Κι όμως, 6 χρόνια μετά τον Covid, κάποιοι αρνούνται μεταγγίσεις αίματος από εμβολιασμένους

Η απαίτηση ασθενών να λαμβάνουν αίμα αποκλειστικά από δότες που δεν έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19 προκαλεί σοβαρά προβλήματα, οδηγώντας σε επικίνδυνες καθυστερήσεις στην παροχή περίθαλψης.

Κι όμως, 6 χρόνια μετά τον Covid, κάποιοι αρνούνται μεταγγίσεις αίματος από εμβολιασμένους

Σύμφωνα με το newscientist.com, νοσοκομείο των ΗΠΑ αναγκάστηκε να ανταποκριθεί σε ένα ασυνήθιστο αίτημα ασθενών που έχρηζαν μετάγγισης: να προέρχεται το αίμα από μη εμβολιασμένους δότες. Η πρακτική αυτή προκάλεσε σημαντικές καθυστερήσεις στις θεραπείες, με συνέπεια ένας ασθενής να υποστεί αντίδραση που έθεσε σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του.

Κι όμως, 6 χρόνια μετά τον Covid, κάποιοι αρνούνται μεταγγίσεις αίματος από εμβολιασμένους

«Αυτά τα αιτήματα συχνά οφείλονταν σε παραπληροφόρηση σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων και την προμήθεια αίματος, και όχι σε ανησυχίες για τη μετάγγιση που βασίζονταν σε επιστημονικά στοιχεία», επισημαίνει ο Jeremy Jacobs από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Vanderbilt στο Νάσβιλ του Τενεσί. «Πιστεύω ότι ένα από τα πιο σημαντικά γενικά σημεία είναι ότι η προμήθεια αίματος από την κοινότητα είναι ήδη αυστηρά ρυθμισμένη και ελέγχεται προσεκτικά, και δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το αίτημα για αίμα από μη εμβολιασμένους βελτιώνει την ασφάλεια της μετάγγισης.»

15 ασθενείς ζήτησαν «προσωποπαγείς» αιμοδοσίες

Ο Jacobs και η ομάδα του εξέτασαν τις αιμοδοσίες που πραγματοποιήθηκαν στο ίδρυμα από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2025. Διαπίστωσαν ότι 15 ασθενείς –ή οι συνοδοί τους– ζήτησαν «προσωποπαγείς» αιμοδοσίες, κατά τις οποίες το αίμα προσφέρεται από συγκεκριμένο άτομο, συνήθως συγγενή, αντί να προέρχεται από το απόθεμα της τράπεζας αίματος.

Ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία οι «προσωποπαγείς» αιμοδοσίες επιτρέπονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. σπάνια ομάδα αίματος), στις ΗΠΑ η πρακτική αυτή είναι ευρύτερα επιτρεπτή, πλην όμως αποθαρρύνεται, με τις εσωτερικές πολιτικές των νοσοκομείων να παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις.

Όπως διαπιστώθηκε, και οι 15 ασθενείς ζήτησαν τη συγκεκριμένη διαδικασία λόγω της επιθυμίας τους για αίμα από μη εμβολιασμένο άτομο, εστιάζοντας αποκλειστικά στον κορονοϊό, σημειώνει ο Jacobs. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι τράπεζες αίματος δεν καταγράφουν ούτε γνωστοποιούν το εμβολιαστικό ιστορικό των ανώνυμων δοτών.

Οι καθυστερήσεις που προκλήθηκαν έθεσαν τους ασθενείς σε κίνδυνο. Σε μία σοβαρή περίπτωση, τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης του ασθενούς μειώθηκαν σε κρίσιμο βαθμό, θέτοντας σε κίνδυνο τη λειτουργία των οργάνων του, ενώ ένας άλλος ασθενής εμφάνισε αναιμία.

Κι όμως, 6 χρόνια μετά τον Covid, κάποιοι αρνούνται μεταγγίσεις αίματος από εμβολιασμένους

«Η στοχευμένη αιμοδοσία είναι λειτουργικά πιο περίπλοκη»

«Η στοχευμένη αιμοδοσία είναι λειτουργικά πιο περίπλοκη από τη χρήση της συνήθους προμήθειας αίματος», υπογραμμίζει ο Jacobs. «Απαιτεί επιπλέον συντονισμό, συλλογή, επεξεργασία, παρακολούθηση και σωστή χρονική συντονισμό.»

Παρά τον σχολαστικό έλεγχο του αίματος πριν από τη μετάγγιση, οι «προσωποπαγείς» δωρεές έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης, καθώς συνήθως αφορούν μεμονωμένες περιπτώσεις, σε αντίθεση με τους τακτικούς δότες, οι οποίοι είναι γνωστοί στις τράπεζες αίματος και ακολουθούν αυστηρούς κανόνες προφύλαξης.

Η τάση αυτή θυμίζει την έξαρση των ανάλογων αιτημάτων κατά τη δεκαετία του 1980 και των αρχών του 1990 λόγω της επιδημίας HIV/AIDS, αλλά επανήλθε στο προσκήνιο μετά την κυκλοφορία των εμβολίων mRNA κατά της COVID-19. Τα εν λόγω εμβόλια λειτουργούν εισάγοντας τμήμα του γενετικού κώδικα του ιού ώστε ο οργανισμός να παράγει πρωτεΐνες του, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα για την καταπολέμηση μελλοντικής μόλυνσης.

Παρά τον πλούτο των επιστημονικών δεδομένων που επιβεβαιώνουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, η παραπληροφόρηση τα έχει συνδέσει αβάσιμα με προβλήματα γονιμότητας και άλλες παθήσεις, ενώ θεωρίες συνωμοσίας φτάνουν στο σημείο να υποστηρίζουν ψευδώς ότι περιέχουν μικροτσίπ ή αλλοιώνουν το DNA.

«Τα αιτήματα αντανακλούν μια γενικότερη αβεβαιότητα»

Το 2025, νεότερη μελέτη επιβεβαίωσε εκ νέου την ασφάλεια των μεταγγίσεων από εμβολιασμένους δότες. «Τα αιτήματα για αίμα από μη εμβολιασμένους αντανακλούν μια γενικότερη αβεβαιότητα σχετικά με τα εμβόλια σε ένα τμήμα του κοινού, και όχι κάποιον αναγνωρισμένο κίνδυνο κατά τη μετάγγιση», τονίζει ο Ash Toye από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.

Το φαινόμενο υπερβαίνει τα όρια του Vanderbilt. Η Υπηρεσία Αίματος της Ουαλίας ανέφερε αντίστοιχα ερωτήματα από το κοινό, ενώ απορρίφθηκε σχετική αναφορά προς τη βρετανική κυβέρνηση για διαχωρισμό του αίματος βάσει εμβολιαστικής κατάστασης. Αντιθέτως, στην Οκλαχόμα των ΗΠΑ, έχουν κατατεθεί νομοθετικές προτάσεις για την υποχρεωτική πρόσβαση σε αίμα από μη εμβολιασμένους δότες.

«Αυτά τα αιτήματα καταδεικνύουν πώς η παραπληροφόρηση μπορεί να δημιουργήσει πραγματικά λειτουργικά βάρη για τους ασθενείς, τα νοσοκομεία και τους παρόχους αίματος», καταλήγει ο Jacobs. «Ταυτόχρονα, υπογραμμίζουν τη σημασία της αντιμετώπισης των ανησυχιών των ασθενών με σεβασμό και προσοχή, ακόμη και όταν αυτές οι ανησυχίες δεν υποστηρίζονται από αποδεικτικά στοιχεία».