωρίζοντας τις τυπικές παραβάσεις (μη υποβολή δήλωσης) από τις ουσιαστικές (μη καθαρισμός οικοπέδου). Για παράδειγμα:

• Σε περίπτωση μη καθαρισμού, το πρόστιμο καθορίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με 1 ευρώ/τ.μ., κατώτατο όριο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ.

• Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης αλλά με καθαρισμό, το πρόστιμο ανέρχεται στα 100 ευρώ.

Καθαρισμός οικοπέδων: Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο – Πότε λήγει η προθεσμία για τους ιδιοκτήτες

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης προστίμου αν ο ιδιοκτήτης διορθώσει άμεσα την παράβαση. Στόχος του υπουργείου είναι η ορθολογική επιβολή κυρώσεων, ώστε να μην επιβαρύνονται άδικα όσοι έχουν ήδη συμμορφωθεί.

Η διαδικασία ξεκινά με προσπάθεια επικοινωνίας και συναίνεσης του ιδιοκτήτη. Αν αυτό δεν είναι εφικτό και υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς, ειδικά σε ζώνες υψηλού κινδύνου, η Πυροσβεστική διαπιστώνει εγγράφως την επικινδυνότητα και ο δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου, πάντα με επίσημη διαπίστωση από την Πυροσβεστική.

Το πλαίσιο λαμβάνει υπόψη οικολογικές και κλιματικές ιδιαιτερότητες, ενώ δίνεται η δυνατότητα παράτασης προθεσμιών μέσω υπουργικής απόφασης σε ειδικές περιπτώσεις. Επίσης, διασφαλίζεται η πρόσβαση όλων των πολιτών, ακόμη και όσων δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες, μέσω φυσικής υποβολής δήλωσης με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο.

Κατά τη δημόσια διαβούλευση ελήφθησαν υπόψη οι παρατηρήσεις της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΠΟΜΙΔΑ, για τη σαφήνεια ως προς τους υπόχρεους – περιλαμβανομένων και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου – και την αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων σε όσους έχουν ήδη καθαρίσει ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες.

Συνολικά, η νέα ρύθμιση μετατρέπει την τρέχουσα ασαφή και αποσπασματική πρακτική σε ένα τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό πλαίσιο, καθιστώντας τους καθαρισμούς οικοπέδων μια υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο.