Με απλά τεστ DNA καταρρίπτεται ο μύθος του… “Τουρκικού Έθνους”: Όλο και περισσότεροι νέοι ανακαλύπτουν τις Ελληνικές, Αρμενικές και άλλες ρίζες τους – Υπό αμφισβήτηση η… “ιστορική κληρονομιά” και η… “Οθωμανική αυτοκρατορία” που πουλάει ο Ερντογάν

Ένα ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα τεστ DNA και τη γενεαλογική έρευνα καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία, με πολλούς πολίτες να αναζητούν τις οικογενειακές τους ρίζες και να έρχονται αντιμέτωποι με ευρήματα που αναδεικνύουν τη σύνθετη ιστορική διαδρομή της περιοχής.

Η πρόσβαση σε υπηρεσίες γενετικής ανάλυσης, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα αναζήτησης στοιχείων στα οθωμανικά αρχεία πληθυσμού που άνοιξαν το 2018, έχει οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπους να εξερευνήσουν την καταγωγή τους, προκαλώντας έντονο δημόσιο διάλογο.

Πολλοί από όσους προχώρησαν σε σχετικές εξετάσεις ή έρευνες διαπιστώνουν δεσμούς με περιοχές όπως η Ελλάδα, η Αρμενία, τα Βαλκάνια, ο Καύκασος, η Ανδαλουσία και άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής, γεγονός που αντανακλά τις πολυάριθμες μετακινήσεις πληθυσμών που πραγματοποιήθηκαν επί αιώνες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ιστορικοί επισημαίνουν ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία γνώρισε εκτεταμένες μετακινήσεις πληθυσμών, μετεγκαταστάσεις, εξισλαμισμούς –άλλοτε εθελοντικούς και άλλοτε εξαναγκαστικούς– καθώς και συνεχείς δημογραφικές ανακατατάξεις. Οι διαδικασίες αυτές διαμόρφωσαν ένα ιδιαίτερα σύνθετο μωσαϊκό εθνοτικών, γλωσσικών και θρησκευτικών κοινοτήτων, τα ίχνη του οποίου παραμένουν ορατά μέχρι σήμερα.

Καθοριστικό σταθμό αποτέλεσε και η Συνθήκη της Λωζάνης το 1923, μέσω της οποίας πραγματοποιήθηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας με θρησκευτικά κριτήρια. Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια Έλληνες Ορθόδοξοι εγκατέλειψαν τη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη, ενώ περίπου 355.000 έως 400.000 μουσουλμάνοι μετακινήθηκαν από την Ελλάδα προς την Τουρκία, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που προβλέπονταν από τη συμφωνία.

Οι αποκαλύψεις που προκύπτουν από τις γενετικές εξετάσεις προκαλούν διαφορετικές αντιδράσεις στην τουρκική κοινωνία. Για αρκετούς αποτελούν αφορμή προσωπικής αναζήτησης και επαναπροσδιορισμού της οικογενειακής τους ιστορίας, ενώ άλλοι θεωρούν ότι αναδεικνύουν την πολυεθνική και πολυπολιτισμική κληρονομιά της περιοχής.

Από την άλλη πλευρά, η επίσημη τουρκική κρατική αντίληψη εξακολουθεί να στηρίζεται κυρίως στην κοινή εθνική, γλωσσική και πολιτική ταυτότητα των πολιτών της. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η αυξανόμενη ενασχόληση των νεότερων γενεών με την οικογενειακή τους καταγωγή ενισχύει τη συζήτηση γύρω από την ιστορική πολυμορφία της Ανατολίας και των λαών που έζησαν διαχρονικά στην περιοχή.