Κολομβία: Το παράνομο «εμπόριο» κοκαΐνης ξεπέρασε και το πετρέλαιο και γίνεται ο οικονομικός “γίγαντας” της χώρας

Η Κολομβία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια οικονομική πραγματικότητα που προκαλεί σοκ: η αξία του παράνομου εμπορίου κοκαΐνης φέρεται να έχει ξεπεράσει τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, σύμφωνα με νέα μελέτη του Πανεπιστημίου EAFIT στη Μεντεγίν.

Τα στοιχεία για το 2024 αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Η αξία των παράνομων εξαγωγών κοκαΐνης εκτιμάται περίπου στα 16,5 δισ. δολάρια, ενώ οι εξαγωγές αργού πετρελαίου κινήθηκαν γύρω στα 15 δισ. δολάρια.

Η ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΥ «ΦΟΥΣΚΩΝΕΙ»

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβεται μια δραματική μεταβολή στην οικονομική εικόνα της χώρας.

Η Κολομβία παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός κοκαΐνης παγκοσμίως και, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη, αντιπροσωπεύει σχεδόν το 70% της παγκόσμιας προσφοράς.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αύξηση της παραγωγής μέσα σε μόλις μία δεκαετία. Από λιγότερους από 300 μετρικούς τόνους το 2013, η παραγωγή εκτιμάται ότι έφτασε σχεδόν τους 3.000 τόνους το 2024.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς πρόβλημα δημόσιας ασφάλειας. Αποκαλύπτει τη γιγάντωση μιας παράνομης οικονομίας που έχει πλέον αποκτήσει μέγεθος ικανό να ανταγωνίζεται βασικούς νόμιμους παραγωγικούς κλάδους.

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ, ΚΟΚΑΪΝΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική εάν εξεταστεί το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα.

Η παράνομη οικονομία που συνδέεται με την κοκαΐνη υπολογίζεται ότι αντιστοιχούσε περίπου στο 4,4% του ΑΕΠ της Κολομβίας το 2024, έναντι μόλις 0,8% το 2013.

Την ίδια στιγμή, η παραγωγή πετρελαίου αντιμετωπίζει πιέσεις, ενώ η κρατική Ecopetrol έχει προειδοποιήσει για περαιτέρω μείωση της παραγωγής. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Έτσι δημιουργείται μια παράδοξη κατάσταση: ένας παραδοσιακός και απολύτως νόμιμος πυλώνας της οικονομίας υποχωρεί, την ώρα που μια εγκληματική δραστηριότητα διογκώνεται.

Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Το πραγματικό μέγεθος του φαινομένου γίνεται ακόμη πιο εμφανές όταν εξετάζεται η διαδρομή του παράνομου προϊόντος από την παραγωγή έως τις διεθνείς αγορές.

Η αξία αυξάνεται δραματικά σε κάθε στάδιο της παράνομης αλυσίδας. Η μελέτη υπολογίζει ότι η μέση τιμή κατά την έξοδο από την Κολομβία βρίσκεται περίπου στα 5.929 δολάρια ανά κιλό, ενώ στις αγορές προορισμού η χονδρική τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα 78.000 δολάρια ανά κιλό.

Αυτό εξηγεί γιατί οι εγκληματικές οργανώσεις διαθέτουν τεράστια οικονομικά κίνητρα για να διατηρούν και να επεκτείνουν τα δίκτυά τους.

ΕΝΑΣ «ΓΙΓΑΝΤΑΣ» ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ

Η σύγκριση με άλλες εξαγωγικές δραστηριότητες είναι αποκαλυπτική.

Μετά την κοκαΐνη και το πετρέλαιο, ακολουθούν οι εξαγωγές άνθρακα, περίπου στα 7,1 δισ. δολάρια, ενώ ο νόμιμος χρυσός βρίσκεται περίπου στα 4,1 δισ. δολάρια.

Η κατάταξη αυτή προκαλεί εύλογο προβληματισμό για το πόσο βαθιά έχει εισχωρήσει η παράνομη οικονομία στον παραγωγικό ιστό της χώρας.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

Πίσω από τα δισεκατομμύρια βρίσκονται οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, παράνομες καλλιέργειες, βία και ένα διεθνές σύστημα διακίνησης που εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορα της Κολομβίας.

Η χώρα βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα: από τη μία πλευρά η ανάγκη να περιοριστεί η παράνομη οικονομία και από την άλλη η αντιμετώπιση των προβλημάτων που πλήττουν τους παραδοσιακούς νόμιμους κλάδους της οικονομίας.

Το γεγονός ότι η αξία της κοκαΐνης ξεπέρασε εκείνη του πετρελαίου δεν σημαίνει ότι η Κολομβία μετατράπηκε ξαφνικά σε «οικονομία της κοκαΐνης». Είναι, όμως, ένα ηχηρό καμπανάκι για το μέγεθος που έχει αποκτήσει η παράνομη δραστηριότητα.

Και οι αριθμοί της μελέτης δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι πλέον περιθωριακό.

Έχει αποκτήσει τέτοιες διαστάσεις ώστε να ανταγωνίζεται, σε οικονομική αξία, ακόμη και έναν από τους σημαντικότερους νόμιμους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας.