Λωρίδα της Γάζας: Ο Νετανιάχου σταματά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μετά το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ

Οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας «παγώνουν» μετά από εντολή του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε άμεση ανταπόκριση στο τελεσίγραφο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για άμεση διακοπή των βομβαρδισμών στην περιοχή.

Λωρίδα της Γάζας: Ο Νετανιάχου σταματά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μετά το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ

Η κίνηση αυτή ακολουθεί την ανακοίνωση της Χαμάς ότι είναι «έτοιμη» να ξεκινήσει άμεσες διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται στη Λωρίδα της Γάζας και για τον τερματισμό του διμερούς πολέμου — απάντηση στο εισηγηθέν σχέδιο του Αμερικανού προέδρου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε δημόσια — μέσω ανάρτησης στο Truth Social που ανήρτησε τα ξημερώματα — το Ισραήλ να «σταματήσει αμέσως τους βομβαρδισμούς», επιχειρηματολογώντας ότι η παύση των επιθέσεων θα επιτρέψει την ασφαλή και γρήγορη απελευθέρωση των ομήρων. Σε σύντομο βίντεο περίπου ενός λεπτού, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα «σημαντική» και κάλεσε σε ταχεία οριστικοποίηση των ενεργειών.

Η Χαμάς χαρακτήρισε τις δηλώσεις Τραμπ «ενθαρρυντικές» και επιβεβαίωσε ότι είναι πρόθυμη να απελευθερώσει τους ζωντανούς ομήρους και να επιστρέψει τις σορούς των νεκρών, σε αντάλλαγμα με Παλαιστίνιους κρατουμένους που κρατούνται από το Ισραήλ. Το κίνημα δήλωσε επίσης ότι αποδέχεται την αρχή της ανταλλαγής και είναι έτοιμο να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις μέσω μεσολαβητών για τις «λεπτομέρειες» της υλοποίησης.

Από την πλευρά της ισραηλινής κυβέρνησης αναφέρεται η “προθυμία για άμεση εφαρμογή” του πρώτου σταδίου του σχεδίου, με την προϋπόθεση της άμεσης απελευθέρωσης όλων των ομήρων.

Στρατιωτικές εντολές στο πεδίο

Σύμφωνα με αναφορές ισραηλινών και αμερικανικών μέσων, η πολιτική ηγεσία διέταξε τον στρατό να παγώσει την εκστρατεία για την κατάληψη της πόλης της Γάζας και να περιορίσει τις επιχειρήσεις στο «ελάχιστο». Πεδία δυνάμεων έχουν λάβει οδηγίες να υιοθετήσουν αυστηρά αμυντικές ενέργειες, ενώ οι σχεδιασμοί για προώθηση ή ευρεία κλίμακα επίθεσης τέθηκαν προσωρινά σε αναστολή.

Διεθνείς αντιδράσεις και ρόλος τρίτων

Πολλοί διεθνείς ηγέτες χαιρέτισαν την ανακοίνωση της Χαμάς και εκφράστηκαν θετικά για την προοπτική ανταλλαγής ομήρων και κατάπαυσης του πυρός. Ο Γάλλος πρόεδρος Ε. Μακρόν χαρακτήρισε τις κινήσεις «εφικτές», ενώ ο ΓΓ του ΟΗΕ Α. Γκουτέρες δήλωσε «ενθαρρυμένος». Το Κατάρ, ως βασικός μεσολαβητής, ανακοίνωσε ότι συντονίζεται με την Αίγυπτο και τις ΗΠΑ για τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων.

Λωρίδα της Γάζας: Ο Νετανιάχου σταματά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μετά το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ

Τα «αγκάθια» της συμφωνίας

Παρά την πρόοδο, υπάρχουν κρίσιμα ανοικτά σημεία που απειλούν να καθυστερήσουν ή να ακυρώσουν την τελική συμφωνία:

• Αφοπλισμός της Χαμάς: Στο κείμενο της απάντησης της Χαμάς δεν υπάρχει δεσμευτική αναφορά για αφοπλισμό — ένα βασικό αίτημα του Ισραήλ και κεντρικό στοιχείο στο σχέδιο Τραμπ. Η Χαμάς δηλώνει ότι δεν θα αφοπλιστεί πριν τερματιστεί, κατά την άποψή της, η ισραηλινή «κατοχή».

• Μηχανισμοί υλοποίησης: Ποιος και πώς θα επιβλέψει την ανταλλαγή ομήρων, την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και την σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων — θέματα που απαιτούν λεπτομερή τεχνική και νομική ρύθμιση.

• Εξορία μαχητών: Το σχέδιο Τραμπ περιλαμβάνει προτάσεις για εξορία μέρους των μαχητών σε τρίτες χώρες — ζήτημα που δεν προσδιορίζεται από την πλευρά της Χαμάς και εγείρει προβλήματα αποδοχής.

• Διακυβέρνηση της Γάζας: Η Χαμάς προτείνει να παραδώσει προσωρινά τη διοίκηση σε ομάδα ανεξάρτητων Παλαιστινίων τεχνοκρατών με ευρεία παλαιστινιακή και αραβική υποστήριξη — όμως οι λεπτομέρειες και οι εγγυήσεις παραμένουν προς διαμόρφωση.

• Χρονοδιαγράμματα και εγγυήσεις ασφαλείας: Το σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένα χρονικά όρια (π.χ. απελευθέρωση ομήρων εντός 72 ωρών), αλλά η εφαρμογή τέτοιων χρονοδιαγραμμάτων προϋποθέτει συμφωνημένους ελέγχους και εγγυήσεις.

Πιθανά επόμενα βήματα

1. Διαδοχικά στάδια ανταλλαγής: Άμεση έναρξη διαμεσολαβούμενων συνομιλιών για την απελευθέρωση ομήρων και την παράδοση σορών, με σαφές πρωτόκολλο για τα βήματα και τα χρονοδιαγράμματα.

2. Μηχανισμοί επιτήρησης: Εγκατάσταση διεθνούς ή πολυμερούς μηχανισμού παρακολούθησης (μέσω τρίτων χωρών/οργανισμών) για να διασφαλιστεί η τήρηση των συμφωνηθέντων.

3. Συζητήσεις για αφοπλισμό/ασφάλεια: Το πιο αμφιλεγόμενο κεφάλαιο — θα απαιτήσει εκτενή διαπραγμάτευση, πιθανώς με αντισταθμιστικά μέτρα (πολιτική ενσωμάτωση, οικονομική βοήθεια, εγγυήσεις ασφαλείας).

4. Παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας: Συντονισμός εισροής βοήθειας στη Γάζα ως μέρος της εμπιστοσύνης που θα χτίζεται ανάμεσα στις πλευρές.

5. Πολιτική λύση ευρύτερου επιπέδου: Συνομιλίες για το μέλλον της διακυβέρνησης της Γάζας εντός ενός ευρύτερου παλαιστινιακού πλαισίου, όπως ζητά η Χαμάς.

Η εντολή Νετανιάχου για «πάγωμα» των επιχειρήσεων σηματοδοτεί μια κρίσιμη ευκαιρία για να προχωρήσουν άμεσα διαπραγματεύσεις και να απελευθερωθούν όμηροι, ωστόσο μεγάλα πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα παραμένουν ανοικτά. Η επιτυχία εξαρτάται από λεπτομερείς συμφωνίες για την εφαρμογή, την ασφάλεια, τον αφοπλισμό και τους όρους διακυβέρνησης — το καθένα από τα οποία θα απαιτήσει χρόνο, εγγυήσεις και διεθνή εμπλοκή για να καταστεί βιώσιμο.