Κλιμακώνει το Ιράν: Δεν πρόκειται να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ εάν δεν αρθεί ο Αμερικανικός αποκλεισμός των λιμανιών – Εφιαλτικό παρασκήνιο για επιστροφή στο τραπέζι των συζητήσεων

Το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να εξετάσει το ενδεχόμενο ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ όσο συνεχίζεται ο Αμερικανικός αποκλεισμός των λιμανιών του, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα κλιμάκωσης.

Τη θέση αυτή εξέφρασε στις 22 Απριλίου 2026 ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, υπογραμμίζοντας ότι η παρούσα κατάσταση δεν αφήνει περιθώρια για συμβιβασμούς.

Μέσα από ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, τόνισε ότι η έννοια της εκεχειρίας χάνει την ουσία της όταν συνοδεύεται από περιοριστικά μέτρα εκ μέρους των ΗΠΑ, τα οποία – όπως υποστήριξε – συνιστούν ευθεία παραβίασή της.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπό αυτές τις συνθήκες, οποιαδήποτε συζήτηση για άνοιγμα των Στενών θεωρείται εκ των προτέρων αδύνατη, εντείνοντας την αβεβαιότητα σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της παγκόσμιας ενεργειακής διακίνησης.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, χαρακτήρισε τους αποκλεισμούς και τις απειλές ως τα βασικά εμπόδια για την έναρξη «ειλικρινών διαπραγματεύσεων», απευθύνοντας αυστηρή κριτική προς τη Δύση. «Ο κόσμος παρακολουθεί την ατέλειωτη υποκριτική ρητορική σας και την αντίφαση ανάμεσα στους ισχυρισμούς και τις πράξεις», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο Ιρανός πρόεδρος.

Η στάση απέναντι στις μεσολαβητικές προσπάθειες

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει με συγκρατημένη στάση τις διπλωματικές κινήσεις που λαμβάνουν χώρα στο παρασκήνιο. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε ότι η χώρα του «εκτιμά» τις πρωτοβουλίες του Πακιστάν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, χωρίς ωστόσο να προβεί σε επίσημο σχολιασμό για την παράταση της εκεχειρίας που ανακοινώθηκε μονομερώς από την Ουάσιγκτον. Παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αποδέχτηκε το αίτημα των Πακιστανών μεσολαβητών για παράταση, η ιρανική πλευρά περιορίστηκε στο να χαιρετίσει τις προσπάθειες του Ισλαμαμπάντ, επισημαίνοντας με νόημα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει επικεντρωμένη στη λήψη «των αναγκαίων μέτρων (…) για την ασφάλεια» της χώρας της.

«Διχασμός» στην ιρανική ηγεσία;

Παρά τους ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί σοβαρού διχασμού στο εσωτερικό της ιρανικής κυβέρνησης –επίκληση που χρησιμοποίησε για να αιτιολογήσει την παράταση της εκεχειρίας– οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν πως η ιρανική ηγεσία διατηρεί, στην πραγματικότητα, ενιαίο μέτωπο.

Αν και η πολιτική σκηνή του Ιράν έχει υποστεί βαρύτατες απώλειες από την αρχή του πολέμου, με κορυφαία στελέχη όπως ο Αλί Χαμενεΐ και ο Μοχαμάντ Πακπούρ να χάνουν τη ζωή τους, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι εσωτερικές διαφωνίες δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε ρήξη. Ο ερευνητής Φαρζάν Σαμπέτ από το Graduate Institute της Γενεύης σημειώνει ότι τα μέλη της κυβέρνησης «φαίνεται ότι διατηρούν τη συνοχή τους και την ικανότητά τους να λαμβάνουν αποφάσεις και να τις εφαρμόζουν αποτελεσματικά».

Αντίστοιχα, η Σανάμ Βακίλ από το Chatham House προειδοποιεί ότι οι ισχυρισμοί για ρήξη πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη, εξηγώντας ότι η απουσία κορυφαίων στελεχών από τη δημόσια σφαίρα αποτελεί απόρροια των ακραίων μέτρων ασφαλείας και του φόβου για δολοφονικές επιθέσεις από το Ισραήλ.

Άκρα μυστικότητα στο επίκεντρο της εξουσίας

Η τρέχουσα στρατηγική του Ιράν βασίζεται στη μυστικότητα, με τον Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ να αναδεικνύεται σε κεντρικό πρόσωπο της διπλωματικής προσπάθειας, παρά την παρασκηνιακή φύση των επαφών του. Ο ίδιος επιχείρησε πρόσφατα να υπερασπιστεί τη διπλωματική οδό μέσω της κρατικής τηλεόρασης, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως απάντηση στις εσωτερικές πιέσεις από τους υποστηρικτές της σκληρής γραμμής.

Αν και το πολιτικό σύστημα του Ιράν δεν υπήρξε ποτέ μονολιθικό, οι παρατηρητές επισημαίνουν ότι, παρά τις «σοβαρές και δύσκολες συζητήσεις» που διεξάγονται στο παρασκήνιο για το μέλλον και τη διαδοχή, η κρατική μηχανή παραμένει λειτουργική. Καθώς ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ φαίνεται να ελέγχει τις στρατηγικές αποφάσεις παρά τους περιορισμούς, ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης ενισχύεται, με το καθεστώς να δίνει προτεραιότητα στη διασφάλιση της επιβίωσής του σε ένα περιβάλλον ακραίας καχυποψίας.