“Καζάνι που βράζει” τα Δυτικά Βαλκάνια – Μπορεί να αποτελέσουν το επόμενο πεδίο περιφερειακής πολεμικής σύγκρουσης, αρχης γενομένης από την Βοσνία – Η Σερβία αντιμέτωπη με την συμμαχία Αλβανίας ,Κροατίας και Κοσσόβου

Σε κατάσταση υπερεξοπλισμων βρίσκονται τα Δυτικά Βαλκάνια,με την έντονη παρέμβαση των ΗΠΑ,της Κίνας και της Ρωσίας να είναι απολύτως ορατή.

Μάλιστα δεν είναι λίγοι οι διεθνείς διπλωματικοί παρατηρητές,που προβλέπουν ότι η συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να είναι εκείνη στην οποία θα ξεσπάσει η επόμενη πολεμική περιφερειακή σύγκρουση,αρχής γενομένης από την Βοσνία.

Πιο αναλυτικά : Η Κροατία και η Σερβία έχουν ανακοινώσει σημαντικές αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες, ενώ η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο επεκτείνουν τις ένοπλες δυνάμεις τους και ξεκινούν εγχώρια έργα αμυντικής παραγωγής.

Εν τω μεταξύ, η κατάσταση ασφάλειας στη Βοσνία συνεχίζει να επιδεινώνεται, εγείροντας ανησυχίες για την περιφερειακή σταθερότητα.

Το εξελισσόμενο τοπίο ασφάλειας διαμορφώνει την εμφάνιση νέων στρατιωτικών συμμαχιών πέρα ​​από το παραδοσιακό χάσμα μεταξύ μελών του ΝΑΤΟ και μη μελών.

Η Σερβία, η οποία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, έχει σφυρηλατήσει μια αμυντική συνεργασία με την Ουγγαρία, μέλος του ΝΑΤΟ.

Η Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο και η Κροατία έχουν σχηματίσει ξεχωριστή συμμαχία, σε μια εξέλιξη που έχει προκαλέσει ανησυχία στο Βελιγράδι.

Τόσο η Κροατία όσο και η Σερβία έχουν επίσης ανακοινώσει σχέδια για την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.

Η Σερβία δημοσιοποιεί τις στρατιωτικές της φιλοδοξίες

Ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς επιβεβαίωσε δημόσια στις 20 Ιουνίου ότι το Βελιγράδι ενισχύει τις στρατιωτικές του δυνατότητες σε απάντηση της τριμερούς συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας που υπέγραψαν οι γείτονές της.

Μιλώντας σε τηλεοπτική συνέντευξη στο φιλοκυβερνητικό κανάλι Prva, ο Βούτσιτς δήλωσε ότι η Σερβία «δεν θα είναι η πρώτη που θα πυροβολήσει», αλλά πρέπει να προετοιμαστεί προσεκτικά ενάντια σε αυτό που περιέγραψε, ως ένα αναδυόμενο στρατιωτικό μπλοκ που απειλεί τα σερβικά συμφέροντα.

«Δεν απειλούμε κανέναν. Η Σερβία είναι μια ειρηνική χώρα. Αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι», δήλωσε ο Βούτσιτς.
Ο Σέρβος πρόεδρος αποκάλυψε ότι η Σερβία έχει αποκτήσει «μερικά από τα πιο εξελιγμένα όπλα», συμπεριλαμβανομένων προηγμένων drones που προέρχονται τόσο από το εσωτερικό όσο και από το εξωτερικό (Κίνα).

Υπαινίχθηκε μια σημαντική αναβάθμιση των αμυντικών συστημάτων της Σερβίας, πολλά από τα οποία, όπως είπε, έχουν κρατηθεί μυστικά.

Σε μια περαιτέρω επίδειξη της αυξανόμενης στρατιωτικής παρουσίας της Σερβίας, ο Βούτσιτς ανακοίνωσε σχέδια για μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική παρέλαση στο Βελιγράδι στα μέσα Σεπτεμβρίου.

«Ο σερβικός στρατός θα δείξει τι διαθέτει στη μεγάλη παρέλαση», είπε ο ίδιος, υποσχόμενος να αποκαλύψει προηγουμένως άγνωστα όπλα και συστήματα.

Η στρατιωτική επέκταση της Σερβίας αντικατοπτρίζει μια στρατηγική εξισορρόπησης των φιλοδοξιών της να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση με τους στενούς δεσμούς της με τη Ρωσία και την Κίνα.

Σε αντίθεση με την Κροατία, η οποία ευθυγραμμίζει τις στρατιωτικές της προμήθειες με τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ και ΕΕ για την υποστήριξη της Ουκρανίας, η Σερβία διατήρησε την ουδετερότητα στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, ακόμη και υπό ισχυρή πίεση να επιλέξει πλευρά.

Τα τελευταία χρόνια, η Σερβία προμηθεύτηκε ένα ποικίλο μείγμα εξοπλισμού από διάφορους προμηθευτές, γαλλικά συστήματα αεράμυνας Mistral και μεταγωγικά αεροσκάφη Airbus C-295 από τη Δύση, μαζί με ρωσικό στρατιωτικό υλικό.

Η Κίνα έχει συνεισφέρει το πυραυλικό σύστημα αεράμυνας μεσαίου βεληνεκούς FK-3 και μη επανδρωμένα αεροσκάφη CH-95.

Τον Ιανουάριο, η Σερβία φέρεται να υπέγραψε αμυντική σύμβαση ύψους 335 εκατομμυρίων δολαρίων με την ισραηλινή εταιρεία στρατιωτικής τεχνολογίας Elbit Systems, η οποία περιλαμβάνει προηγμένα συστήματα πυραυλικού πυροβολικού και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Τον Αύγουστο του 2024, η Σερβία υπέγραψε συμφωνία ύψους 2,7 δισεκατομμυρίων ευρώ με τη Γαλλία για 12 μαχητικά αεροσκάφη Rafale, μια στρατηγική στροφή από τα ρωσικής κατασκευής αεροσκάφη.

Η αγορά αυτή είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική προμήθεια της Σερβίας από την απόσχισή της από το Μαυροβούνιο το 2006.

«Η επιλογή των αεροσκαφών Rafale από τη Σερβία αποτελεί σαφές μήνυμα της μακροπρόθεσμης συμμαχίας μας», δήλωσε τότε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Η Σερβία σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει το κόστος αγοράς των γαλλικών αεροσκάφων ύψους 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, μέσω τραπεζικών δανείων, ανακοίνωσε τον Ιούνιο ο Σέρβος υπουργός Οικονομικών Σίνισα Μάλι.

Εσωτερικά, η Σερβία ενισχύει την αμυντική της βιομηχανία.

Τον Μάιο του 2025, η σερβική εταιρεία PR-DC συνεργάστηκε με την αμερικανική Raven Autonomous Technologies για την παραγωγή του drone IKA-Bomber για τις διεθνείς αγορές.

Η Σερβία είναι ένας σημαντικός παραγωγός όπλων στην περιοχή, κατατασσόμενη 36η παγκοσμίως στις εξαγωγές όπλων το 2020-24, σύμφωνα με τη Βάση Δεδομένων Μεταφορών Όπλων SIPRI.

Ο στρατιωτικός εκσυγχρονισμός της Κροατίας

Η Κροατία έχει εντείνει τις στρατιωτικές της επενδύσεις σε απάντηση σε ένα πιο ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον ασφάλειας, σηματοδοτώντας πρόσφατα μια ισχυρή δέσμευση για αύξηση των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ.

Ενώ η χώρα, από το 2024, είχε κάτω από τον μέσο όρο αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ για τα μέλη του ΝΑΤΟ, ο Κροάτης πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς και ο υπουργός Άμυνας Ιβάν Άνουσιτς έχουν επανειλημμένα εκφράσει σχέδια για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.

Ο Άνουσιτς επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι η Κροατία έφτασε τον στόχο του 2% του ΝΑΤΟ φέτος και σχεδιάζει να αυξήσει τις δαπάνες στο 3% στο εγγύς μέλλον, συμφωνώντας με τις εκκλήσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για μεγαλύτερες συνεισφορές στο ΝΑΤΟ.

Η Κροατία στοχεύει να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 2,5% του ΑΕΠ έως το 2027 και στο 3% έως το 2030. Οι ετήσιες αμυντικές δαπάνες αναμένεται να φτάσουν τα 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι τότε, πενταπλάσια αύξηση από το 2016.

Αναβίωση της αμυντικής βιομηχανίας στην Αλβανία

Η Αλβανία επιδιώκει να αναζωογονήσει την εγχώρια βιομηχανία όπλων της εν μέσω αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Η Αλβανία σταμάτησε την εγχώρια παραγωγή όπλων μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, αλλά οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε μια αλλαγή πολιτικής.

Έχοντας σταματήσει την παραγωγή όπλων μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, η Αλβανία τώρα εξουσιοδοτεί εκ νέου την κρατική εταιρεία KAYO να σχηματίσει μια κοινοπραξία με έναν ιδιώτη εταίρο για την παραγωγή εξειδικευμένων στρατιωτικών οχημάτων.

Ο ιδιώτης εταίρος πρέπει να παράγει θωρακισμένα οχήματα προδιαγραφών ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων και αυτών για εξαγωγή.

Επιπλέον, οι τσεχικές αμυντικές εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Αλβανία, εστιάζοντας στην παραγωγή πυρομαχικών και προωθητικών, σε συστήματα ελέγχου εναέριου χώρου και κυκλοφορίας, και εισάγοντας συστήματα επιτήρησης και κυβερνοασφάλειας που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Η δέσμευση της Αλβανίας για παραγωγή όπλων, υποστηρίζεται από την βοήθεια της ΕΕ, η οποία συνεχίζει να παρέχει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία.

Στο Κοσσυφοπέδιο, ο πρωθυπουργός Άλμπιν Κούρτι ανακοίνωσε επίσης σχέδια για τη δημιουργία μιας εγχώριας βιομηχανίας όπλων εν μέσω αυξημένων εντάσεων με τη γειτονική Σερβία.

Η δημιουργία μιας εγχώριας στρατιωτικής παραγωγικής ικανότητας θεωρείται στρατηγική απάντηση στο εξελισσόμενο τοπίο ασφάλειας στην περιοχή.

«Από το 2021, έχουμε διπλασιάσει τον αριθμό των στρατιωτών, έχουμε τριπλασιάσει τον αμυντικό προϋπολογισμό του Υπουργείου, έχουμε τετραπλασιάσει τις ευκαιρίες εκπαίδευσης στο εξωτερικό για τους αξιωματικούς, τους υπαξιωματικούς και τους στρατιώτες μας και έχουμε αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις σε οπλισμό και πυρομαχικά», δήλωσε ο Κούρτι όταν παρουσίασε τα σχέδια τον Νοέμβριο του 2024.

Η Πρίστινα επέλεξε την τουρκική αμυντική εταιρεία Makine ve Kimia Endustrisi (MKE) για την κατασκευή του πρώτου εργοστασίου πυρομαχικών της χώρας, ένα σημαντικό βήμα προς την εγκαθίδρυση μιας εγχώριας βιομηχανίας όπλων.

Το εργοστάσιο θα παράγει πυρομαχικά 5,56 χιλιοστών και 7,62 χιλιοστών και τελικά θα αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Το Κόσοβο εμβαθύνει επίσης την αμυντική συνεργασία με τις ΗΠΑ μέσω μιας νέας συμφωνίας-πλαισίου που καλύπτει τον αμυντικό σχεδιασμό, τις στρατηγικές δυνατότητες και την ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Ο Υπουργός Άμυνας Ε. Μακεντόντσι επιβεβαίωσε ότι το Κόσοβο θα λάβει πυραύλους Javelin αμερικανικής κατασκευής φέτος, και διερευνά αμυντικές πρωτοβουλίες πέρα ​​από την εντολή KFOR του ΝΑΤΟ.

Τον Μάιο, το Κόσοβο φιλοξένησε τη μεγαλύτερη στρατιωτική άσκηση του ΝΑΤΟ στο έδαφός του, με την ονομασία Defender Europe 2025, και την συμμετοχή 25.000 στρατιωτών.

Τι γίνεται στα Σκόπια

Τα Σκόπια τώρα υπερβαίνουν ήδη τον μέσο όρο των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ και σχεδιάζει περαιτέρω αυξήσεις.

Ο Σκοπιανός υπουργός Εξωτερικών Τίμτσο Μουτσούνσκι επιβεβαίωσε τον Μάιο τη δέσμευση της χώρας να τηρήσει και να διατηρήσει το όριο δαπανών του 2% του ΝΑΤΟ, δείχνοντας ετοιμότητα να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές προκλήσεις.

Ο Σκοπιανός πρωθυπουργός Χρίστιαν Μίτσκοσκι πρόσθεσε ότι με τα τρέχοντα έργα εκσυγχρονισμού του στρατού, οι αμυντικές δαπάνες θα συνεχίσουν να αυξάνονται.

Ένα χαρακτηριστικό της εξελισσόμενης δυναμικής ασφάλειας των Δυτικών Βαλκανίων είναι η δημιουργία νέων στρατιωτικών συνεργασιών.

Στις 18 Μαρτίου, το Κοσσυφοπέδιο, η Αλβανία και η Κροατία υπέγραψαν τριμερή στρατιωτική διακήρυξη στα Τίρανα για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, της διαλειτουργικότητας και των κοινών ασκήσεων.

Το σύμφωνο υποστηρίζει την ευρωατλαντική ολοκλήρωση, ιδίως τις φιλοδοξίες του Κοσσυφοπεδίου για περιφερειακή αμυντική συνεργασία.

Οι Άνουσιτς, Μακεντόντσι και ο Υπουργός Άμυνας της Αλβανίας Πίρο Βένγκου τόνισαν την εστίαση της συμμαχίας στην περιφερειακή σταθερότητα και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, δηλώνοντας ότι δεν στρέφεται εναντίον κανενός τρίτου μέρους.

Η Σερβία καταδίκασε το σύμφωνο ως προκλητικό και αποσταθεροποιητικό. Ο Βούτσιτς κατηγόρησε την Κροατία και την Αλβανία ότι τροφοδοτούν μια κούρσα εξοπλισμών και απαίτησε εξηγήσεις για τον αποκλεισμό του Βελιγραδίου από τις διαβουλεύσεις.

Μόλις λίγες εβδομάδες αργότερα, η Σερβία και η Ουγγαρία υπέγραψαν μια στρατηγική αμυντική συνεργασία εν μέσω αυξανόμενων περιφερειακών εντάσεων.

Ο Βούτσιτς χαρακτήρισε τη συμφωνία ως απάντηση στο τριμερές αμυντικό σύμφωνο μεταξύ Αλβανίας, Κροατίας και Κοσσυφοπεδίου.

Η συμφωνία, που υπογράφηκε από τους υπουργούς Άμυνας Μπράτισλαβ Γκάσιτς και Κριστόφ Σαλάι-Μπομπρόβνιτσκι, περιλαμβάνει 79 κοινές στρατιωτικές δραστηριότητες μέχρι το τέλος του 2025, συμπεριλαμβανομένων ασκήσεων με ελικόπτερα, και στοχεύει στην εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας.

Η συνεργασία επεκτείνεται πέρα ​​από την άμυνα στην ενέργεια, με τη Σερβία να εγκρίνει έναν αγωγό πετρελαίου προς την Ουγγαρία, μειώνοντας την εξάρτηση από τις ρωσικές διαδρομές.

Η Ουγγαρία έχει υποστηρίξει την ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ και έχει αντιταχθεί στις δυτικές κυρώσεις σε σερβικά ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται με τη Ρωσία. Ο Βούτσιτς επαίνεσε την υποστήριξη της Ουγγαρίας, επικαλούμενος κοινές «κυριαρχικές» πολιτικές και την αντίσταση στην πίεση της ΕΕ σχετικά με τους δεσμούς με τη Μόσχα.