Καύσωνας: Έκτακτη εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας για τις υψηλές θερμοκρασίες – Ποιες κατηγορίες πολιτών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο-Τι θα πρέπει να προσέξετε τις επόμενες ώρες και μέρες

Σε κατάσταση αυξημένης θερμικής επιβάρυνσης εισέρχεται η χώρα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να επιμείνουν τις επόμενες ημέρες, με το υπουργείο Υγείας να εκδίδει έκτακτη εγκύκλιο με οδηγίες προστασίας για τον πληθυσμό.

Καύσωνας: Έκτακτη εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας για τις υψηλές θερμοκρασίες – Ποιες κατηγορίες πολιτών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο-Τι θα πρέπει να προσέξετε τις επόμενες ώρες και μέρες

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία, σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας ο υδράργυρος αναμένεται να ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε τοπικό επίπεδο οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν ακόμη και τους 43°C.

Ο συνδυασμός της παρατεταμένης ζέστης, της αυξημένης υγρασίας και της απουσίας ισχυρών ανέμων δημιουργεί ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό σκηνικό, το οποίο μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, κυρίως για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Το υπουργείο Υγείας, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια και την ένταση του κύματος καύσωνα, απευθύνει έκκληση στους πολίτες να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα αυτοπροστασίας και δημοσιοποιεί αναλυτικές κατευθύνσεις για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλούν οι ακραίες θερμοκρασίες.

Παθολογικές καταστάσεις λόγω υψηλών θερμοκρασιών και τρόποι αντιμετώπισης

Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει φυσικούς μηχανισμούς για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος σε σταθερά επίπεδα. Ο σημαντικότερος από αυτούς είναι η εξάτμιση του ιδρώτα, η οποία συμβάλλει περίπου κατά 75% στη ρύθμιση της θερμοκρασίας, ενώ ακολουθούν η αναπνοή και η άμεση αποβολή θερμότητας προς το περιβάλλον.

Αντίστοιχα, η βασικότερη πηγή πρόσληψης θερμικής ενέργειας είναι η άμεση ή έμμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Όταν, όμως, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος πλησιάζει τη θερμοκρασία του σώματος, η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ οργανισμού και εξωτερικού περιβάλλοντος μειώνεται σημαντικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζεται η δυνατότητα αποβολής θερμότητας και να δυσχεραίνεται η αποτελεσματική θερμορρύθμιση.

Σε συνθήκες ακραίας ζέστης, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως η υψηλή υγρασία και η άπνοια, μπορεί να προκληθούν παθολογικές καταστάσεις διαφορετικής βαρύτητας, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρή νόσηση ή ακόμη και να απειλήσουν τη ζωή.

Τα πρώτα προειδοποιητικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• έντονο πονοκέφαλο
• αδυναμία και ατονία
• αίσθημα εξάντλησης
• τάση για λιποθυμία
• πτώση της αρτηριακής πίεσης
• ναυτία
• εμετούς
• ταχυπαλμία

Συμπτώματα θερμοπληξίας

Η θερμοπληξία αποτελεί μία από τις σοβαρότερες επιπλοκές της έκθεσης σε ακραία ζέστη και εκδηλώνεται με:

• απότομη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος πάνω από 40,5°C
• κόκκινο, θερμό και ξηρό δέρμα, καθώς η εφίδρωση έχει πλέον σταματήσει
• ξηρή και διογκωμένη γλώσσα
• ταχυπαλμία
• γρήγορη αναπνοή
• έντονη δίψα
• πονοκέφαλο
• ναυτία και εμετό
• ζάλη
• σύγχυση
• δυσκολία στον προσανατολισμό και στην καθαρή ομιλία
• ασυνήθιστη ή επιθετική συμπεριφορά
• σπασμούς
• απώλεια συνείδησης ή κώμα

Η αντιμετώπιση ατόμων που εμφανίζουν συμπτώματα θερμοπληξίας, ιδιαίτερα όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες, πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση σε νοσηλευτικό ίδρυμα. Μέχρι τη μεταφορά τους, απαιτείται η άμεση εφαρμογή μέτρων για τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος:

• μεταφορά του ατόμου σε δροσερό, σκιερό, καλά αεριζόμενο και κατά προτίμηση κλιματιζόμενο χώρο
• πλήρης αφαίρεση των ρούχων
• τοποθέτηση παγοκύστεων ή ψυχρών επιθεμάτων στον αυχένα, στις μασχάλες και στη βουβωνική περιοχή
• παραμονή σε μπανιέρα με κρύο νερό, ντους ή ψεκασμός με κρύο νερό
• χορήγηση μικρών γουλιών δροσερών υγρών, όπως νερό ή αραιωμένος χυμός φρούτων (ένα μέρος χυμού σε τέσσερα μέρη νερού), εφόσον το άτομο έχει τη δυνατότητα να καταπιεί

Καύσωνας: Έκτακτη εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας για τις υψηλές θερμοκρασίες – Ποιες κατηγορίες πολιτών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο-Τι θα πρέπει να προσέξετε τις επόμενες ώρες και μέρες

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από τον καύσωνα

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για:

• ηλικιωμένους
• βρέφη και μικρά παιδιά
• εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες
• άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία
• εργαζόμενους ή άτομα που ασκούνται έντονα σε θερμό περιβάλλον
• ανθρώπους με χρόνια νοσήματα, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, αιμοσφαιρινοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχικές νόσους, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ουσιών
• άτομα με οξείες παθήσεις, όπως λοιμώξεις με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα με διάρροια και/ή εμετούς
• ασθενείς που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για χρόνια νοσήματα, όπως διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα και ορμονικά σκευάσματα, συμπεριλαμβανομένης της ινσουλίνης και των αντιδιαβητικών δισκίων

Για τα άτομα αυτά συνιστάται η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό τους, προκειμένου να εξεταστεί πιθανή προσαρμογή της θεραπείας τους κατά την περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών.

Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και την παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη.

Γενικές οδηγίες προστασίας από τον καύσωνα

Για την καλύτερη προστασία του οργανισμού, το υπουργείο Υγείας συστήνει:

• παραμονή σε κλιματιζόμενους χώρους όσο είναι δυνατόν
• ελαφριά και άνετα ρούχα, κατά προτίμηση ανοιχτόχρωμα και από πορώδη υφάσματα
• χρήση καπέλου που επιτρέπει τον αερισμό του κεφαλιού
• χρήση γυαλιών ηλίου με φακούς που προστατεύουν από την ηλιακή ακτινοβολία
• αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, ιδιαίτερα για βρέφη και ηλικιωμένους
• αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας
• περιορισμό των πολύωρων μετακινήσεων με μέσα μεταφοράς χωρίς κλιματισμό
• διασφάλιση της σωστής λειτουργίας των συστημάτων κλιματισμού στα μέσα μαζικής μεταφοράς
• συχνά χλιαρά ντους και χρήση δροσερών επιθεμάτων σε κεφάλι και λαιμό
• μικρά και ελαφριά γεύματα, χαμηλά σε λιπαρά, με αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
• άφθονη λήψη νερού και φυσικών χυμών, ιδιαίτερα από βρέφη και ηλικιωμένους
• αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ
• λήψη μικρής ποσότητας αλατιού σε περιπτώσεις έντονης εφίδρωσης
• επικοινωνία των ατόμων με χρόνια νοσήματα με τον γιατρό τους για επιπλέον οδηγίες
• φροντίδα ώστε οι ηλικιωμένοι να μην παραμένουν μόνοι τους
• εξασφάλιση κλιματισμού, ανεμιστήρων και επαρκούς φυσικού αερισμού σε χώρους εργασίας και δομές που φιλοξενούν νεογνά, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες

Υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με ατμοσφαιρική ρύπανση

Ιδιαίτερη επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει ο συνδυασμός του καύσωνα με αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων του όζοντος στην ατμόσφαιρα, το υπουργείο Υγείας επισημαίνει:

«Άτομα με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις και γενικότερα άτομα ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνιστάται να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν την κυκλοφορία στο εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, συνιστάται στα παραπάνω άτομα καθώς και στα παιδιά να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση, η οποία μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό της αναπνευστικής οδού και να οδηγήσει σε αναπνευστικά προβλήματα».