Μαρία Καρυστιανού: Κοινωνός της…Κβαντικής Ιατρικής και η πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία!»- Όλα όσα αναφέρει η ίδια για τις σπουδές της και την αναζήτηση…εναλλακτικών θεραπειών στην προσωπική της ιστοσελίδα

Μια απλή περιήγηση στην προσωπική ιστοσελίδα της επίδοξης και φιλόδοξης πολιτικού θα αρκούσε, ακόμη και για τον πλέον αφελή ή τον πιο εύπιστο παρατηρητή, ώστε να αντιληφθεί ότι κάτι δεν μοιάζει να πηγαίνει ακριβώς κατ’ ευχήν με το ιδεολογικό, επιστημονικό και γνωσιολογικό… στίγμα της Θεσσαλονικιάς παιδιάτρου.

Μαρία Καρυστιανού: Κοινωνός της…Κβαντικής Ιατρικής και η πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία!»- Όλα όσα αναφέρει η ίδια για τις σπουδές της και την αναζήτηση…εναλλακτικών θεραπειών στην προσωπική της ιστοσελίδα

Στο διαδικτυακό της «Prospectus», απευθυνόμενο στους γονείς-χρήστες του Διαδικτύου, η παιδίατρος κυρία Μαρία Καρυστιανού είναι, ομολογουμένως, αποκαλυπτική. Και μάλιστα με τρόπο που δύσκολα αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.

Σημειώνει δε ιδιοχείρως:

«Η μεγάλη μου επιθυμία να θεραπεύω χωρίς πολλά φάρμακα, με οδήγησε σε εναλλακτικές μορφές Ιατρικής, όπως η Μεταβολομική, το Functional medicine, η Γνωστική Ομοιοπαθητική και η Κβαντική ιατρική, στη Μ. Βρετανία.

Επέστρεψα στην Ελλάδα πιστεύοντας ότι μπορεί να συνυπάρξει με την ασφάλεια της κλασικής Παιδιατρικής, μια άλλη, πιο φυσική ανάπτυξη του παιδιού, η οποία θα το συνοδεύει ως καλή υγεία, σε όλη του τη ζωή. Η φυσική ανοσία, ιδιαίτερα τώρα που συνειδητοποιήσαμε την ευαλωτότητά μας απέναντι στα φάρμακα και στα εμβόλια, καθιστά την Ολιστική Παιδιατρική την απάντηση στο πώς θέλουμε να μεγαλώσουμε υγιή παιδιά, με φυσικό τρόπο.

Μ. Καρυστιανού
Παιδίατρος
Πιστοποιημένη Σύμβουλός Θηλασμού».

Λόγια παχιά, όροι βαρύγδουποι και άγνωστες λέξεις πολλές — ιδίως όταν στοιβάζονται όλες μαζί, στην ίδια παράγραφο, σαν πυκνή ριπή επιστημοσύνης που δεν αφήνει πολλά περιθώρια στον αναγνώστη να πάρει ανάσα.

Ποιος, άραγε, από τους γονείς που αναζητούν απλώς έναν γιατρό για το παιδί του είναι τόσο καλά προετοιμασμένος ώστε να μη σαστίσει μπροστά σε αυτό το πληθωρικό μπουκέτο ορολογίας; Μεταβολομική Ιατρική, Functional Medicine, Γνωστική Ομοιοπαθητική, Κβαντική Ιατρική, Ολιστική Παιδιατρική — και ο κατάλογος συνεχίζεται.

Το ερώτημα, φυσικά, δεν είναι αν οι λέξεις ακούγονται εντυπωσιακές. Ακούγονται. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι ακριβώς σημαίνουν, ποια επιστημονική βάση διαθέτουν και, κυρίως, τι καταλαβαίνει ο γονιός όταν τις διαβάζει σε μια σελίδα που παρουσιάζεται ως επαγγελματικό προφίλ παιδιάτρου.

Η πρόεδρος του κόμματος «Ελπίδα» είχε, με άλλα λόγια, απλώσει για τα καλά την «πραμάτεια» της στα δίχτυα του Διαδικτύου.

Ένα κείμενο προσεκτικά διατυπωμένο, τεχνηέντως σύνθετο και γεμάτο επιστημονικούς όρους μπορεί εύκολα να δημιουργήσει στον ανυποψίαστο αναγνώστη την εντύπωση ενός ιδιαίτερου, σχεδόν εξειδικευμένου, γνωστικού οπλοστασίου. Η παιδίατρος απευθύνεται σε γονείς οι οποίοι, κατά τεκμήριο, δεν έχουν ούτε τον χρόνο ούτε τα επιστημονικά εργαλεία για να ελέγξουν έναν προς έναν τους όρους που συναντούν.

Η συνταγή είναι παλιά και δοκιμασμένη: όσο πιο εντυπωσιακή η ορολογία, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για τον μη ειδικό να διακρίνει την επιστημονική τεκμηρίωση από την επιστημονικοφανή διατύπωση.

Ποιος θα αμφισβητήσει εύκολα έναν όρο όπως «Κβαντικός»; Ποιος θα σταθεί να αναρωτηθεί τι ακριβώς σημαίνει «Ολιστικός»; Και πόσοι γονείς θα μπουν στη διαδικασία να ελέγξουν αν η «Μεταβολομική», η «Γνωστική Ομοιοπαθητική» ή η «Κβαντική Ιατρική» αποτελούν αναγνωρισμένα θεραπευτικά πεδία ή αν απλώς περιβάλλονται από έναν μανδύα επιστημονικής ορολογίας;

Εδώ ακριβώς αρχίζει η ανάγκη για μια στοιχειώδη διάκριση.

Κβαντική φυσική και «κβαντική ιατρική»: δύο διαφορετικοί κόσμοι

Ως προς την περίφημη «κβαντική ιατρική», χρειάζεται να ξεχωρίσουμε δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η πραγματική επιστημονική έρευνα που αξιοποιεί αρχές της κβαντικής φυσικής στη βιολογία, στην τεχνολογία, στην πληροφορική και στην ανάπτυξη προηγμένων διαγνωστικών ή υπολογιστικών εφαρμογών. Πρόκειται για υπαρκτό επιστημονικό πεδίο, με συγκεκριμένο αντικείμενο, μεθοδολογία και ερευνητικό υπόβαθρο.

Από την άλλη βρίσκεται η χρήση του όρου «κβαντική ιατρική» από πρακτικές που υπόσχονται «ενεργειακές συχνότητες», «βιοσυχνότητες», «εξισορρόπηση πεδίων» ή άλλου τύπου διαγνώσεις και θεραπείες που εμφανίζονται ως δήθεν εφαρμογές της κβαντικής φυσικής.

Εδώ η απόσταση από την πραγματική επιστήμη είναι μεγάλη.

Ο όρος «κβαντική ιατρική» ή «κβαντική θεραπεία», όπως χρησιμοποιείται σε ορισμένα περιβάλλοντα εναλλακτικών θεραπειών, δεν αποτελεί αναγνωρισμένο ιατρικό πεδίο ούτε αυτοτελή κλάδο της φυσικής. Η επίκληση της λέξης «κβαντική» δεν αρκεί για να μετατρέψει μια θεραπευτική πρακτική σε επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδο.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα της επιστημονικοφανούς ορολογίας: η πραγματική επιστήμη προσφέρει τους όρους, ενώ μια εντελώς διαφορετική πρακτική μπορεί να τους δανείζεται για να προσδώσει στον εαυτό της κύρος που δεν προκύπτει από την επιστημονική τεκμηρίωση.

Οι επίσημοι οργανισμοί υγείας και οι επιστημονικές ενώσεις σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη έχουν επανειλημμένα διαχωρίσει την πραγματική κβαντική τεχνολογία από πρακτικές που χρησιμοποιούν καταχρηστικά τη σχετική ορολογία. Οι λεγόμενες «κβαντικές διαγνώσεις» και «ενεργειακές θεραπείες» δεν αποκτούν επιστημονική εγκυρότητα απλώς και μόνο επειδή συνοδεύονται από τον όρο «κβαντικός».

Η πραγματική αξιοποίηση της κβαντικής τεχνολογίας στην υγεία αφορά πεδία όπως η τεχνολογική έρευνα, η υπολογιστική, η ανάπτυξη νέων διαγνωστικών εργαλείων και οι εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας σε ερευνητικά κέντρα, νοσοκομεία και εργαστήρια. Δεν ταυτίζεται με τις πρακτικές που παρουσιάζονται ως «κβαντικές θεραπείες».

Σύμφωνα με τις αναφορές που αποδίδονται σε φυσικούς, πανεπιστήμια και επιστημονικούς και υγειονομικούς φορείς σε Ελλάδα, ΗΠΑ και Ευρώπη, η χρήση της ορολογίας της κβαντικής μηχανικής για την περιγραφή τέτοιων μεθόδων θεωρείται αδόκιμη και παραπλανητική. Το πρόβλημα δεν είναι η λέξη καθαυτή. Είναι η επίκληση μιας πραγματικής επιστημονικής θεωρίας για την υποστήριξη ισχυρισμών που δεν διαθέτουν αντίστοιχη επιστημονική τεκμηρίωση.

Ακόμη και ο Deepak Chopra, που συνδέθηκε με τη διάδοση του όρου στις Ηνωμένες Πολιτείες από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, έχει μεταγενέστερα αναφερθεί στη χρήση του όρου περισσότερο ως μεταφορά παρά ως κυριολεκτική εφαρμογή των νόμων της κβαντικής φυσικής στην ιατρική.

Μαρία Καρυστιανού: Κοινωνός της…Κβαντικής Ιατρικής και η πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία!»- Όλα όσα αναφέρει η ίδια για τις σπουδές της και την αναζήτηση…εναλλακτικών θεραπειών στην προσωπική της ιστοσελίδα

Έτσι, το ερώτημα επανέρχεται ακόμη πιο επίμονα: όταν ένας επαγγελματίας υγείας αναγράφει δημοσίως ότι ασχολείται με «Κβαντική Ιατρική», τι ακριβώς εννοεί; Μιλά για πραγματική κβαντική τεχνολογία και έρευνα ή χρησιμοποιεί έναν επιστημονικό όρο με τρόπο που δημιουργεί στον αναγνώστη την εντύπωση μιας αναγνωρισμένης ιατρικής μεθόδου;

Στην περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού, ο όρος δεν εμφανίζεται ως μια τυχαία, παρεμπίπτουσα αναφορά. Περιλαμβάνεται ευθέως στην παρουσίαση των θεραπευτικών και επαγγελματικών της επιλογών.

Η παιδίατρος Μαρία Καρυστιανού έκανε, επομένως, αυτή την πρακτική μέρος της δημόσιας εικόνας του ιατρείου της. Αρκεί να δει κανείς τα σχετικά τμήματα των δικών της αναφορών, τόσο στο διαφημιστικό υλικό όσο και στη διαδικτυακή παρουσία της.

[Εδώ μπορούν να παρατεθούν αυτούσια τα σχετικά αποσπάσματα ή να ενσωματωθούν τα αντίστοιχα στιγμιότυπα.]

Και το ερώτημα προς τους θεσμούς;

Έρχεται, λοιπόν, στα χείλη το εύγλωττο και μάλλον αυτονόητο ερώτημα: ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δεν αντελήφθη τι ακριβώς συνέβαινε κάτω από τη μύτη του;

Και ακόμη: μετά τα όσα συνέβησαν στην οδό Καρνεάδου και όσα κατατέθηκαν σε Εισαγγελέα και Ανακριτή στην Αθήνα για την υπόθεση Μαζωνάκη, πώς προτίθενται να κινηθούν οι εισαγγελικές αρχές της Θεσσαλονίκης απέναντι στους δημόσιους ισχυρισμούς της παιδιάτρου;

Το ζήτημα, ασφαλώς, δεν είναι να αποδοθούν εκ των προτέρων χαρακτηρισμοί ή ευθύνες. Είναι να εξεταστεί εάν και κατά πόσο η δημόσια παρουσίαση συγκεκριμένων πρακτικών μπορεί να δημιουργεί στον πολίτη —και ειδικότερα στον γονέα— την εντύπωση ότι πρόκειται για επιστημονικά αναγνωρισμένες και τεκμηριωμένες ιατρικές μεθόδους.

Υπάρχει ή όχι ζήτημα παραπλάνησης του κοινού; Υπάρχει ή όχι ζήτημα παραπληροφόρησης; Και, κυρίως, ποιος είναι ο θεσμικός μηχανισμός που οφείλει να εξετάσει τέτοιους ισχυρισμούς όταν αυτοί προβάλλονται δημόσια από επαγγελματία υγείας;

Τι λέει η επιστήμη για την «κβαντική ιατρική»

Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και οι επίσημοι επιστημονικοί φορείς έχουν, ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, σαφή διάκριση ανάμεσα στην κβαντική φυσική και στις πρακτικές που αυτοαποκαλούνται «κβαντική ιατρική».

Χαρακτηρισμός ως ψευδοεπιστήμη: Η «κβαντική ιατρική», όταν χρησιμοποιείται για να περιγράψει ενεργειακές θεραπείες, βιοσυχνότητες ή παρόμοιες πρακτικές, κατατάσσεται από επικριτές και φορείς που εξετάζουν ζητήματα επιστημονικής τεκμηρίωσης στις ψευδοεπιστημονικές προσεγγίσεις. Το βασικό σημείο της κριτικής είναι ότι η ορολογία της πραγματικής Κβαντικής Φυσικής —ενός θεμελιώδους κλάδου της επιστήμης— μεταφέρεται σε θεραπευτικούς ισχυρισμούς χωρίς να ακολουθείται η αντίστοιχη επιστημονική μεθοδολογία.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών: Στο κείμενο που έχει χρησιμοποιηθεί ως βάση για την παρούσα αναφορά αποδίδεται στην Ένωση Ελλήνων Φυσικών η θέση ότι η «κβαντική ιατρική» δεν αποτελεί υπαρκτό επιστημονικό πεδίο και ότι οι θεραπευτικές μέθοδοι που αυτοπροσδιορίζονται ως «κβαντικές» δεν συνδέονται επιστημονικά με την κβαντική θεωρία. Η επισήμανση αυτή παραπέμπει σε ένα ευρύτερο πρόβλημα: την άκριτη μεταφορά επιστημονικών όρων σε πεδία όπου δεν εφαρμόζεται το επιστημονικό τους περιεχόμενο.

Έλλειψη κλινικής τεκμηρίωσης: Το κρίσιμο, πάντως, κριτήριο για οποιαδήποτε θεραπευτική μέθοδο δεν είναι το πόσο εντυπωσιακός είναι ο τίτλος της, αλλά το εάν διαθέτει αξιόπιστη κλινική τεκμηρίωση. Οι μέθοδοι που παρουσιάζονται ως «κβαντική ιατρική» δεν διαθέτουν, ως γενικός θεραπευτικός ισχυρισμός, την αναγνώριση που διαθέτουν οι καθιερωμένες ιατρικές πρακτικές και οι τίτλοι ή οι πιστοποιήσεις που προβάλλονται από ορισμένους ασκούντες τέτοιες πρακτικές χρειάζονται ξεχωριστό έλεγχο ως προς την προέλευση, την αναγνώριση και το ακαδημαϊκό τους κύρος.

Και κάπου εδώ το ζήτημα παύει να είναι απλώς μια ιδιότυπη επιλογή ορολογίας.

Όταν η λέξη «κβαντική» περνά από τα εργαστήρια της Φυσικής στο διαφημιστικό λεξιλόγιο μιας ιατρικής υπηρεσίας, δεν είναι η λέξη που πρέπει να εντυπωσιάζει. Είναι η τεκμηρίωση που πρέπει να ελεγχθεί.

Γιατί στην ιατρική, ιδίως όταν απέναντι βρίσκεται ένα παιδί και ένας γονιός που αναζητά ασφάλεια, η επιστημονική αυθεντία δεν παράγεται από το βάρος των λέξεων. Παράγεται από τα στοιχεία που μπορούν να σταθούν πίσω από αυτές.