Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, που το 2026 πέφτει στις 15 Μαρτίου, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς της Μεγάλης Σαρακοστής. Τοποθετείται πάντα στην τρίτη Κυριακή των Νηστειών, περίπου στο μέσο της σαρανταήμερης πνευματικής προετοιμασίας που οδηγεί στη μεγάλη γιορτή της Ανάστασης.
Η ημέρα αυτή θεωρείται πνευματική «ανάσα» για τους πιστούς, καθώς προσφέρει δύναμη και ενθάρρυνση στη συνέχεια της νηστείας και του πνευματικού αγώνα μέχρι το Πάσχα.
Η σημασία του Τιμίου Σταυρού
Κατά την ημέρα αυτή η Εκκλησία προβάλλει τον Τίμιο Σταυρό, το σημαντικότερο σύμβολο της Χριστιανοσύνης. Η προσκύνησή του υπενθυμίζει τη θυσία του Χριστού, τη λύτρωση των ανθρώπων και την ελπίδα της σωτηρίας, ενώ παράλληλα προαναγγέλλει τα γεγονότα του Θείου Πάθους και της Ανάστασης.
Η ακολουθία στον ναό
Κατά τη διάρκεια του Όρθρου, ο ιερέας μεταφέρει τον Σταυρό από την Αγία Τράπεζα στο κέντρο του ναού πάνω σε δίσκο στολισμένο με λουλούδια. Εκεί οι πιστοί προσέρχονται για να τον προσκυνήσουν, ενώ ψάλλεται το τροπάριο «Σώσον, Κύριε, τον λαόν Σου…».
Ο Σταυρός παραμένει στο κέντρο της εκκλησίας για προσκύνημα μέχρι την Παρασκευή της ίδιας εβδομάδας.
Τι τρώμε την ημέρα αυτή
Παρότι η περίοδος της Σαρακοστής είναι αυστηρά νηστίσιμη, επειδή πρόκειται για Κυριακή επιτρέπεται η κατανάλωση λαδιού και κρασιού. Έτσι το τραπέζι περιλαμβάνει συνήθως παραδοσιακά νηστίσιμα φαγητά, όπως:
-
φασολάδα με ελαιόλαδο
-
λαδερά λαχανικά, όπως φασολάκια, μπάμιες ή αρακά
-
σαλάτες με ελιές, παξιμάδια και όσπρια
Τα έθιμα της ημέρας
Η λαϊκή παράδοση συνδέει την ημέρα αυτή με την άνοιξη και τη δύναμη της ευλογίας του Σταυρού.
Σταυρολούλουδα
Τα λουλούδια που στολίζουν τον Σταυρό μοιράζονται στους πιστούς. Πολλοί τα φυλάσσουν στο εικονοστάσι του σπιτιού τους ως ευλογία.
Οι «φούντες»
Σε πολλές περιοχές οι γυναίκες ετοιμάζουν μικρά ματσάκια από λουλούδια και αρωματικά φυτά, όπως βιολέτες, γαρύφαλλα, δυόσμο, βασιλικό και δεντρολίβανο. Τα ματσάκια αυτά ευλογούνται στην εκκλησία και δίνονται στους πιστούς μαζί με το αντίδωρο.
Τοπικές παραδόσεις στην Ελλάδα
Σε διάφορες περιοχές της χώρας έχουν διαμορφωθεί ιδιαίτερα έθιμα:
-
Κρήτη – Οι λεγόμενες «ροδαρές»: τα κορίτσια φτιάχνουν μικρές ανθοδέσμες από ανοιξιάτικα λουλούδια που μοιράζει ο ιερέας.
-
Ζάκυνθος – Στο χωριό Τραγάκι μοιράζονται τα «ματσέτα», μικρά ματσάκια λεβάντας και λουλουδιών.
-
Ελασσόνα – Στο Μικρό Ελευθεροχώρι οι κοπέλες δημιουργούν έναν μεγάλο σταυρό από άνθη αμυγδαλιάς και τον τοποθετούν στη σκεπή της εκκλησίας.
-
Καλαμπάκα – Γυναίκες ανεβαίνουν στον βράχο της Μικρής Αηάς τραγουδώντας πασχαλινά τραγούδια.
-
Μακεδονία – Παλαιότερα τα παιδιά γύριζαν στα σπίτια τραγουδώντας τραγούδια για τον Σταυρό και συγκέντρωναν αυγά ή ξύλα.
Οι Κυριακές της Μεγάλης Σαρακοστής
Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως είναι η τρίτη από τις έξι Κυριακές της περιόδου:
-
Κυριακή της Ορθοδοξίας
-
Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς
-
Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως
-
Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος
-
Οσία Μαρία η Αιγυπτία
-
Κυριακή των Βαΐων, που ανοίγει τον δρόμο προς τη Μεγάλη Εβδομάδα.
Η συγκεκριμένη Κυριακή, με τον συμβολισμό του Σταυρού και τα πλούσια λαϊκά έθιμα, υπενθυμίζει στους πιστούς ότι η πορεία προς το Πάσχα είναι δρόμος πίστης, υπομονής και ελπίδας.

Διπλωματικό θρίλερ για την Ουκρανία: Η Μόσχα αδειάζει τους Αμερικανούς απεσταλμένους και διαψεύδει συμφωνία για συμμετοχή της Ευρώπης στις συνομιλίες – Στον αέρα η συνάντηση του Βερολίνου και νέα εμπόδια στο σχέδιο ειρήνης
Τρόμος στους δρόμους της Θεσσαλονίκης: Μεθυσμένος οδηγός αγνόησε την αστυνομία, πέρασε με κόκκινο, μπήκε ανάποδα σε μονόδρομο και προκάλεσε τροχαίο – «Καμπάνα» 2.425 ευρώ για πέντε παραβάσεις
Πολυτεχνείο 1973: «Έζησα μια ολόκληρη ζωή χωρίς να γνωρίσω τον πατέρα μου» – Η τραγική ιστορία του Νίκου Μαρκούλη που δολοφονήθηκε και το συγκλονιστικό «παρών» που δεν έσβησε ποτέ
Ανατροπή-“βόμβα” στην υπόθεση Έπσταϊν: Νέα ιατροδικαστική έρευνα αμφισβητεί την αυτοκτονία και κάνει λόγο για δολοφονία – Τα ευρήματα που ξαναφουντώνουν το μυστήριο
Σάλος με την Αφροδίτη Λατινοπούλου: «Βαρεμένοι όσοι πηγαίνουν στο Πολυτεχνείο… Να καταργηθεί ο εορτασμός» (βίντεο)
17 Νοεμβρίου – Γιορτή σήμερα: Η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των Αγίων Γενναδίου και Μαξίμου των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως
Τι συζήτησαν Γεραπετρίτης και Φιντάν στις Βρυξέλλες; – Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος και Κύπρου, το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο και τα μεγάλα ερωτήματα πίσω από τα χαμόγελα
Καιρός: Νεφώσεις με τοπικές βροχές, Νοτιάδες και αρκετή ζέστη – Πότε αλλάζει το σκηνικό; – Δείτε την πρόγνωση μέχρι το Σαββατοκύριακο
Παγκόσμιος σοκ: 220 εκατομμύρια Χριστιανοί ζουν υπό τον φόβο του θανάτου – Σφαγές, απαγωγές, βία και καταστροφές εκκλησιών σε Αφρική, Ασία και Μέση Ανατολή
Nations League: Η Ελλάδα νίκησε τη Σερβία με 1-0 στο Πανθεσσαλικό, αλλά έχασε την πρόκριση με τριπλή ισοβαθμία
Πυρηνικός εφιάλτης: Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν τη νέα βόμβα Β94 για να χτυπήσουν υπόγεια οχυρά – 35 χρόνια μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου ανοίγει μια τρομακτική πυρηνική κούρσα
Η Κρήτη “βουλιάζει” από μετανάστες: «Πάρτε τους σπίτια σας…» – Στα όριά τους οι τοπικές Αρχές αδυνατούν πλέον να τους φιλοξενήσουν και εκπέμπουν σήμα κινδύνου – Τι κάνει η Κυβέρνηση;
Ο Ζελένσκι στοιχηματίζει σε μια μεγάλη νίκη κατά της Ρωσίας με τη στήριξη των «προθύμων» – Στο Βερολίνο η κρίσιμη συνάντηση που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα του πολέμου
Απίστευτο απρόοπτο στο Περού για τον Πάπα Λέοντα: Ροζάριο εκσφενδονίστηκε από το πλήθος και τον χτύπησε στο μάτι – Δείτε το βίντεο που κατέγραψε τη στιγμή
Τέλος εποχής για τον «νονό» του Μεξικανικού υποκόσμου: Πέθανε στα 80 του ο περιβόητος Μιγκέλ Ανχελ Φέλιξ Γαγιάρδο, ο άνθρωπος που έστησε την αυτοκρατορία των ναρκωτικών και σφράγισε μια αιματηρή εποχή