Κατώτατοι μισθοί στην Ευρώπη: Από τα 164 ευρώ της Ουκρανίας έως τα 2.704 του Λουξεμβούργου- Μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων»- Τεράστιο το χάσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης

Ο ευρωπαϊκός χάρτης των κατώτατων μισθών αποτυπώνει μια σκληρή πραγματικότητα: η Ευρώπη συνεχίζει να λειτουργεί με δύο –αν όχι περισσότερες– ταχύτητες όταν πρόκειται για την αμοιβή των χαμηλότερα αμειβόμενων εργαζομένων.

Κατώτατοι μισθοί στην Ευρώπη: Από τα 164 ευρώ της Ουκρανίας έως τα 2.704 του Λουξεμβούργου- Μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων»- Τεράστιο το χάσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης

Παρά την ύπαρξη ενός κοινού οικονομικού χώρου για πολλές χώρες, οι αποκλίσεις στον κατώτατο μισθό παραμένουν εντυπωσιακές. Από τη μία πλευρά, χώρες της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης προσφέρουν μισθούς που αγγίζουν ή ξεπερνούν τα 2.000 ευρώ τον μήνα. Από την άλλη, κράτη της Ανατολής, των Βαλκανίων και υποψήφιες προς ένταξη χώρες εξακολουθούν να καταγράφουν μισθούς που σε πολλές περιπτώσεις δεν υπερβαίνουν τα 600 ευρώ — ή και λιγότερα.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat (Ιούλιος 2025), ο κατώτατος μικτός μηνιαίος μισθός στην Ευρωπαϊκή Ένωση κυμαίνεται από 551 ευρώ στη Βουλγαρία έως 2.704 ευρώ στο Λουξεμβούργο. Αν συνυπολογιστούν και οι υποψήφιες για ένταξη χώρες, τότε ο πήχης κατεβαίνει ακόμα περισσότερο, φτάνοντας τα μόλις 164 ευρώ στην Ουκρανία.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι πέντε ευρωπαϊκά κράτη —Ιταλία, Δανία, Σουηδία, Αυστρία και Φινλανδία— δεν έχουν θεσπίσει εθνικό κατώτατο μισθό, επιλέγοντας άλλες μορφές καθορισμού των αμοιβών μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων ή κλαδικών συμβάσεων.

Το Euronews Business, βασιζόμενο στα στοιχεία της Eurostat, κατατάσσει τις χώρες σε τέσσερις κατηγορίες με βάση τον κατώτατο μισθό:

Υψηλή κατηγορία (άνω των 1.500 ευρώ)

Στην κορυφή βρίσκονται χώρες με ισχυρές οικονομίες και ανεπτυγμένα κοινωνικά κράτη. Ξεχωρίζουν το Λουξεμβούργο (2.704 €), η Ιρλανδία (2.282 €), οι Κάτω Χώρες (2.246 €), η Γερμανία (2.161 €), το Βέλγιο (2.112 €) και η Γαλλία (1.802 €).

Μεσαία κατηγορία (1.000–1.500 ευρώ)

Σε αυτή τη ζώνη εντάσσονται αρκετές χώρες της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης, που σημειώνουν πρόοδο, αλλά παραμένουν κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Χαμηλή κατηγορία (600–999 ευρώ)

Πρόκειται για κράτη που προσπαθούν να συγκλίνουν, αλλά αντιμετωπίζουν ακόμη σημαντικά διαρθρωτικά προβλήματα.

Πολύ χαμηλή κατηγορία (κάτω των 600 ευρώ)

Στην κατηγορία αυτή συναντάμε χώρες κυρίως των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και κράτη εκτός ΕΕ. Ενδεικτικά, η Βόρεια Μακεδονία (584 €), η Τουρκία (558 €), η Βουλγαρία (551 €), η Αλβανία (408 €), η Μολδαβία (285 €) και η Ουκρανία (164 €) αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Κατώτατοι μισθοί στην Ευρώπη: Από τα 164 ευρώ της Ουκρανίας έως τα 2.704 του Λουξεμβούργου- Μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων»- Τεράστιο το χάσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης

Οι ανισότητες στον κατώτατο μισθό αντανακλούν ευρύτερες οικονομικές και κοινωνικές διαφορές. Όπως εξηγεί η Δρ. Σωτηρία Θεοδωροπούλου από το European Trade Union Institute (ETUI), η υψηλή παραγωγικότητα, η τεχνολογική πρόοδος, η παρουσία ανεπτυγμένων βιομηχανικών τομέων και η ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των εργαζομένων είναι καθοριστικοί παράγοντες για την επίτευξη υψηλότερων μισθών.

Μια πιο δίκαιη σύγκριση γίνεται μέσω των Μονάδων Αγοραστικής Δύναμης (PPS), που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές στο κόστος ζωής μεταξύ των χωρών. Σε αυτή την περίπτωση, το χάσμα μειώνεται αισθητά.

Για παράδειγμα, ενώ σε ευρώ το Λουξεμβούργο πληρώνει 4,9 φορές περισσότερο από τη Βουλγαρία, σε PPS η διαφορά περιορίζεται στο 2,3. Αυτό δείχνει ότι το επίπεδο ζωής των εργαζομένων είναι πιο συγκρίσιμο όταν συνυπολογίζεται η τοπική αγοραστική αξία.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η Εσθονία καταγράφει τον χαμηλότερο κατώτατο μισθό σε PPS (886), ενώ στις υποψήφιες χώρες, η Αλβανία είναι στο χαμηλότερο επίπεδο (566).

Αντίστοιχα, στην κορυφή σε όρους αγοραστικής δύναμης βρίσκονται η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες και το Βέλγιο, με την Ιρλανδία και τη Γαλλία να ακολουθούν.

Τελικά, η ουσία του ζητήματος δεν είναι μόνο το ύψος του μισθού σε απόλυτους αριθμούς, αλλά κατά πόσο αυτός επαρκεί για μια αξιοπρεπή διαβίωση στο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον κάθε χώρας.

Το ζήτημα των κατώτατων μισθών στην Ευρώπη δεν είναι απλώς αριθμητικό· είναι βαθύτατα πολιτικό και κοινωνικό, αγγίζοντας τον πυρήνα των ανισοτήτων που εξακολουθούν να χωρίζουν την ήπειρο.