Λωρίδα της Γάζας: Η Χαμάς δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από Αίγυπτο, Κατάρ και Τουρκία για να πει το «ναι» στο σχέδιο του Τραμπ σύμφωνα με τον Guardian

Η Χαμάς βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις από περιφερειακές δυνάμεις – την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία – να δώσει το πράσινο φως στο αμφιλεγόμενο σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα.

Λωρίδα της Γάζας: Η Χαμάς δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από Αίγυπτο, Κατάρ και Τουρκία για να πει το «ναι» στο σχέδιο του Τραμπ σύμφωνα με τον Guardian

Η οργάνωση έχει μόνο λίγες ημέρες για να απαντήσει, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες θα επιδιώξει τροποποιήσεις στο κείμενο ώστε να αποτελέσει τη βάση για νέες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, τα χρονικά περιθώρια είναι ιδιαίτερα στενά και η επιλογή παρουσιάζεται ως «δίλημμα χωρίς καλή λύση».

Ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος, θέλοντας να επιδείξει αποφασιστικότητα, έθεσε δημόσια προθεσμία «τριών ή τεσσάρων ημερών» στη Χαμάς, συνοδεύοντάς την με την απειλή πως αν αρνηθεί «θα πληρώσει με κόλαση». Από την άλλη πλευρά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπένιαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι αποδέχεται το σχέδιο, το οποίο ενσωματώνει καίριες ισραηλινές απαιτήσεις χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τους Παλαιστίνιους. «Αν η Χαμάς πει όχι, θα τελειώσουμε τη δουλειά», υπογράμμισε με νόημα.

Σε αυτήν τη συγκυρία, ο πολιτικός επιστήμονας Μκαϊμάρ Αμπουσάντα σημείωσε στον Guardian πως η Χαμάς καλείται να επιλέξει «ανάμεσα στο κακό και στο χειρότερο». Αν απορρίψει το σχέδιο, θα δώσει αφορμή σε ΗΠΑ και Ισραήλ να επιτείνουν την πίεση στρατιωτικά και διπλωματικά· αν το αποδεχθεί, θα χρειαστεί να διαπραγματευτεί υπό δυσμενείς όρους. «Θα προσπαθήσουν να πουν “ναι, αλλά” θέτοντας νέα αιτήματα», προσθέτει.

Λωρίδα της Γάζας: Η Χαμάς δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από Αίγυπτο, Κατάρ και Τουρκία για να πει το «ναι» στο σχέδιο του Τραμπ σύμφωνα με τον Guardian

Ο ερευνητής Χιου Λόβατ από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων τονίζει ότι το σχέδιο είναι ελλιπές και θολό, όμως οποιαδήποτε στάση διαφορετική από την πλήρη αποδοχή θα αξιοποιηθεί εναντίον της Χαμάς όχι μόνο από το Ισραήλ και την Ουάσινγκτον, αλλά και από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Η συζήτηση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη διάσπαση της ηγεσίας της Χαμάς σε τρία κέντρα: Κωνσταντινούπολη, Ντόχα και Γάζα. Η Τουρκία και το Κατάρ πιέζουν για ρεαλιστικές παραχωρήσεις, ωστόσο ειδικοί σημειώνουν ότι συχνά υπερτονίζονται οι εσωτερικές διαφορές. «Το κίνημα έχει κοινή θέση στην απόρριψη του αφοπλισμού. Ο ένοπλος αγώνας είναι θεμελιώδες στοιχείο της ταυτότητάς του», εξηγεί ο Μάικλ Μίλσταϊν, ακαδημαϊκός στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.

Πράγματι, το ζήτημα του αφοπλισμού αποτελεί ίσως το πιο ακανθώδες σημείο. Η απαίτηση παράδοσης όπλων χωρίς καμία πολιτική διαδικασία ή πρόοδο προς μια λύση δύο κρατών θεωρείται «αδιανόητη» για τη Χαμάς. Στη Ντόχα, πάντως, ορισμένα στελέχη φέρονται να δείχνουν πιο πραγματιστική στάση, σε αντίθεση με τη στρατιωτική πτέρυγα στη Γάζα, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση εσωτερικής συνοχής.

Εξίσου θολές παραμένουν οι αναφορές για μελλοντική αποχώρηση του Ισραήλ. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα υπάρξει προσάρτηση ή κατοχή, η έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος γεννά καχυποψία.

Παρά τις σοβαρές απώλειες στο πεδίο, η Χαμάς εξακολουθεί να διατηρεί παρουσία σε περιοχές της Γάζας, ακόμη και σε σημεία που το Ισραήλ διακηρύσσει ότι έχει εκκαθαρίσει πλήρως. «Η Χαμάς έχει αποδείξει προσαρμοστικότητα. Μεταμορφώνεται, χάνει έδαφος αλλά δεν εξαφανίζεται. Επιβιώνει», παρατηρεί ο Μίλσταϊν.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές. Η Χαμάς καλείται να λάβει μια απόφαση που θα κρίνει όχι μόνο το μέλλον της στη Γάζα, αλλά και την ευρύτερη γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή.