Κρήτη: Επιχειρηματίες ομολογούν-“Δεν ξοδεύουν ούτε… ευρώ” Αυξημένες αφίξεις τουριστών στο νησί, όμως δεν αφήνουν χρήμα στην αγορά σύμφωνα με το ρεπορτάζ του europost.gr

Μειωμένη είναι η αγοραστική δυναμική του τουριστικού κόσμου στην Κρήτη, όπως αναφέρουν στο europost.gr εκπρόσωποι του επισιτισμού, της εστίασης και του εμπορίου και από τους τέσσερις νομούς του νησιού.

Δεν υπάρχει η ίδια η κίνηση, με άμεση συνέπεια ειδήσεις που έκαναν λόγο πως «θα βουλιάξουμε από τουρισμό» να μην αποτυπώνονται σε επίπεδο αγοράς και κατανάλωσης φαγητού. Εκπρόσωποι ιδιοκτητών μαγαζιών εστίασης και εμπορίου μίλησαν στο neakriti.gr, κάνοντας λόγο για ένα άσχημο ξεκίνημα, με την προσδοκία ωστόσο οι επόμενοι μήνες μέχρι τη λήξη της τουριστικής χρόνιας να είναι πιο ευνοϊκοί και κερδοφόροι.

Ειδικότερα, βρισκόμαστε στον Ιούλιο, ο οποίος δεν είναι μήνας εκκίνησης της τουριστικής χρονιάς. Είναι ο δεύετρος μήνας του καλοκαιριού, πράγμα που σημαίνει ότι η τουριστική κίνηση έχει ξεκινήσει. Τουρίστες έρχονται από διάφορα μέρη της Ευρώπης με σκοπό να ψυχαγωγηθούν, να γευτούν την κρητική γαστρονομία και γενικότερα να γνωρίσουν τις ομορφιές της Κρήτης. Την περίοδο του χειμώνα, τόσο οι προκρατήσεις όσο και οι ειδήσεις από ξένα πρακτορεία προμήνυαν μια θετική τουριστική χρονιά. Θετική τουριστική χρονιά δε σημαίνει μόνο πληρότητες στα ξενοδοχεία, αλλά και προσέλευση στα καταστήματα εστίασης και επισιτισμού, καθώς και στα εμπορικά μαγαζιά.

Στο πλαίσιο αυτό, το europost.gr  επικοινώνησε με εκπροσώπους της εστίασης, του επισιτισμού και του εμπορίου και από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης, με σκοπό να αποτυπώσει την αγοραστική δυναμική που επικρατεί. Όπως θα διαπιστώσετε, οι απόψεις των εκπροσώπων και από τους τέσσερις νομούς είναι συγκλίνουσες, με τη μείωση της αγοραστικής δυναμικής να είναι εμφανής, όπως επίσης και η πτώση του τζίρου.

Ηράκλειο

Περιορισμένος είναι ο εμπορικός παλμός στις τουριστικές περιοχές του Ηρακλείου, που είναι η Χερσόνησος και τα Μάλια, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου Μανόλη Κουμαντάκη. Την ίδια στιγμή, ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Επαγγελματιών Επισιτισμού και Διασκέδασης Νομού Ηρακλείου (ΣΕΕΔΝΗ) Γιώργος Μαργαριτάκης κάνει σαφές πως τη φετινή τουριστική χρονιά διαψεύστηκαν οι όποιες προσδοκίες “έθρεψαν” ιδιοκτήτες της εστίασης.

«Τα πράγματα δεν είναι τόσο καλά όσο αναμέναμε, καθώς φέτος αναδείχθηκαν καινούργιοι τουριστικοί προορισμοί. Το αποτύπωμα των εμπορικών αγορών καταδεικνύει πως είμαστε χειρότερα σε σχέση με πέρυσι. Και φαίνεται πως προβλήματα παρουσιάζονται και σε εμπορικές αγορές που δε βρίσκονται στην αστική αγορά του Ηρακλείου. Προβλήματα αντιμετωπίζει ο εμπορικός κόσμος των τουριστικών περιοχών της Χερσονήσου και των Μαλίων. Ο επισιτισμός πάει καλύτερα στις τουριστικές αυτές περιοχές, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε πως υπάρχει τρομερή ανάκαμψη. Σε κάθε περίπτωση, περιμέναμε κάτι διαφορετικό. Υπάρχει μεγάλη γκρίνια», είπε ο κ. Κουμαντάκης.

Από την πλευρά του, ο κ. Μαργαριτάκης ανέφερε: «Σίγουρα η κατάσταση δεν είναι καλή. Αυτό βλέπω. Θεωρούσαμε πως θα γεμίσουμε από τουρίστες και πολλά μαγαζιά εστίασης και επισιτισμού ανέμεναν πως θα έκαναν αρκετά μεγάλους τζίρους. Τελικά, αυτό δεν επιβεβαιώθηκε. Η φετινή τουριστική χρονιά κινείται σε υποτονικά επίπεδα όσον αφορά στην προσέλευση στα μαγαζιά εστίασης και επισιτισμού. Δεν υπάρχει μεγάλη ικανοποίηση από τους καταστηματάρχες. Περιμένουμε το υπόλοιπο της τουριστικής περιόδους, μήπως υπάρξει ανάκαμψη και τέλος πάντων μικρή ανάσχεση της συνολικής κατάστασης».

Μεταξύ άλλων, ο κ. Μαργαριτάκης υπογράμμισε πως ο χειμώνας 2023-2024 θα είναι ιδιαίτερα δύσκολος.

Όπως είπε, «ο επόμενος χειμώνας θα είναι πάρα πολύ δύσκολος. Θα δούμε αρκετά δύσκολα φαινόμενα. Πολλοί καταστηματάρχες της εστίασης δεν είναι καθόλου αισιόδοξοι εξαιτίας του αυξημένου κόστους που υπάρχει είτε στις μισθολογικές απολαβές εξαιτίας της έλλειψης προσωπικού είτε στις πρώτες ύλες. Θα δούμε ένα δύσκολο χειμώνα για την εστίαση την επόμενη χρονιά».

Ιεράπετρα

Την ίδια ώρα, υπάρχει μείωση 40% στην κατανάλωση στον επισιτισμό στην Ιεράπετρα, που είναι μια κατεξοχήν τουριστική περιοχή του νομού Λασιθίου, με τον πρόεδρο του Συλλόγου Καφέ-Εστίασης Μάνο Μιχελαράκη να εκφράζει την ανησυχία του.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «τα ξενοδοχεία είναι γεμάτα. Υπήρξαν πληρότητες ξενοδοχείων κοντά στο 70%. Δόθηκαν όμως κάποιες έξτρα εκπτώσεις και γέμισαν. Από εκεί και πέρα, οι τουρίστες δεν έχουν πρόθεση για κατανάλωση, και αυτό αποτυπώνεται στην αγορά. Είμαστε 40% κάτω σε επίπεδο κατανάλωσης σε σχέση με πέρυσι. Το βλέπουμε στα καταστήματα που παρέχουν φαγητό, δηλαδή εστιατόρια και ταβέρνες. Έχει μειωθεί αισθητά η κατανάλωση. Όσον αφορά στον καφέ, εκεί ενδεχομένως να έχουμε αύξηση. Δε γνωρίζω εάν η αύξηση στον καφέ οφείλεται στην τουριστική κίνηση ή στους Έλληνες. Οι τιμές στον καφέ έχουν μείνει ίδιες με πέρυσι. Φέτος είναι πιο ομαλοποιημένα τα πράγματα στον καφέ και οι περισσότερες καφετέριες έχουν σημειώσει αύξηση στην κίνησή τους. Μείωση υπάρχει στα εστιατόρια. Όπως και πέρυσι, έτσι και φέτος, είχαμε ξεκινήσει αρκετά νωθρά και αναμένουμε τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο τα πράγματα να είναι καλύτερα».

Όσον αφορά στην εμπορική κίνηση, ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ιεράπετρας, Βαγγέλης Μπινιχάκης, είπε: «Η αγοραστική κίνηση ήταν πεσμένη μέχρι και την προηγούμενη εβδομάδα. Αυτήν την εβδομάδα έχουμε μία μικρή άνοδο. Σίγουρα, ωστόσο, περιμέναμε κάτι παραπάνω σε επίπεδο αγοραστικής κίνησης. Μέχρι και τα τέλη Ιουνίου δεν περιμένουμε κάτι διαφορετικό. Θα συνεχίσουμε με αυτή τη μικρή ανάκαμψη που είχαμε αυτήν την εβδομάδα. Από εκεί και πέρα, αρχές Ιουλίου θα έχουμε κάποιες ελλείψεις και κενά, τα οποία ωστόσο δεν προκαλούν προβληματισμό, καθώς και πέρυσι συνέβη κάτι αντίστοιχο.

Από εκεί και πέρα, υπάρχει πτώση τζίρου στις μικρές επιχειρήσεις, αλλά ο γενικός δείκτης του λιανικού εμπορίου δεν πέφτει. Αυτό σημαίνει πολύ απλά πως υπάρχει διαφορετική κατεύθυνση και στόχευση όσον αφορά στους εμπόρους ως προς το προϊόν που αγοράζουν. Και εκεί προσπαθούμε να κάνουμε τις δικές μας αναλύσεις, προς τα πού κατευθύνονται, τι ζητούν από την αγορά κ.λπ.».

Ελπίζουν σε καλύτερες μέρες Ιούλιο και Αύγουστο

Σε σχέση με πέρυσι, 15-25% κάτω βρίσκεται η εστίαση και ο επισιτισμός στο Ρέθυμνο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Καταστηματαρχών Εστίασης Ρεθύμνου Ανδρέα Κλαψινό. Ο Ιούνιος δεν ήταν καλός μήνας, όπως επισημαίνει ο κ. Κλαψινός.

«Δεν έχουμε την αναμενόμενη τουριστική προσέλευση στα μαγαζιά εστίασης και επισιτισμού. Δεν είναι η προσδοκώμενη τουριστική προσέλευση. Χάσαμε τον Μάιο και υπήρχε η δικαιολογία πως ο καιρός δεν ήταν καλός και είχαμε ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής. Ο Μάιος έχει φύγει. Οι προσδοκίες για τον Ιούνιο ήταν πολλές, αλλά δυστυχώς δεν έχουν επαληθευτεί. Υπάρχει τουριστικός κόσμος στο Ρέθυμνο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει μεγάλο αποτύπωμα στα μαγαζιά μας. Βρισκόμαστε τέλη Ιουνίου και, όπως βλέπω, θα τον χάσουμε.

Πλέον οι προσδοκίες μας είναι οι δύο επόμενοι καλοκαιρινοί μήνες, ο Σεπτέμβριος και μέχρι τα μισά του Οκτώβρη. Σήμερα βρισκόμαστε 15-25% κάτω στο Ρέθυμνο σε επίπεδο τουριστικής κίνησης. Με πολλούς συναδέλφους που μιλάω, η προσέλευση δεν είναι μεγάλη. Μάλιστα, τα μαγαζιά εκείνα που αφορούν τους τουρίστες έχουν πάθει ανεπανόρθωτη ζημιά», υπογράμμισε.

Η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρεθύμνου κ. Αθηνά Τσικιντίκου, μιλώντας για τον μήνα Μάιο, ανέφερε πως σε επίπεδο Ρεθύμνου έκανε μια τεράστια “κοιλιά” στην εμπορική κίνηση.

«Ο Μάιος έκανε μια απίστευτα μεγάλη “κοιλιά”, ανεξάρτητα όμως από τα ξενοδοχεία και τον αριθμό πτήσεων. Η επισκεψιμότητα στην Κρήτη ήταν σε πολύ ικανοποιητικά επίπεδα. Από εκεί και πέρα, ο τουριστικός κόσμος είτε ήταν χαμηλής ποιότητας είτε ήταν σε μεγάλη ηλικία, που τα ενδιαφέροντά τους δεν ήταν ούτε για να περπατήσουν, ούτε για να ξεναγηθούν. Δε βοήθησε ο καιρός με τα σκαμπανεβάσματα, γιατί καθυστέρησε το καλοκαίρι. Επομένως, η θάλασσα και ο ήλιος δε βοήθησαν. Υπάρχουν κάποια επαγγέλματα που τροφοδοτούνται από αυτά τα πλεονεκτήματα, δηλαδή τη θάλασσα και τον ήλιο. Τι εννοώ; Υπάρχουν μαγαζιά με μαγιό. Υπάρχουν μαγαζιά με καλοκαιρινές παντόφλες. Υπάρχουν μαγαζιά με θαλάσσια σπορ. Αυτά τα μαγαζιά σημείωσαν μια αρκετά μεγάλη πτώση λόγω καιρού, που δε βοήθησε τον τουριστικό κόσμο να βγει έξω από τα ξενοδοχεία με σκοπό να δαπανήσει. Είχαμε και τις εκλογές, που θεωρώ όμως πως δεν έπαιξαν και τόση μεγάλη σημασία στην έλευση τουριστών. Όλα αυτά τα στοιχεία διαμόρφωσαν μια μεγάλη “κοιλιά” τον Μάιο, που αποτυπώθηκε στα ταμεία μας. Εγώ θεωρώ πως τον Μάιο ήμασταν 15% κάτω σε σχέση με πέρυσι», υποστήριξε η κ. Τσικιντίκου.

Η ίδια, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Είμαστε πιο κάτω στα κέρδη. Μια μέρα που χάνεται στο εμπόριο δεν ξανακερδίζεται. Το εμπόδιο δεν εντάσσεται στη λογική “θα δούμε αύριο”. Ό,τι δεν μπαίνει στο ταμείο σήμερα, έχει το ανάλογο αποτύπωμα εξόδων στην καθημερινή του βάση. Το ότι δεν έχεις καλό ταμείο δε σημαίνει ότι δε θα πληρώσεις τα εμπορεύματά σου, το ενοίκιό σου κ.λπ. Όταν δεν έχεις ταμειακό απόθεμα, δυσκολεύεσαι να ανταποκριθείς».

Όσον αφορά στον Ιούνιο, η κ. Τσικιντίκου ξεκαθάρισε πως είναι ένας μήνας παγωμένος, σημειώνοντας ότι «ο Ιούνιος είναι σταθερά “παγωμένος” μήνας λόγω των σχολείων. Είναι μια περίοδος όπου τα σχολεία κλείνουν λόγω εξεταστικής περιόδου και ουσιαστικά περιμένουμε να ξεκινήσει μετά τις 25 Ιουνίου η τουριστική χρονιά. Και εύχομαι να μην υπάρξει καμία “κοιλιά” μέχρι και τον Οκτώβριο».

30% κάτω οι τζίροι στα Χανιά

Μέχρι και 30% είναι πεσμένος ο τζίρος στον νομό Χανίων, σύμφωνα με το αιρετό μέλος του Επιμελητηρίου Χανίων, Γιώργο Ζυμβραγάκη, ο οποίος παρομοίασε το κακό ξεκίνημα της τουριστικής χρονιάς όσον αφορά στην εστίαση και τον επισιτισμό μ’ εκείνο του 2012, όπου υπήρχε αντίστοιχη υποτονικότητα.

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Ζυμβραγάκης είπε: «Είναι πλέον ξεκάθαρο πως η τουριστική κίνηση δε θα είναι η αναμενόμενη. Έχουμε χάσει ήδη ενάμιση μήνα. Ο καιρός δε βοήθησε. Ζορίζονται οι τουρίστες και δεν ξοδεύουν το ίδιο με πέρυσι. Η απώλεια εσόδων είναι μεγάλη, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να αποκατασταθεί η ζημιά από ’δω και πέρα. Τα προβλήματά μας είναι γνωστά. Έχουμε προβλήματα στο προσωπικό, στην ενέργεια, στο κόστος πρώτων υλών… Γενικά θα είναι δύσκολη περίοδος. Ταμείο θα κάνουμε στο τέλος. Μπορεί να έρθει αποκατάσταση τους επόμενους μήνες, αλλά μέχρι στιγμής σε καμία περίπτωση δεν περιμέναμε την εικόνα αυτή. Σίγουρα, είμαστε 30% κάτω από άποψη τουριστικής επισκεψιμότητας στα μαγαζιά μας σε σχέση με πέρυσι. Δεν ξοδεύουν όμως οι τουρίστες».

Ο ίδιος παρομοίασε το τουριστικό 2023 με το 2012, λέγοντας ότι «είναι από τα χειρότερα ξεκινήματα της τουριστικής χρονιάς που έχω δει όσα χρόνια έχω το μαγαζί μου. Μπορώ να κρίνω το δύσκολο και άσχημο ξεκίνημα με τις εκλογές του 2012, όπου ο κόσμος φοβόταν. Μέχρι να τελειώσουν οι εκλογές του 2012, δεν είχαμε κόσμο. Δεν ξέρω ποια είναι η αιτία που έχουμε τόσο λίγο κόσμο. Υπάρχουν πολλές ακυρώσεις και το ακούω από πολλούς συναδέλφους ιδιοκτήτες της εστίασης. Εύχομαι να πάνε οι υπόλοιποι τρεις μήνες καλά, ώστε να μην έχουμε τόσο μεγάλες απώλειες».

Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Χανίων κ. Δώρα Κυριακάκη, η οποία έκανε σαφές πως στον νομό Χανίων δεν υπάρχει η αντίστοιχη αγοραστική δυναμική από τον τουριστικό κόσμο.

Όπως είπε, «Γενικά τουρισμός υπάρχει. Βλέπουμε τα κρουαζιερόπλοια. Υπάρχει κινητικότητα. Κατεβαίνουν στην αγορά. Δείχνουν ενδιαφέρον για εμπορικές συναλλαγές. Αλλά υπάρχει ένα είδος “μουρμούρας” στον τουρισμό. Περιμέναμε σίγουρα κάτι καλύτερο. Σε σχέση με πέρυσι, δεν έχουμε την ίδια εμπορική κίνηση. Υπάρχει τουριστικός κόσμος, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ξοδεύει αυτό που θα θέλαμε. Γενικά, οι τουρίστες δεν ξοδεύουν πολύ. Δεν υπάρχει η περυσινή αγοραστική δυναμική. Είναι σαφέστατα πεσμένη η εμπορική κίνηση».

Η κ. Κυριακάκης κατέληξε: «Ευχόμαστε ως Εμπορικός Σύλλογος οι επόμενοι τρεις μήνες να είναι καλύτεροι από άποψη αγοραστικής κίνησης. Θέλουμε να είμαστε αισιόδοξοι πως τους επόμενους τρεις μήνες θα είμαστε καλύτερα. Μέχρι στιγμής δε συναντάμε ζωηρή εμπορική κίνηση».