Κυπριακό: «Δεν υπάρχει κοινό έδαφος!»- Η Τουρκία επιμένει στη λύση δύο κρατών

Η Άγκυρα απορρίπτει την επιστροφή στις συνομιλίες από το Κραν Μοντανά και επιμένει στην «κυριαρχική ισότητα», σε ευθεία απόκλιση από το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Κυπριακό: «Δεν υπάρχει κοινό έδαφος!»- Η Τουρκία επιμένει στη λύση δύο κρατών

Αμετακίνητη στη θέση της υπέρ της λύσης δύο κρατών στο Κυπριακό εμφανίζεται η Τουρκία, λίγες μόλις ώρες μετά την τριμερή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Η τουρκική πλευρά επανέλαβε με σαφήνεια ότι δεν διαπιστώνει κοινό έδαφος μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, επιμένοντας στην πάγια πλέον αξίωσή της για αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.

Η νέα παρέμβαση της Άγκυρας επιβεβαιώνει ότι η τουρκική διπλωματία δεν προτίθεται να επιστρέψει στο συμφωνημένο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού, όπως αυτό αποτυπώνεται στα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και στηρίζεται στη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία. Παρά την πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη σύγκληση νέας άτυπης διάσκεψης σε σχήμα 5+1, η Τουρκία διαμηνύει ότι οποιαδήποτε μελλοντική διαδικασία θα πρέπει να ξεκινήσει με την αποδοχή μιας νέας πολιτικής πραγματικότητας στο νησί.

Η τοποθέτηση της Άγκυρας ακολούθησε τη συνάντηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, ανέφερε ότι η Τουρκία εκτιμά τις προσπάθειες που καταβάλλει ο Αντόνιο Γκουτέρες μετά την ολοκλήρωση της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι υφιστάμενες συνθήκες δεν επιτρέπουν ακόμη την έναρξη συνομιλιών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια συνολική και βιώσιμη διευθέτηση του Κυπριακού.

Όχι στην επιστροφή στο Κραν Μοντανά

Η Άγκυρα απορρίπτει ουσιαστικά την προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017, επιλογή που αποτελεί βασική επιδίωξη της Λευκωσίας. Με τη στάση αυτή, η τουρκική πλευρά απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από τη λογική της συνέχειας των διαπραγματεύσεων, προκρίνοντας ένα διαφορετικό μοντέλο συζήτησης για το μέλλον του νησιού.

Σύμφωνα με την τουρκική προσέγγιση, εφόσον δεν υφίσταται κοινό έδαφος για μια συνολική συμφωνία, η έμφαση θα πρέπει να δοθεί σε συγκεκριμένα μέτρα συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Η Άγκυρα θεωρεί ότι η συνεργασία σε πρακτικά ζητήματα μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή οικοδόμηση εμπιστοσύνης, στο πλαίσιο της διαδικασίας που εγκαινίασε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ το 2025.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση, ωστόσο, αποσυνδέει τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης από την προοπτική μιας συνολικής διαπραγμάτευσης στη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, μετατοπίζοντας το επίκεντρο της συζήτησης από τη λύση του Κυπριακού στη διαχείριση της υφιστάμενης κατάστασης.

Κυπριακό: «Δεν υπάρχει κοινό έδαφος!»- Η Τουρκία επιμένει στη λύση δύο κρατών

Επίθεση στη Λευκωσία

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επιχείρησε να αποδώσει την ευθύνη για το παρατεταμένο αδιέξοδο στην ελληνοκυπριακή πλευρά, κάνοντας λόγο για «αδιάλλακτη» στάση της Λευκωσίας.

Στην ανακοίνωσή της, η Άγκυρα υποστηρίζει ακόμη ότι ορισμένες ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας επηρεάζουν αρνητικά την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει ποιες ακριβώς κινήσεις επικαλείται. Η αόριστη αυτή αναφορά εντάσσεται στη διαχρονική προσπάθεια της τουρκικής πλευράς να παρουσιάσει τις εξελίξεις στο Κυπριακό ως ζήτημα που απαιτεί μια νέα προσέγγιση, πέραν των μέχρι σήμερα συμφωνημένων παραμέτρων.

Η Άγκυρα απορρίπτει εκ νέου το μοντέλο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, υποστηρίζοντας ότι τα μοντέλα που εξετάστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες έχουν εξαντλήσει τη δυναμική τους και δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές πραγματικότητες του νησιού.

Με τον τρόπο αυτό, η τουρκική διπλωματία επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το καθιερωμένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών σε μια νέα βάση διαπραγμάτευσης, η οποία προϋποθέτει την αναγνώριση χωριστής κυριαρχίας για την τουρκοκυπριακή πλευρά.

«Κυριαρχική ισότητα και ίσο διεθνές καθεστώς»

«Μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση μπορεί να επιτευχθεί μόνο στη βάση των πραγματικοτήτων στο νησί», αναφέρει η τουρκική πλευρά.

Στην ανακοίνωση σημειώνεται ακόμη ότι η λύση του Κυπριακού μπορεί να επιτευχθεί μόνο στη βάση «της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος του τουρκοκυπριακού λαού».

«Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια δύναμη, επαναλαμβάνουμε ότι η λύση του Κυπριακού μπορεί να επιτευχθεί στη βάση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος του τουρκοκυπριακού λαού», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Με την τοποθέτηση αυτή, η Τουρκία επαναβεβαιώνει ότι θεωρεί την αναγνώριση της πολιτικής ισότητας των δύο πλευρών όχι απλώς προϋπόθεση των συνομιλιών, αλλά αφετηρία για οποιαδήποτε μελλοντική διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Η τουρκική κυβέρνηση διαβεβαιώνει, παράλληλα, ότι θα συνεχίσει να παρέχει πλήρη πολιτική στήριξη στο κατοχικό καθεστώς και στην τουρκοκυπριακή πλευρά, επισημαίνοντας ότι παραμένει προσηλωμένη στις θέσεις που έχει διατυπώσει τα τελευταία χρόνια.

Σε αντίθετη γραμμή από τον ΟΗΕ

Η ανακοίνωση της Άγκυρας βρίσκεται σε ευθεία απόκλιση από τη δημόσια θέση του Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος, μετά την τριμερή συνάντηση, επανέλαβε ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν πλήρως δεσμευμένα στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κυπριακό.

Ο Γενικός Γραμματέας ανακοίνωσε ταυτόχρονα την πρόθεσή του να συγκαλέσει νέα άτυπη διάσκεψη με τη συμμετοχή των δύο πλευρών και των τριών εγγυητριών δυνάμεων, με στόχο να διερευνηθούν οι δυνατότητες επανέναρξης των συνομιλιών και να διαπιστωθεί εάν μπορεί να διαμορφωθεί το απαραίτητο πολιτικό έδαφος για την επόμενη ημέρα των διαπραγματεύσεων.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε ότι στόχος της Λευκωσίας είναι να προετοιμαστεί το κατάλληλο πλαίσιο, ώστε στην επόμενη πολυμερή συνάντηση να καταστεί δυνατή η ανακοίνωση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων από το σημείο στο οποίο αυτές διακόπηκαν το 2017.

Οι τελευταίες δηλώσεις της τουρκικής πλευράς καταδεικνύουν ότι το χάσμα μεταξύ των δύο προσεγγίσεων παραμένει βαθύ. Ενώ τα Ηνωμένα Έθνη επιδιώκουν τη διατήρηση του υφιστάμενου πλαισίου διαπραγμάτευσης, η Άγκυρα επιμένει στη θεμελιώδη αλλαγή των όρων της συζήτησης, διατηρώντας στο επίκεντρο τη λύση δύο κρατών και την αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας ως αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για το μέλλον του Κυπριακού.