Λειψυδρία: Στεγνώνουν επικίνδυνα Μόρνος και Υλίκη παρά τις συνεχείς βροχές – Σοκαριστικές νέες εικόνες από drones( Βίντεο)

Ανησυχία και έντονο προβληματισμό προκαλούν οι νεότερες εικόνες από τους δύο σημαντικότερους ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική, τον Μόρνο και τη λίμνη Υλίκη.

Λειψυδρία: Στεγνώνουν επικίνδυνα Μόρνος και Υλίκη παρά τις συνεχείς βροχές – Σοκαριστικές νέες εικόνες από drones

Παρά το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν έντονες βροχοπτώσεις, η στάθμη των υδάτων συνεχίζει να μειώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς, αποκαλύπτοντας το μέγεθος της ξηρασίας που πλήττει επίμονα τη χώρα τα τελευταία χρόνια και αφήνει την πρωτεύουσα εκτεθειμένη σε μια πιθανή κρίση λειψυδρίας.

Αυτοψίες συνεργείων της ΕΥΔΑΠ με χρήση drones φέρνουν στο φως μια αποκαρδιωτική εικόνα: μεγάλες εκτάσεις που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν μέρος του πυθμένα των λιμνών έχουν πλέον αναδειχθεί ως στεριά, καταγράφοντας τη ραγδαία υποχώρηση της στάθμης. Στον Μόρνο, μάλιστα, αναδύονται και πάλι τα ερείπια του παλιού χωριού Κάλλιο, που συνήθως παραμένει βυθισμένο, αποτελώντας ένα ακόμη σύμβολο της εξάντλησης του υδρολογικού ισοζυγίου.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο Μόρνος έχει χάσει πάνω από 40% των αποθεμάτων του μέσα σε μόλις δύο χρόνια, ενώ η επιφάνεια του ταμιευτήρα έχει περιοριστεί σχεδόν στο μισό. Αντίστοιχα, η Υλίκη εμφανίζει μείωση της τάξης του 40% μέσα σε έναν χρόνο — μια πτώση που ειδικοί χαρακτηρίζουν εξαιρετικά σοβαρή και ουσιαστικά «ασύμβατη» με τις παραδοσιακές κλιματικές συνθήκες της χώρας.

Η κλιματική κρίση και η «σιωπηλή» εξάντληση των υδατικών πόρων

Η συρρίκνωση των ταμιευτήρων δεν αφορά μόνο την έλλειψη βροχοπτώσεων. Η κλιματική αλλαγή έχει μεταμορφώσει τον χειμώνα της Ελλάδας σε μια εποχή με ολοένα λιγότερο χιόνι και μειωμένη χιονόπτωση στα ορεινά. Το χιόνι λειτουργεί ως φυσικός «ταμιευτήρας σε αναμονή», προσφέροντας αργή και σταθερή τροφοδότηση ποταμών και λιμνών όταν λιώνει. Η απουσία του σημαίνει ότι τα ρυάκια που θα ανανέωναν το υδάτινο απόθεμα μένουν πλέον ξηρά για μεγάλα διαστήματα.

Την ίδια ώρα, η κατανάλωση νερού στην Αττική αυξήθηκε το 2024 κατά 6% σε σχέση με το 2023 — μια άνοδος που, σε συνδυασμό με τη μειωμένη προσφορά, επιτείνει ακόμη περισσότερο την πίεση στο σύστημα υδροδότησης.

Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις για περιορισμό της σπατάλης, έρευνα του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής δείχνει ότι, ενώ οι περισσότεροι πολίτες αναγνωρίζουν τη λειψυδρία ως σοβαρό ζήτημα, μόλις οι μισοί αντιλαμβάνονται ότι το πρόβλημα αφορά άμεσα την περιοχή όπου ζουν. Η αντίφαση αυτή, σύμφωνα με τους ειδικούς, υπονομεύει την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών ενημέρωσης.

Γιατί δεν γεμίζουν οι ταμιευτήρες μετά τις έντονες βροχές;

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, Ευθύμης Λέκκας, έδωσε μια ψύχραιμη επιστημονική εξήγηση: οι ταμιευτήρες δεν γεμίζουν άμεσα από κάθε νεροποντή. Το νερό που φτάνει στους ταμιευτήρες προέρχεται κυρίως από επιφανειακή απορροή, αλλά ακόμη περισσότερο από το αργό, σταδιακό λιώσιμο του χιονιού — ένα φαινόμενο που φέτος είναι περιορισμένο.

Λειψυδρία: Στεγνώνουν επικίνδυνα Μόρνος και Υλίκη παρά τις συνεχείς βροχές – Σοκαριστικές νέες εικόνες από drones

Όπως σημειώνει, το νερό της βροχής που δεν πέφτει απευθείας μέσα στις λίμνες χρειάζεται πολύ χρόνο για να περάσει μέσα από τα εδαφικά στρώματα, να εμπλουτίσει τους υπόγειους υδροφορείς και, στη συνέχεια, να αντληθεί ξανά στην επιφάνεια. Πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει μήνες.

Ποιες λύσεις εξετάζονται – Από φράγματα μέχρι αφαλάτωση

Ο κ. Λέκκας αναφέρεται και σε μια σειρά πιθανών λύσεων που θα μπορούσαν να μετριάσουν το πρόβλημα της λειψυδρίας:

1. Μικρά φράγματα και μικροταμιευτήρες:
Κατάλληλες παρεμβάσεις κατά μήκος των ρεμάτων μπορούν να συγκρατούν το νερό, καθυστερώντας τη ροή του και επιτρέποντας τη διήθησή του στο υπέδαφος, ώστε να ενισχύουν τους υδροφόρους ορίζοντες.

2. Αφαλάτωση:
Οι τεχνολογίες αφαλάτωσης έχουν βελτιωθεί σημαντικά και η ενεργειακή τους κατανάλωση έχει μειωθεί, αν και παραμένει υψηλή, ενώ και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα δεν μπορεί να αγνοηθεί.

3. Μείωση απωλειών στα δίκτυα:
Ένας σημαντικός όγκος νερού χάνεται από τα γηρασμένα δίκτυα υδροδότησης. Η ανανέωση των δικτύων είναι κοστοβόρα και τεχνικά δύσκολη, αλλά θεωρείται αναγκαία προϋπόθεση για μια βιώσιμη στρατηγική.

4. Καλλιέργεια κουλτούρας εξοικονόμησης:
Η μεγαλύτερη ίσως πρόκληση, όπως υπογραμμίζει ο ειδικός, είναι η αλλαγή της νοοτροπίας. «Το νερό όταν υπάρχει το σπαταλάμε. Όταν λείπει, ανακαλύπτουμε το μέγεθος του προβλήματος», σχολιάζει με νόημα.