Κλιμακώνεται επικίνδυνα η σύγκρουση ΗΠΑ – Ευρώπης: Ο Τραμπ ρίχνει το “όπλο” των δασμών για τη Γροιλανδία και η Ε.Ε. απαντά με το πιο βαρύ χαρτί – Στο τραπέζι ακόμη και το ενδεχόμενο απομάκρυνσης Αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων από το Ευρωπαϊκό έδαφος

Σε τροχιά ανοιχτής αντιπαράθεσης φαίνεται να εισέρχονται οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει μια επιθετική στρατηγική πίεσης, αυτή τη φορά συνδέοντας εμπορικούς δασμούς με τη Γροιλανδία, προκαλώντας έντονη ανησυχία και οργή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Σύμφωνα με ανάλυση του περιοδικού The Economist, οι Βρυξέλλες εξετάζουν πλέον σκληρά αντίμετρα, που δεν περιορίζονται μόνο σε οικονομικές κυρώσεις ή αντι-δασμούς. Στο τραπέζι, έστω και ως απειλή, φέρεται να βρίσκεται ακόμη και το ενδεχόμενο περιορισμού ή κατάργησης της παρουσίας αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη, ως μοχλός πίεσης προς την Ουάσιγκτον.

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι μια τέτοια κίνηση θα έπληττε καίρια τη δυνατότητα των ΗΠΑ να προβάλλουν στρατιωτική ισχύ σε κρίσιμες περιοχές, όπως η Αφρική και η Μέση Ανατολή. Βάσεις-κλειδιά, όπως το Ράμσταϊν στη Γερμανία, θεωρούνται απολύτως απαραίτητες για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι πρόσφατες επιχειρήσεις κατάσχεσης πετρελαιοφόρων ανοιχτά της Βενεζουέλας κατέστησαν εφικτές χάρη στη χρήση υποδομών σε βρετανικά στρατιωτικά αεροδρόμια.

Παράλληλα, η δυνατότητα της Ουάσιγκτον να επιτηρεί και να αντιμετωπίζει απειλές στην Αρκτική εξαρτάται άμεσα από τη συνεργασία με χώρες όπως η Γροιλανδία, η Ισλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία, καθώς και από το ευρύτερο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, ο Economist προειδοποιεί ότι μια ολοκληρωτική σύγκρουση δεν είναι εύκολη επιλογή για την Ευρώπη, καθώς θα απαιτούσε ραγδαία αύξηση των αμυντικών δαπανών, δεδομένης της σημερινής εξάρτησης από την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα, ενώ ένας παρατεταμένος εμπορικός πόλεμος θα επιβάρυνε σοβαρά τους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς.

Το τελεσίγραφο των δασμών και το σχέδιο «Χρυσός Θόλος»

Η ένταση εκτοξεύθηκε στις 17 Ιανουαρίου, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω του Truth Social την επιβολή δασμών 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες – Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Φινλανδία και Ολλανδία. Οι δασμοί, όπως δήλωσε, θα παραμείνουν σε ισχύ έως ότου επιτευχθεί η «πλήρης και οριστική απόκτηση της Γροιλανδίας» από τις ΗΠΑ.

Το μέτρο προβλέπεται να εφαρμοστεί από την 1η Φεβρουαρίου 2026, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι από την 1η Ιουνίου ο συντελεστής θα αυξηθεί δραματικά στο 25%. Παράλληλα, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική στην πρόθεση ευρωπαϊκών χωρών να στείλουν στρατεύματα στη Γροιλανδία, χαρακτηρίζοντας την κίνηση «εξαιρετικά επικίνδυνο παιχνίδι».

Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας αποτελεί ζήτημα ζωτικής εθνικής ασφάλειας για τις ΗΠΑ και συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη του φιλόδοξου αμερικανικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome».

Η Γερμανία στο επίκεντρο της σύγκρουσης

Η Γερμανία, ο οικονομικός πυλώνας της Ευρώπης, αντέδρασε έντονα στο αμερικανικό τελεσίγραφο. Οι αντιδράσεις τόσο από την κυβέρνηση όσο και από τη βιομηχανία δείχνουν ότι το ρήγμα μεταξύ Βερολίνου και Ουάσιγκτον βαθαίνει επικίνδυνα.

Η γερμανική επιχειρηματική κοινότητα εξέφρασε πρωτοφανή αγανάκτηση. Ο πρόεδρος της ένωσης μηχανολόγων VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, χαρακτήρισε τις απαιτήσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία «παράλογες» και προειδοποίησε ότι η υποχώρηση θα άνοιγε την όρεξη για νέες, ακόμη πιο ακραίες απαιτήσεις. «Αν υποκύψουμε τώρα, απλώς θα ενθαρρύνουμε το επόμενο τρελό αίτημα», τόνισε, καλώντας την ΕΕ να υιοθετήσει ενιαία και αδιάλλακτη στάση.

Στο Βερολίνο, η συζήτηση γύρω από τις αμερικανικές βάσεις, και ιδιαίτερα το Ράμσταϊν, έχει λάβει δραματικές διαστάσεις. Αν και το ενδεχόμενο απομάκρυνσής τους παρουσιάστηκε αρχικά ως θεωρητικό εργαλείο πίεσης από τον Economist, η γερμανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε επισήμως ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και βρίσκεται σε συντονισμό με τους ευρωπαίους εταίρους της. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους δήλωσε ότι το Βερολίνο «έλαβε γνώση» των απειλών και προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα.

Την ίδια στιγμή, η κοινή γνώμη στη Γερμανία φαίνεται να σκληραίνει. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 47% των Γερμανών πολιτών τάσσεται υπέρ ακόμη και ενός μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου στις ΗΠΑ, εάν ο Τραμπ συνεχίσει να απειλεί ανοιχτά με προσάρτηση της Γροιλανδίας.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από την καρδιά της Ευρώπης είναι σαφές: η πολιτική του κατευνασμού θεωρείται πλέον αποτυχημένη και η Ευρώπη φαίνεται έτοιμη να απαντήσει, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει σύγκρουση με τον πιο ισχυρό σύμμαχό της.