Κρυφή μάχη στο Βατικανό: Το ψυχολογικό παιχνίδι και οι τακτικές εκφοβισμού πίσω από την εκλογή νέου Πάπα

Μια ομάδα σκληροπυρηνικών συντηρητικών καθολικών πιέζει για να είναι ο επόμενος Πάπας πιο ευθυγραμμισμένος με την κοσμοθεωρία τους – και δεν φαίνεται να φοβούνται να χρησιμοποιήσουν τακτικές δυσφήμισης για να απαξιώσουν τους υποψηφίους που δεν τους αρέσουν.

Με τους καρδινάλιους να ετοιμάζονται να εισέλθουν στην Καπέλα Σιξτίνα στις 7 Μαΐου για να ξεκινήσουν την εκλογή του επόμενου Πάπα, οι εχθροί του αείμνηστου Πάπα Φραγκίσκου, τόσο εντός όσο και εκτός της ομάδας που θα τον εκλέξει, κινητοποιούνται.

Μια φατρία που είχε δυσφημίσει τον Φραγκίσκο ως αιρετικό, αντιπάπα και ακόμη και «Αντίχριστο» για την υποτιθέμενη φιλελεύθερη στάση του, περιμένει στην άκρη. Τώρα βλέπουν την ευκαιρία να «χτυπήσουν», σύμφωνα με το Politico.

Οι συντηρητικοί είχαν εξοργιστεί από την πιο συμβιβαστική στάση του Πάπα Φραγκίσκου στα θέματα των ομοφυλόφιλων και το διαζύγιο, την υπεράσπιση των μεταναστών και τη συμφωνία του Βατικανού με την Κίνα που έδωσε στο Πεκίνο λόγο στη διορισμό των καθολικών επισκόπων.

«Η ελπίδα είναι να έχουμε μια παποσύνη που θα επικεντρώνεται περισσότερο σε καθολικά ζητήματα, όπως η προστασία της ζωής και η οικογένεια, παρά στην κλιματική αλλαγή και τη μετανάστευση», δήλωσε η Γκλόρια, πριγκίπισσα του Θερν και Τάξις, Γερμανίδα αριστοκράτισσα και η πιο αξιοσέβαστη γυναίκα της συντηρητικής καθολικής σκηνής της Ρώμης, στο Politico.

Ορισμένοι συντηρητικοί με επιρροή προωθούν υποψηφίους της ακροδεξιάς, όπως ο Αθανάσιος Σνάιντερ, επίσκοπος στο Καζακστάν, ο οποίος έχει ισχυριστεί ότι οι πρόσφυγες στην Ευρώπη αποτελούν «μαζική εισβολή» που οδηγεί στον εξισλαμισμό, οργανωμένη από τις πολιτικές ελίτ με σκοπό να υπονομεύσουν τη χριστιανική ταυτότητα της Ευρώπης.

Άλλα ονόματα που κυκλοφορούν στις συντηρητικές λίστες περιλαμβάνουν τον καρδινάλιο Ρόμπερτ Σάρα της Γουινέας, εξέχοντα υποστηρικτή της λατινικής λειτουργίας, και τον Αμερικανό καρδινάλιο Ρέιμοντ Μπερκ, έναν ακραίο παραδοσιακό που έχει υποστηρίξει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

«Βλέπουμε ένα παράδοξο φαινόμενο: η ηγεσία είναι πιο φιλελεύθερη, αλλά έχει σημειωθεί τεράστιος αριθμός μεταστροφών και μεγάλη αύξηση του παραδοσιακού ρεύματος», δήλωσε ο Τζον Γιέπ, διευθύνων σύμβουλος της συντηρητικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Catholics for Catholics, η οποία διοργάνωσε εκδήλωση προσευχής για τον Τραμπ στο θέρετρο Μαρ Α Λάγκο, με εισιτήριο 1.000 δολάρια.

«Οι καρδινάλιοι συνειδητοποιούν ότι, παρόλο που ορισμένοι από τους ηγέτες μπορεί να έχουν φιλελεύθερες τάσεις, γνωρίζουν ότι οι πιστοί τους στην πατρίδα τους τείνουν προς πιο συντηρητικές απόψεις. Αυτό θα έχουν στο μυαλό τους όταν θα μπουν στο κονκλάβιο», συμπλήρωσε.

Το 56% των καθολικών ψήφισαν τον Τραμπ, δήλωσε ο Γιέπ. «Το ίδιο τμήμα του πληθυσμού κοιτάζει προς τη Ρώμη και θέλει ο Πάπας να είναι παραδοσιακός και ισχυρός σύμμαχος των ΗΠΑ και της στάσης μας, για παράδειγμα όσον αφορά την ασφάλεια των συνόρων μας», σημειώνει.

Υπονομεύοντας τον Πάπα Φραγκίσκο

Όπως αναφέρει το Politico, ακόμη και πριν από το θάνατο του Φραγκίσκου τη Δευτέρα του Πάσχα, είχε ξεκινήσει μια εκστρατεία για να δυσφημιστούν οι μεταρρυθμίσεις του, η οποία προήλθε από μια αυξανόμενη ομάδα καλά χρηματοδοτούμενων, συντηρητικών καθολικών μη κερδοσκοπικών οργανώσεων με έδρα τις ΗΠΑ, οι οποίες συνεργάζονταν με ακροδεξιούς πολιτικούς για να προωθήσουν ένα μείγμα καθολικής δογματικής και εθνικισμού.

Μεταξύ των πιο γνωστών είναι το Napa Institute, γνωστό για τις πολυτελείς ετήσιες διασκέψεις του σε ένα σπα με κρασιά στην Καλιφόρνια, που στοχεύει να συνδυάσει «τη συντηρητική θεολογία και την ελευθεριακή οικονομία, με έμφαση στην απολογητική, τη σεξουαλική ηθική και την αντικουλτουρική αντι-εκκοσμίκευση».

Μια άλλη οργάνωση, η Sophia Institute Press, χρηματοδοτεί το παραδοσιακό καθολικό blog One Peter Five, το οποίο κατακρίνει τακτικά τον Φραγκίσκο και συνεργάζεται με τον καθολικό τηλεοπτικό γίγαντα EWTN, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για να κατηγορήσει τον Φραγκίσκο ότι καλύπτει τις σεξουαλικές κακοποιήσεις από κληρικούς.

Ένα πρόγραμμα, το Red Hat Report, που ξεκίνησε το 2018, είχε ως στόχο να χρησιμοποιήσει πρώην ερευνητές του FBI για να συγκεντρώσει φακέλους για κάθε καρδινάλιο, με τον τρόπο που γίνεται η έρευνα για την πολιτική αντιπολίτευση, σημειώνοντας τις θεολογικές και ποιμαντικές προτεραιότητές τους και βαθμολογώντας τους για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκαν το σκάνδαλο σεξουαλικής κακοποίησης από κληρικούς.

Ο κύριος στόχος τους ήταν ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, ο δεύτερος στην ιεραρχία του Φραγκίσκου και το φαβορί για τη διαδοχή του. Θα πρέπει «να γίνει παγκοσμίως γνωστός ως ντροπή για την εκκλησία», έγραψε ο συντάκτης σε ένα σημείωμα προς τους ερευνητές.

Η επιρροή της συντηρητικής δεξιάς μπορεί επίσης να ωφεληθεί από την ολοένα και πιο δεινή οικονομική κατάσταση του Βατικανού, με το Reuters να αναφέρει έλλειμμα εσόδων που φτάνει τα 83 εκατομμύρια ευρώ.

Με την πόλη-κράτος να αναζητά, σύμφωνα με πληροφορίες, εξωτερική χρηματοδότηση, η επιλογή του επόμενου Πάπα θα μπορούσε να είναι ευάλωτη στους πλούσιους δωρητές της δεξιάς στις ΗΠΑ, δήλωσε ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Εκκλησίας στο Politico, προσθέτοντας ότι το θέμα τέθηκε στις προ-συνοδικές συγκεντρώσεις που ονομάζονται γενικές συνελεύσεις, στις οποίες οι καρδινάλιοι συμμετέχουν καθημερινά την τελευταία εβδομάδα.

Οι επόμενες ημέρες, πριν από την έναρξη της συνόδου που θα αποφασίσει για τον επόμενο Πάπα, είναι κρίσιμες, καθώς οι συντηρητικοί καθολικοί προσπαθούν να κάνουν την φωνή τους να ακουστεί στους καρδινάλιους που έχουν δικαίωμα ψήφου.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό ο νέος Πάπας να αναλάβει ξανά τα ηνία και να επιβεβαιώσει αυτό που πιστεύουν οι καθολικοί εδώ και 2.000 χρόνια», δήλωσε ο Γιέπ της οργάνωσης Catholic for Catholics, ο οποίος χαρακτήρισε τον Φραγκίσκο ως έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους ηγέτες στη σύγχρονη ιστορία της καθολικής εκκλησίας.

Ωστόσο, ακόμη και οι ίδιες οι συντηρητικές ομάδες αναγνωρίζουν ότι έχουν μπροστά τους έναν δύσκολο αγώνα. Με το 80% των καρδιναλίων εκλεκτόρων να έχουν διοριστεί από τον Φραγκίσκο, η καλύτερη ελπίδα τους είναι να εμποδίσουν την εκλογή προοδευτικών υποψηφίων.

Οι συντηρητικοί επίσης εμποδίζονται από το γεγονός ότι δεν έχουν συγκεκριμένο ηγέτη. Ο καρδινάλιος Τζορτζ Πελ, ο οποίος πέθανε το 2020, ήταν «βασιλοποιός, λομπίστας και βασικός παράγοντας εξουσίας», σύμφωνα με έναν καλά ενημερωμένο πρεσβευτή του Βατικανού, αλλά από τότε που πέθανε «δεν υπάρχει σαφής ηγέτης της ομάδας».

Οι σκληροπυρηνικοί προσπαθούν να αλλάξουν τις ισορροπίες, αλλά δεδομένης της μαθηματικής κατάστασης στο κονκλάβιο, δεν έχουν μεγάλη πίστη ότι ο επόμενος Πάπας θα είναι ένας από τους δικούς τους.

«Όχι μόνο δεν έχουν τους αριθμούς για να περάσουν κάποιον όπως τον καρδινάλιο Σάρα ή τον (Ούγγρο καρδινάλιο Πέτερ) Έρντο, αλλά δεν έχουν καν τους αριθμούς για να αποτελέσουν μια μειοψηφία που θα εμποδίσει τους φιλελεύθερους», δήλωσε ο Μπέντζαμιν Χάρνγουελ, ανταποκριτής του Steve Bannon’s War Room στην Ιταλία. «Είναι ένα μη καθολικό κονκλάβιο», συμπλήρωσε.

Τακτικές εκφοβισμού

Ένα πράγμα που έχει αλλάξει από την τελευταία σύγκληση του κονκλαβίου το 2013 είναι ότι η άσκηση πίεσης έχει περάσει στον ψηφιακό κόσμο.

Με την εξάπλωση των συντηρητικών ιστολογίων και των influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εκστρατεία αυτή τη φορά είναι «κάτι που δεν έχω ξαναδεί», δήλωσε ο Στίβεν Σνεκ, πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Πολιτικής Έρευνας και Καθολικών Σπουδών του Καθολικού Πανεπιστημίου της Αμερικής.

«Μια πλημμύρα αναλύσεων, απόψεων και πραγματικών εκστρατειών από εξωτερικές ομάδες και influencers είναι σε εξέλιξη», είπε, υποδηλώνοντας ότι η αμεσότητα και η εμβέλειά της θα μπορούσαν να κάνουν τη διαφορά.

«Είναι ένα ψυχολογικό παιχνίδι»

Οι επικρατέστεροι υποψήφιοι ανησυχούν για το τι μπορεί να προκύψει. Ένα βίντεο του καρδινάλιου Luis Antonio Tagle, ενός από τους πιο πιθανό να διαδεχθεί τον Φραγκίσκο, να τραγουδάει καραόκε το Imagine του Τζον Λένον, δημοσιεύθηκε από τον δεξιό ιστότοπο LifeSiteNews, με κριτικούς να ισχυρίζονται ότι στίχοι όπως «Imagine there’s no heaven», είναι «παραίτηση στον αθεϊσμό».

«Ξέρουν ότι δεν έχουν τους αριθμούς, οπότε ο στόχος είναι να εκφοβίσουν τους μεταρρυθμιστές», δήλωσε ο βετεράνος παρατηρητής του Βατικανού και δημοσιογράφος Μάρκο Πολίτι. «Το μήνυμα είναι: «Κοιτάξτε, δεν μπορείτε να επιλέξετε έναν Φραγκίσκο Β’. Είναι ένα ψυχολογικό παιχνίδι».

Αλλά μόλις οι καρδινάλιοι βρεθούν στην Καπέλα Σιξτίνα, απομακρύνονται από εξωτερικές παρεμβάσεις. «Είναι δύσκολο να πούμε τι θα συμβεί», δήλωσε ο πρέσβης του Βατικανού. «Ακόμα και τα καλύτερα σχέδια δεν επιβιώνουν πάντα στην επαφή με την πραγματικότητα. Αυτή η ομάδα καρδιναλίων δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να γνωριστεί μεταξύ της. Ακόμα δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους, για να δουν τι είδους άνθρωποι είναι», συμπλήρωσε.