Λευκωσία: Το κυπριακό φυσικό αέριο θα μπορεί να τροφοδοτήσει την Ευρώπη από την άνοιξη του 2028

Το κυπριακό φυσικό αέριο θα μπορούσε να αρχίσει να τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή αγορά από την άνοιξη του 2028, ανοίγοντας έναν νέο ενεργειακό δρόμο από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη.

Λευκωσία: Το κυπριακό φυσικό αέριο θα μπορεί να τροφοδοτήσει την Ευρώπη από την άνοιξη του 2028

Αυτό ανέφερε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός σε συνέντευξή του στο Associated Press, περιγράφοντας ένα ενεργειακό τοπίο που μεταβάλλεται με ταχύτητα και δημιουργεί νέες δυνατότητες για την Κύπρο.

Η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά σταδιακά ολοένα και μεγαλύτερο βάρος στον ενεργειακό σχεδιασμό της Ευρώπης, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή, ωθεί τις ευρωπαϊκές χώρες στην αναζήτηση νέων, εναλλακτικών πηγών και διαδρομών προμήθειας φυσικού αερίου.

Κατά τον κ. Δαμιανό, η περιοχή βρίσκεται ενώπιον μιας σημαντικής ενεργειακής μετατόπισης, με την Κύπρο να διεκδικεί πλέον έναν πιο ενεργό ρόλο. Όπως ανέφερε, οι εταίροι της κοινοπραξίας, η γαλλική TotalEnergies και η ιταλική Eni, έλαβαν τον περασμένο μήνα την τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξη του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Κρόνος», το οποίο βρίσκεται στα ανοικτά της νότιας ακτής της Κύπρου.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το συγκεκριμένο έργο αναμένεται να ανοίξει για πρώτη φορά τον δρόμο ώστε φυσικό αέριο που έχει εντοπιστεί σε κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου να διοχετευθεί στις ευρωπαϊκές αγορές.

«Είναι σημαντικό για την Ευρώπη αυτή τη στιγμή, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, το γεγονός ότι η Κύπρος θα αποτελέσει εναλλακτική πηγή φυσικού αερίου», επισήμανε ο κ. Δαμιανός στο Associated Press σε αποκλειστική συνέντευξη την Παρασκευή.

Μέσω Αιγύπτου η διοχέτευση του «Κρόνου»

Το σχέδιο της κοινοπραξίας Eni-TotalEnergies προβλέπει τη σύνδεση του «Κρόνου» με την ήδη υφιστάμενη ενεργειακή υποδομή της Αιγύπτου. Ειδικότερα, ένας νέος αγωγός θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από το κυπριακό κοίτασμα προς τις εγκαταστάσεις που συνδέονται με το γιγαντιαίο κοίτασμα «Ζορ», στην αιγυπτιακή ΑΟΖ, σε απόσταση περίπου 105 χιλιομέτρων.

Οι εργασίες κατασκευής του αγωγού αναμένεται να ξεκινήσουν αργότερα μέσα στο έτος και να διαρκέσουν έως και 18 μήνες. Με την ολοκλήρωσή τους, το φυσικό αέριο θα οδηγείται στη μονάδα επεξεργασίας της Νταμιέτα, στη βόρεια ακτή της Αιγύπτου. Εκεί θα υγροποιείται και στη συνέχεια θα φορτώνεται σε πλοία, προκειμένου να ταξιδέψει προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Η επιλογή της Αιγύπτου δεν είναι τυχαία. Η αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών καθιστά τη συγκεκριμένη λύση την πλέον οικονομικά βιώσιμη επιλογή για την ανάπτυξη του «Κρόνου». Το συνολικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 1,73 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο μισό του εκτιμώμενου κόστους για την ανάπτυξη άλλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου εντός των κυπριακών υδάτων. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό διαδραματίζει η μικρή απόσταση του κοιτάσματος από τις υπάρχουσες αιγυπτιακές εγκαταστάσεις.

Το «Κρόνος» εκτιμάται ότι περιέχει περισσότερα από 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (tcf) φυσικού αερίου. Η συμφωνία προβλέπει ότι το σύνολο σχεδόν της ποσότητας αυτής θα κατευθυνθεί προς την Ευρώπη, ωστόσο υπάρχει πρόβλεψη που επιτρέπει περίπου το ένα πέμπτο των αποθεμάτων να αξιοποιηθεί για την κάλυψη μέρους των εγχώριων ενεργειακών αναγκών της Αιγύπτου.

Για την Κύπρο, πάντως, η σημασία του έργου δεν μετριέται μόνο σε οικονομικούς όρους. Το κοίτασμα δεν αναμένεται να αποφέρει τεράστια έσοδα στο κυπριακό κράτος, αποτελεί όμως ένα κρίσιμο πρώτο βήμα για την είσοδο της χώρας στον χάρτη των παραγωγών φυσικού αερίου.

«Πρόκειται για ένα μικρό απόθεμα», δήλωσε ο Μιχάλης Δαμιανός. «Τα έσοδά μας ως χώρα δεν θα είναι τεράστια, οπότε η σημασία του δεν έγκειται στα χρήματα, αλλά στο γεγονός ότι αρχίζουμε να γινόμαστε παραγωγοί και να διαθέτουμε το πρώτο μας φυσικό αέριο», σημείωσε.

Λευκωσία: Το κυπριακό φυσικό αέριο θα μπορεί να τροφοδοτήσει την Ευρώπη από την άνοιξη του 2028

Τα επόμενα κοιτάσματα και ο ορίζοντας του 2033

Το «Κρόνος» είναι ένα από τα έξι κοιτάσματα φυσικού αερίου που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα στην ΑΟΖ της Κύπρου, στα ανοικτά των νότιων ακτών του νησιού. Ανάμεσα στα σημαντικότερα είναι τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος», τα οποία διαθέτουν συνολικά εκτιμώμενα αποθέματα 6,9 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών (tcf).

Την ανάπτυξή τους έχουν αναλάβει η ExxonMobil και η QatarEnergy, οι οποίες έχουν λάβει τις σχετικές άδειες εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους, το φυσικό αέριο από τα δύο κοιτάσματα θα μπορούσε να αρχίσει να ρέει έως το 2033, δημιουργώντας μια ακόμη σημαντική πηγή ενεργειακού εφοδιασμού από την Κύπρο.

«Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η Exxon είναι ο τύπος της εταιρείας που τηρεί τα χρονοδιαγράμματα και μερικές φορές παραδίδει ακόμη νωρίτερα», είπε ο κ. Δαμιανός.

Παράλληλα, η ExxonMobil σχεδιάζει να διευρύνει το ερευνητικό της αποτύπωμα στα ανοικτά της Κύπρου. Όπως ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας, η εταιρεία αναμένεται να λάβει επιπλέον άδεια για την αναζήτηση υδρογονανθράκων, γεγονός που δείχνει ότι η ενεργειακή δραστηριότητα στην κυπριακή ΑΟΖ δεν περιορίζεται στα ήδη γνωστά κοιτάσματα.

Σημαντική θέση στον ενεργειακό σχεδιασμό κατέχει και το «Αφροδίτη», το πρώτο κοίτασμα φυσικού αερίου που εντοπίστηκε στα ανοικτά της Κύπρου, πριν από περίπου 15 χρόνια. Τα εκτιμώμενα αποθέματά του ανέρχονται σε 5,6 tcf.

Η τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξή του, υπό την ηγεσία της Chevron, αναμένεται το καλοκαίρι του 2027, σύμφωνα με τον κ. Δαμιανό. Με βάση τη συμφωνία που έχει συναφθεί με την εταιρεία, προβλέπεται η κατασκευή αγωγού που θα συνδέει απευθείας το κοίτασμα με τις εγκαταστάσεις της Αιγύπτου, ώστε το φυσικό αέριο να αξιοποιείται για την κάλυψη των εγχώριων ενεργειακών αναγκών της χώρας.

Ξεχωριστό έργο για την ενεργειακή σύνδεση με το Ισραήλ

Πέρα από το φυσικό αέριο, η Κύπρος επιχειρεί να ενισχύσει τον γεωστρατηγικό της ρόλο και στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε θετικά στην είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam στη χρηματοδότηση του έργου «Great Seas Interconnector», ενός φιλόδοξου υποθαλάσσιου καλωδίου που σχεδιάζεται να συνδέσει το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας με την Κύπρο και, σε επόμενο στάδιο, με το Ισραήλ.

Η υλοποίηση του έργου θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Για την Κύπρο και το Ισραήλ, η ηλεκτρική διασύνδεση σημαίνει έξοδο από την ενεργειακή απομόνωση, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο το έργο φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα από τα βασικά δομικά στοιχεία της «Πρωτοβουλάις IMEC», μιας νέας ενεργειακής και εμπορικής διαδρομής προς τον Κόλπο και την Ινδία, την οποία επιδιώκει να αναπτύξει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ωστόσο, η πορεία του έργου δεν είναι χωρίς εμπόδια. Το υψηλό κόστος έχει οδηγήσει σε νέες γραφειοκρατικές και χρηματοδοτικές διαδικασίες, καθώς η δαπάνη φαίνεται πλέον να υπερβαίνει την αρχική εκτίμηση των 2,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Καθοριστική για την επόμενη ημέρα αναμένεται να είναι η έκθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η οποία πρόκειται να δημοσιευθεί τους επόμενους μήνες και αναμένεται να αποσαφηνίσει το πραγματικό κόστος κατασκευής του καλωδίου.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την Κύπρο, καθώς, με βάση την υφιστάμενη συμφωνία, οι Κύπριοι καταναλωτές θα κληθούν να καλύψουν έως και το 63% του κόστους κατασκευής. Μια τέτοια επιβάρυνση θα μπορούσε να μεταφραστεί σε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και, ως εκ τούτου, αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία προβληματισμού γύρω από την υλοποίηση του έργου.

Για τον περιορισμό του βάρους που θα επωμιστούν οι Κύπριοι καταναλωτές, αναζητούνται πρόσθετες ιδιωτικές επενδύσεις, ενώ παράλληλα εξετάζεται το ενδεχόμενο περαιτέρω χρηματοδοτικής συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τον κ. Δαμιανό. Η ΕΕ έχει ήδη δεσμεύσει 658 εκατομμύρια ευρώ για το έργο.

Παρά τις δυσκολίες και τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν, η Λευκωσία θεωρεί την ηλεκτρική διασύνδεση ένα έργο στρατηγικής σημασίας, όχι μόνο για την Κύπρο αλλά και για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο για την Ευρώπη, καθώς συνδέει την Κύπρο, η οποία είναι απομονωμένη, με το ευρωπαϊκό δίκτυο. Και η ιδέα είναι να προχωρήσουμε στη συνέχεια και να συνδεθούμε με το Ισραήλ», κατέληξε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας.