Κόντρα στη γραμμή Μητσοτάκη ο Μητροπολίτης Κερκύρας στη Μόσχα με τη Δεξιά Χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος – Η αναφορά στον μακαριστό Χριστόδουλο, τα παράσημα και οι θερμοί λόγοι και οι… αντιδράσεις

Έντονη συζήτηση έχει προκαλέσει η παρουσία του Μητροπολίτη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου στη Μόσχα, όπου μετέφερε την Τιμία Δεξιά Χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος, η οποία έγινε δεκτή με ιδιαίτερες τιμές από τη Ρωσική Εκκλησία.

Η συγκεκριμένη επίσκεψη, ωστόσο, βρέθηκε γρήγορα στο επίκεντρο αντιδράσεων, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Ελλάδας και Ρωσίας βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολο σημείο εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΕΡΓΑΛΕΙΟ» ΚΡΑΤΩΝ

Για τους Ορθόδοξους πιστούς, ο Άγιος Σπυρίδων αποτελεί κοινό πνευματικό σημείο αναφοράς, ανεξάρτητα από εθνικότητα και σύνορα.

Η μεταφορά του ιερού λειψάνου στη Μόσχα μπορεί επομένως να ερμηνευθεί ως μια πράξη θρησκευτικής επικοινωνίας με τους Ρώσους πιστούς και όχι απαραίτητα ως πολιτική τοποθέτηση υπέρ της ρωσικής κυβέρνησης.

Άλλο είναι η πολιτική και στρατιωτική αντιπαράθεση και άλλο η σχέση των λαών και των πιστών μεταξύ τους και άλλο η πολιτική γραμμή που τηρεί η εκάστοτε Κυβέρνηση.

Η καταδίκη του πολέμου και των ανθρώπινων απωλειών στην Ουκρανία δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι πρέπει να καταργηθούν όλες οι πνευματικές και ανθρώπινες επαφές με τον ρωσικό λαό.

ΤΟ ΑΓΚΑΘΙ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΜΟΣΧΑΣ

Υπάρχει, βέβαια, και μια σοβαρή εκκλησιαστική διάσταση στην υπόθεση.

Οι σχέσεις ανάμεσα στο Πατριαρχείο Μόσχας και την Εκκλησία της Ελλάδος έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά μετά τις εξελίξεις γύρω από την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας.

Αυτό έχει οδηγήσει σε διακοπή της ευχαριστιακής κοινωνίας του Πατριαρχείου Μόσχας με Ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη κατάσταση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε επαφή Έλληνα Ιεράρχη με Ρώσους εκκλησιαστικούς παράγοντες αποτελεί αντικανονική πράξη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, επομένως, το εάν η επίσκεψη του Μητροπολίτη Κερκύρας πραγματοποιήθηκε με την προβλεπόμενη εκκλησιαστική έγκριση. Εφόσον αυτό επιβεβαιώνεται από την αρμόδια εκκλησιαστική αρχή, τότε η εικόνα μιας «αυθαίρετης» πρωτοβουλίας αλλάζει σημαντικά.

ΟΙ ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΝΕΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στη Μόσχα, ο Μητροπολίτης Νεκτάριος τιμήθηκε από τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο με εκκλησιαστική διάκριση.

Παράλληλα, ο ίδιος επέδωσε στον Ρώσο Προκαθήμενο την ανώτατη τιμητική διάκριση της Μητρόπολης Κερκύρας, τον Χρυσό Σταυρό με αστέρα του Αγίου Σπυρίδωνος.

Οι θερμές δηλώσεις και οι αναφορές στις ιστορικές σχέσεις μεταξύ των δύο Εκκλησιών είναι φυσικό να προκαλούν πολιτικές και εκκλησιαστικές συζητήσεις.

Δεν σημαίνει όμως αυτομάτως ότι κάθε εκκλησιαστική αναφορά ή τιμητική χειρονομία ισοδυναμεί με πολιτική υποστήριξη στις επιλογές της Μόσχας.

ΜΠΟΡΕΙ ΕΝΑΣ ΑΓΙΟΣ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΓΕΦΥΡΑ;

Ίσως εδώ βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της υπόθεσης.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη και η Ρωσία βρίσκονται σε βαθιά σύγκρουση, κάθε δίαυλος επικοινωνίας έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η παρουσία του Αγίου Σπυρίδωνος στη Μόσχα μπορεί να ιδωθεί όχι ως επιβράβευση πολιτικών επιλογών, αλλά ως μια προσπάθεια διατήρησης ενός πνευματικού δεσμού ανάμεσα σε ανθρώπους που σήμερα χωρίζονται από τον πόλεμο και τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.

Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί την ανάγκη να αναγνωρίζεται ο πόνος του ουκρανικού λαού και οι καταστροφικές συνέπειες του πολέμου.

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΗ

Η υπόθεση δείχνει πόσο εύκολα μια εκκλησιαστική πράξη μπορεί σήμερα να αποκτήσει πολιτικές διαστάσεις.

Η παρουσία ενός Έλληνα Μητροπολίτη στη Μόσχα, οι συναντήσεις με τη Ρωσική Εκκλησία και η μεταφορά ενός τόσο σημαντικού ιερού λειψάνου είναι αναμφίβολα γεγονότα που μπορούν να σχολιαστούν και να αξιολογηθούν.

Ωστόσο, πριν αποδοθούν πολιτικές προθέσεις ή βαριές κατηγορίες, απαιτείται προσεκτική εξέταση των πραγματικών δεδομένων.

Για τους πιστούς, ο Άγιος Σπυρίδων δεν εκπροσωπεί κυβερνήσεις και στρατιωτικές συμμαχίες.

Μπορεί, αντίθετα, να λειτουργήσει ως πνευματική γέφυρα σε μια εποχή όπου οι πολιτικές αντιθέσεις υψώνουν ολοένα και περισσότερα τείχη.