Κωνσταντινούπολη: Επανεκκίνηση στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Μετά από έναν μήνα έντονων εξελίξεων, που χαρακτηρίστηκε από στρατιωτικές επιθέσεις, αεροπορικές επιδρομές και κλιμακούμενη διπλωματική ένταση, το Ιράν επιστρέφει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις τρεις βασικές ευρωπαϊκές δυνάμεις — το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Γερμανία (γνωστές ως Ε3) — για να επανεξετάσουν το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος.

Κωνσταντινούπολη: Επανεκκίνηση στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Πρόκειται για την πρώτη επίσημη συνάντηση μετά τις συντονισμένες επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον στρατηγικών ιρανικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων και πυρηνικών υποδομών. Οι ενέργειες αυτές αποτέλεσαν σημαντικό πλήγμα για την Τεχεράνη, πυροδοτώντας νέους κύκλους αντιπαράθεσης και ανασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Η ιρανική ηγεσία δήλωσε ότι προσέρχεται στις συνομιλίες κατόπιν πρόσκλησης των Ευρωπαίων, οι οποίοι τις τελευταίες ημέρες έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του μηχανισμού «snapback» — μιας διαδικασίας που προβλέπεται από τη Συμφωνία JCPOA και η οποία προβλέπει την αυτόματη επαναφορά των διεθνών κυρώσεων σε περίπτωση παραβιάσεων από την ιρανική πλευρά.

Οι συνομιλίες λαμβάνουν χώρα ενώ ακόμη επικρατεί έντονη ανησυχία από την πρόσφατη επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, που είχε ως στόχο κρίσιμες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντό, καθώς και στρατηγικής σημασίας υποδομές στο Ισφαχάν και τη Νατάνζ. Η στροφή της Ουάσινγκτον προς την ανοιχτή αντιπαράθεση, με τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να διακόπτει κάθε δίαυλο επικοινωνίας μέσω Ομάν, οδήγησε στην κατάρρευση των διαπραγματεύσεων που είχαν δρομολογηθεί κατά το προηγούμενο διάστημα.

Κωνσταντινούπολη: Επανεκκίνηση στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία εμφανίζεται να επανενεργοποιείται στον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής. Η αιφνιδιαστική επίσκεψη του επικεφαλής του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, Αλί Λαριτζανί, στη Μόσχα και η κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σηματοδοτούν την πιθανή ανάδυση ενός νέου διπλωματικού άξονα. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κρεμλίνου, οι δύο άνδρες «αντάλλαξαν απόψεις για την επιδεινούμενη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις εξελίξεις στο πυρηνικό ζήτημα».

Υπενθυμίζεται ότι το 2015 είχε συναφθεί η Κοινή Ολοκληρωμένη Δράση (JCPOA), μέσω της οποίας το Ιράν δεσμεύτηκε να περιορίσει αυστηρά το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, η συμφωνία υπέστη σοβαρό πλήγμα το 2018, όταν οι ΗΠΑ, υπό την προεδρία Τραμπ, αποχώρησαν μονομερώς και επανέφεραν τις κυρώσεις.

Σήμερα, η ιρανική διπλωματία κατηγορεί τις ευρωπαϊκές χώρες ότι έχουν απολέσει το ηθικό και νομικό τους κύρος, κατηγορώντας τες ότι ευθυγραμμίζονται πλήρως με την «παράνομη και απρόκλητη επιθετικότητα» της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε με νόημα ότι το Ιράν «μπορεί να αντιμετωπίσει κάθε είδους σκοτεινές πρακτικές», αλλά παραμένει ανοιχτό σε «ειλικρινή και καλόπιστη διπλωματία».