Με νέο Διάταγμα ο Τραμπ εξαιρεί τη Ρωσία από ορισμένες Αμερικανικές κυρώσεις και δασμούς και αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού – Πανικός στο Κίεβο

Μια νέα ανατροπή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στη Μόσχα φέρνει στο προσκήνιο ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που προβλέπει εξαιρέσεις από συγκεκριμένα μέτρα κυρώσεων και δασμών κατά της Ρωσίας. Η απόφαση ανοίγει νέο κεφάλαιο στη διαμάχη για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί οικονομικά το Κρεμλίνο, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να βαραίνει τις διεθνείς σχέσεις.

Η κίνηση του Αμερικανού προέδρου έρχεται λίγο πριν από την εφαρμογή νέων περιορισμών που είχαν προβλεφθεί σε πρόσφατη νομοθεσία και προκαλεί ερωτήματα για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η Ουάσινγκτον. Ο Τραμπ επικαλέστηκε το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών, υποστηρίζοντας ότι οι εξαιρέσεις δικαιολογούνται υπό τις παρούσες συνθήκες.

Το διάταγμα που αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού

Το νέο πλαίσιο συνδέεται με τον νόμο για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και του Ιράν, ο οποίος υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 και φέρει το όνομα του εκλιπόντος Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ.

Η νομοθεσία προέβλεπε αυστηρότερα μέτρα σε βάρος της ρωσικής οικονομίας, αλλά και δυνατότητα επιβολής πρόσθετων δασμών σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο ή διευκολύνουν την παράκαμψη των κυρώσεων. Με το νέο διάταγμα, ο Τραμπ ενεργοποιεί τις εξουσίες εξαίρεσης που προβλέπει ο ίδιος ο νόμος, αναστέλλοντας την εφαρμογή συγκεκριμένων διατάξεων.

Η απόφαση δεν ισοδυναμεί με πλήρη κατάργηση όλων των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Τα μέτρα που είχαν επιβληθεί με προηγούμενα εκτελεστικά διατάγματα παραμένουν σε ισχύ, ενώ οι εξαιρέσεις μπορούν να επανεξεταστούν εφόσον η αμερικανική κυβέρνηση κρίνει ότι απαιτείται νέα παρέμβαση.

Στο επίκεντρο η ενέργεια και το ρωσικό ντίζελ

Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή αγορά προκαλεί έντονο προβληματισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει συνδέσει τις κινήσεις της με την προσπάθεια περιορισμού των πιέσεων στις τιμές των καυσίμων, ενώ η πρόσφατη συμφωνία που ανακοινώθηκε για τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τραμπ ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου συμφωνία που αφορά περισσότερους από 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ. Η πρωτοβουλία αυτή προκάλεσε επιφυλάξεις στην Ουάσινγκτον, καθώς επικριτές της θεωρούν ότι ενδέχεται να προσφέρει πρόσθετα έσοδα στη Ρωσία, την ώρα που συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι ενεργειακές διευκολύνσεις μπορούν πράγματι να συμβάλουν στη σταθεροποίηση των τιμών ή αν θα αποδειχθούν περιορισμένης οικονομικής επίδρασης, με σημαντικότερο αποτέλεσμα τις πολιτικές αντιδράσεις που προκαλούν.

Αντιδράσεις στο Κογκρέσο και ανησυχία για την Ουκρανία

Η χαλάρωση συγκεκριμένων περιορισμών αναμένεται να εντείνει τη συζήτηση στην αμερικανική πολιτική σκηνή. Οι υποστηρικτές της αυστηρής γραμμής απέναντι στη Μόσχα υποστηρίζουν ότι η οικονομική πίεση αποτελεί βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των πόρων που μπορούν να χρηματοδοτούν τον ρωσικό πόλεμο.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει τις εξαιρέσεις ως απόφαση που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα επαναφοράς μέτρων εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Για την Ουκρανία, κάθε αλλαγή που διευκολύνει τη ρωσική ενεργειακή οικονομία αποτελεί ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας. Η εξέλιξη αναμένεται να παρακολουθείται στενά από το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του, καθώς συνδέεται με την ευρύτερη στρατηγική της Δύσης απέναντι στη Μόσχα.

Προσωρινή εξαίρεση ή αλλαγή στρατηγικής;

Το νέο διάταγμα δεν κλείνει τη συζήτηση για τις κυρώσεις· αντίθετα, τη μεταφέρει σε ακόμη πιο κρίσιμο σημείο. Η Ουάσινγκτον καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ενεργειακές και οικονομικές πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας, στη διατήρηση της πίεσης προς τη Ρωσία και στις δεσμεύσεις της απέναντι στην Ουκρανία.

Το αν πρόκειται για προσωρινή προσαρμογή ή για ευρύτερη αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική θα φανεί από τις επόμενες αποφάσεις της κυβέρνησης και από το κατά πόσο θα διατηρηθούν ή θα ανακληθούν οι εξαιρέσεις.

Ένα είναι σαφές: οι κυρώσεις παραμένουν στο επίκεντρο της διεθνούς αντιπαράθεσης, με τις ενεργειακές ανάγκες, τα οικονομικά συμφέροντα και τον πόλεμο στην Ουκρανία να συγκρούονται σε ένα ιδιαίτερα εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον.