Κορωνοϊός: Πόσο κινδυνεύουν να μολυνθούν από τις μεταλλάξεις όσοι νόσησαν ή έκαναν το εμβόλιο;

Της Μαρίας Παπαπαναγιώτου*

Βόμβα στον παγκόσμιο σχεδιασμό για την έξοδο από την πανδημική κρίση και την δημιουργία ανοσίας μέσω του εμβολιασμού, αποτελούν αναμφίβολα τα τρία μεταλλαγμένα στελέχη του SARS-COV-2 , το βρεττανικο, το νοτιοαφρικανικό και το βραζιλιάνικο και η ήδη ταχεία εξάπλωσή τους στις χώρες που εμφανίζονται, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα.

Από τη Κυριακή 31/1, στην Ελλάδα υπαρχει πλεον καιτο μεταλλαγμένο νοτιοαφρικανικό στελεχος, και δενγνωρισζουμε πόσο εκτεταμένη είναι η διασπορά του.

Τα κρούσματα των μεταλλαγμένων Βρετανικών στελεχών που μέχρι στιγμής έχουν  ήδη  ταυτοποιηθεί ειναι 173 δείγματα θετικά για το μεταλλαγμένο στέλεχος Β.1.1.7/UK lineage και ένα νοτιοαφρικανικό μεταλλαγμένο στέλεχος Lineage B.1.351/South Africa του ιού SARS-CoV-2. με 108 συν0λικά  στην Αττική, τα 50 σε Μοναδα Φροντίδας Ηλικιωμένων οπως πρώτο το europost.gr είχε αναφέρει

Τα παγκόσμια κέντρα διαχείρισης της επιδημίας και οι κυβερνήσεις των χωρών σαστίζουν μπροστά στην ευφυία του ιού που του επιτρέπει να προηγείται σε επιθετικότητα, όσο ο εμβολιασμός τον συμπιέζει και απειλεί να τον περιορίσει δραστικά .  Αυτό άλλωστε είναι και το χαρακτηριστικό κάθε πανδημικού ιού αλλά και, παραδοσιακά, η  ειδική συμπεριφορά των κορονοιών.

Παρόλα αυτά, η δυναμική με την οποία μεταλλάσσεται ο SARS–COV-2, και τα ειδικά χαρακτηριστικά των τριών πιο επικίνδυνων μεταλλάξεων εξακολουθούν να τρομάζουν ακόμη και τους ιολόγους , όπως χαρακτηριστικά έγραψε το περιοδικό JAMA σε πρόσφατη δημοσίευση που σημειώνει ότι κατά μέσο όρο, εμφανίζονται υπάρχουν δύο νέες παραλλαγές του ιού κάθε μήνα αλλά στην περίπτωση της βρετανικής παραλλαγής, έχουν ήδη εντοπιστεί 17 αλλαγές γονιδίων, οι οποίες εκπλήσσουν ακόμη τους ιολόγους .

Ραγδάια εξάπλωση των μεταλλαγμένων στελεχων

Η ανάλυση της αλληλουχίας του ιού  αποκάλυψε ότι η παραλλαγή B.1.1.7, η οποία ξεκίνησε απο το Ηνωμένο Βασίλειο και στη συνέχεια εντοπλιστηκε στη Δανία τον περασμένο Δεκέμβριο με επιδημικές εξάρσεις, εξαπλώνεται έως και 70% γρηγορότερα.

Δύο νοσοκομεία στη γερμανική πολιτεία της Βαυαρίας τέθηκαν σε αυτοπεριορισμό καραντίνας την Τετάρτη 27/1, μετά την ανίχνευση 11 κρουσμάτων σε προσωπικό και ασθενείς, που φέρουν την παραλλαγή του  Ηνωμένου Βασιλείου.

Αντιστοιχα,και η εληνική ΜΦΗ στο Μαρουσι, παρουσιασε ραγδαια διασπορα , μέσα σε λιγα 24ωρα, και μάλιστα, τα 50 κρουσματα που στη συνεχεια ταυτοποιήθηαν ως θετικα στο βρεττανικό στέλεχος, είχαν όλα εμβολιαστεί σχεδόν ταυτόχρονα με τη μόλυνση, με αποτέλεσμα, η κAτασταση της υγείας, εργαζομεών και υπερηλίκων ωφελουμένωννα εξελίσεται ικανοποιητικά έκτοτε .

Στις ΗΠΑ , ο καθηγητής Juergen Duner, επικεφαλής ιατρικός υπάλληλος στο εργαστήριο Becker & Kollegen, δήλωσε στο CNN ότι : “Σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες, το ποσοστό των βρεττανικών μεταλλάξεων στις μολύνσεις έχει αυξηθεί απότομα από 0,2% σε 7%”,

“Αυτό από μόνο του αποτελεί σαφή ένδειξη ότι οι νέες μεταλλάξεις εξαπλώνονται επί του παρόντος ραγδαία ”

Η πιο ανησυχητική, η βραζιλιάνικη

Η πιο ανησυχητική μετάλλαξη από τις τρεις  είναι η βραζιλιάνικη μετάλλαξη του COVID-19 που δείχνει να ξεφεύγει και να ξεπερνά την  ανθρώπινη απάντηση του ανοσοποιητικού.

Η ανοσοαπόκριση των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί ή έχουν νοσήσει και αναρρώσει δείχνει μέχρι τώρα να μην επαρκεί για την αποτροπή επαναλοίμωξης, κάτι που σε συνδυασμό με την ταχεία εξάπλωση αφήνει την παγκόσμια κοινότητα με κομμένη την ανάσα, χωρίς επιστημονικά ή ερευνητικά όπλα αντιμετώπισης της μεταλλαγμένης  Βραζιλιάνικης εκδοχής του πανδημικόυ ιού.

Όμως και η Νοτιοαφρικανική μεταλλαξη , δείχνει να ξεφευγει της ανοσίας που κανείς θεωρείται ότι έχει αποκτήσει  αν εχει νοσησει και ανρρωσει απο κορωνοιοό. Στην περιπτωση του 1 ελληνικου κρουσματος, ο ιερέας στη Ιεσσαλονίκη, είχε νοσήσει και  αποθεραπευθε’ί, και μαλιστα προσφατα με κορονοϊό. Υποβαλλοντανέκτοτε σε τακτκά τεστ, που έβγαιναν  αρνητικάμεχρι που διαγνώστηκε θετικός στην μετάλλαξη από τη νότια Αφρική.

Μέχρι τώρα έχουν ήδη καταγραφεί παγκοσμίως τρείς θάνατοι ασθενών που επαναμολύνθηκαν, αναφέρει η Deutshe Welle. Και διερευνάται το κατά πόσον μία από τις νέες παραλλαγές ιών ευθύνονται για την επαναμόλυνσή τους.

Το τελευταίο θυμα επαναμόλυνσης, ένας 73χρονος άνδρας από τη νότια Γερμανία, πέθανε στα τέλη Δεκεμβρίου μετά από τη  δεύτερη λοίμωξη COVID-19 που οδήγησε σε πνευμονία και πολυοργανική ανεπάρκεια . Οι ειδικοί καταρχήν πιθανολογούν ότι ο ασθενής δεν είχε αναπτύξει ισχυρή ανοσία από την αρχική λοίμωξη. 

Η Βραζιλιάνικη μετάλλαξη

Η συγκεκριμένη παραλλαγή P.1,, που εντοπίστηκε στη Βραζιλία, φέρει  επίσης 17 μεταλλάξεις, και το ανησυχητικό είναι ότι αποτελεί συνδυασμό των άλλων δύο σύγχρονων μεταλλάξεων , της  N501Y, που ανακαλύφθηκε στις βρετανικές και νοτιοαφρικανικές παραλλαγές,  και της E484K, που είχε ανιχνευτεί  μόνο στη νότια αφρικανική παραλλαγή.

Τρόμο δημιουργεί και η επιδημιολογική σφοδρότητα της μετάλλαξης με την οποία  χτυπήθηκε ο πληθυσμός στο Manaus της Βραζιλίας, όπου πρωτοεμφανίστηκε . Τα τρία τέταρτα του πληθυσμού είχαν  μολυνθεί με κορονοιό πέρυσι. Αυτό θα έπρεπε να είχε οδηγήσει σε κάποια βασική ανοσοποίηση   σε μεγάλο μέρος του τοπικού πληθυσμού, παρόλα αυτά οι μολύνσεις με το μεταλλαγμένο στέλεχος πρόσφατα αυξήθηκαν ραγδαία, απόδειξη ότι η μετάλλαξη Ρ.1 διαφεύγει της ανοσολογικής απόκρισης.

Μεταλλάξεις και η αποτελεσματικότητα των εμβολίων

Μέχρι στιγμής, τα εμβόλια mRNA  της  της BioNTech / Pfizer και της Moderna  υπόσχονται κάλυψη από την Βρετανική και την Νοτιοαφρικανική μετάλλαξη, αν και κάτι τέτοιο αναμένεται να αποδειχθεί στην πράξη από την φάση 4 των κλινικών δοκιμών, δηλαδή από την ευρεία χορήγηση των εμβολίων στο γενικό πληθυσμό των χ ωρών. Για την βρετανική μετάλλαξη ωστόσο, οι ενδείξεις οδηγούν στο ότι τα mRNA εμβόλια παραμένουν αποτελεσματικά.

Εάν σε κάποιο σημείο ο ιός μεταλλάσσεται σε τέτοιο βαθμό που η ανοσοαπόκριση που προκαλεί οι εμβολιασμός δεν μπορεί πλέον να τον εξουδετερώσει, τότε τα εμβόλια θα πρέπει να επαναπροσαρμοστούν. 

Σύμφωνα με τις BioNTech-Pfizer παρασκευάστριες εταιρείας, ο γενετικός κώδικας του ιού που περιέχεται στο εμβόλιο μπορεί να αλλάξει σχετικά εύκολα μέσα σε λίγες εβδομάδες στα εμβόλια mRNA.

Ωστόσο, οι δοκιμές των επαναπροσαρμοσμένων εμβολίων, η έγκριση τους από τους επίσημους Οργανισμούς έγκρισης φαρμάκων, καθώς και η παραγωγή και η διανομή τους, είναι βέβαιο ότι θα απαιτήσουν χρόνο και δεν είναι καθόλου βέβαιο , ειδικά αν υπάρχουν επαναμολύνσεις και ταχύτατη διασπορά στο μεσοδιαστημα, ότι θα προλάβει εκ νέου να κερδηθεί το στοίχημα της ανοσίας.

*Η Μαρία Παπαπαναγιώτου είναι διακεκριμένη δημοσιογράφος, με διεθνή εξειδίκευση σε θέματα υγείας και είναι τακτική αρθρογράφος του europost.gr