Μειώνονται στα αλήθεια οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας;- Ποιο είναι το αντίκτυπο των κυρώσεων της Δύσης και πως προσαρμόζεται ο Πούτιν

Αβέβαιο παραμένει το τοπίο γύρω από τις συνέπειες των δυτικών κυρώσεων στη ρωσική οικονομία, ειδικά σε ό,τι αφορά το πλέον στρατηγικό εξαγώγιμο προϊόν της χώρας: το αργό πετρέλαιο.

Μειώνονται στα αλήθεια οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας;- Ποιο είναι το αντίκτυπο των κυρώσεων της Δύσης και πως προσαρμόζεται ο Πούτιν

Αν και στο πρώτο επτάμηνο του 2025 καταγράφηκε μείωση περίπου 4% στις ρωσικές εξαγωγές αργού, δεν είναι σαφές κατά πόσο η κάμψη αυτή αποτελεί απόρροια των κυρώσεων ή αν αντανακλά συνειδητή πολιτική της Μόσχας στο πλαίσιο των συμφωνιών του ΟΠΕΚ για τον έλεγχο της προσφοράς πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά.

Σύμφωνα με στοιχεία από το σύστημα παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων του Bloomberg, οι ροές ρωσικού αργού από την αρχή του έτους έως και τις 30 Ιουλίου ανήλθαν σε σχεδόν 30 εκατομμύρια βαρέλια συνολικά – δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 140.000 βαρέλια ημερησίως – εμφανίζοντας πτώση σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Το ρωσικό Υπουργείο Ενέργειας δεν έχει σχολιάσει τα σχετικά στοιχεία.

Ωστόσο, η μείωση αυτή ενδέχεται να μην οφείλεται αποκλειστικά σε εξωτερικές πιέσεις. Η Ρωσία έχει περιορίσει εκούσια την παραγωγή της, προσαρμοζόμενη στο πλαίσιο των ποσοστώσεων του ΟΠΕΚ+, επιχειρώντας να συγκρατήσει την παγκόσμια προσφορά και να στηρίξει τις τιμές. Εάν αυτή είναι η πραγματική αιτία, τότε ενδέχεται να υπάρξει ανάκαμψη από το φθινόπωρο, όταν η Ρωσία αναμένεται – τουλάχιστον θεωρητικά – να λάβει έγκριση για αύξηση της παραγωγής της.

Απειλές για επιπρόσθετες κυρώσεις από τις ΗΠΑ

Την ίδια στιγμή, δεν λείπουν οι φωνές που αποδίδουν τη μείωση των εξαγωγών σε δυσμενείς εξωτερικούς παράγοντες. Όπως επισημαίνει το Bloomberg, η δυναμική των ρωσικών εξαγωγών ενδέχεται να δεχθεί νέο πλήγμα αν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προχωρήσει στην επιβολή δευτερογενών κυρώσεων σε τρίτους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, που εξάγεται έμμεσα στις ΗΠΑ. Μάλιστα, η πίεση προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν να συναινέσει σε εκεχειρία με την Ουκρανία εντείνεται, με τον Τραμπ να περιορίζει το χρονικό περιθώριο λήψης αποφάσεων σε 10-12 ημέρες και να δηλώνει ανοιχτά την ενόχλησή του για την αδράνεια της Μόσχας.

Μειώνονται στα αλήθεια οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας;- Ποιο είναι το αντίκτυπο των κυρώσεων της Δύσης και πως προσαρμόζεται ο Πούτιν

Μείωση στη διακίνηση φορτίων από τα λιμάνια της Βαλτικής

Περαιτέρω στοιχεία αποκαλύπτουν εξασθένηση στη θαλάσσια διακίνηση ρωσικού αργού. Σύμφωνα με αναλύσεις του Bloomberg και στοιχεία του gcaptain, τα φορτία πετρελαίου που διακινήθηκαν μέσω θαλάσσης από τη Ρωσία τις τέσσερις εβδομάδες έως τις 27 Ιουλίου διαμορφώθηκαν σε 3,22 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως – μειωμένα κατά 3% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο μέχρι τις 20 Ιουλίου. Παράλληλα, μειωμένη είναι και η επεξεργασία του αργού στα εγχώρια διυλιστήρια, υποδηλώνοντας κάμψη και της εσωτερικής ζήτησης.

Αξιοσημείωτη είναι η πτώση της δραστηριότητας στα λιμάνια της Βαλτικής, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Ουστ-Λούγκα, όπου καταγράφηκε τετραήμερο «κενό» στο πρόγραμμα φόρτωσης, καθώς και η επιβράδυνση στο Πριμόρσκ. Εικάζεται ότι οι καθυστερήσεις σχετίζονται με αυστηρότερους κανόνες ελλιμενισμού που επιβλήθηκαν έπειτα από περιστατικά εκρήξεων σε ρωσικά πλοία. Πάντως, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις συμφόρησης που να επιβεβαιώνουν μαζικές καθυστερήσεις.

Καθοδική η αξία των εξαγωγών – Μεταβολές στις τιμές

Κατά την εβδομάδα που έληξε στις 27 Ιουλίου, φορτώθηκαν συνολικά 24 δεξαμενόπλοια με 18,63 εκατομμύρια βαρέλια, αριθμός αισθητά μειωμένος σε σύγκριση με τα 22,28 εκατομμύρια βαρέλια σε 31 πλοία την προηγούμενη εβδομάδα. Η υποχώρηση αυτή οφείλεται κυρίως στη μείωση των εξαγωγών Ουραλίων από τα λιμάνια της Βαλτικής, αλλά και στη μείωση των φορτίων από τον Ειρηνικό, λόγω καθυστερήσεων στο έργο Sakhalin 1. Κάποιες απώλειες καλύφθηκαν από την ενίσχυση των ροών από τη Μαύρη Θάλασσα.

Η ακαθάριστη αξία των εξαγωγών της Μόσχας μειώθηκε κατά 230 εκατομμύρια δολάρια, φτάνοντας στα 1,14 δισεκατομμύρια δολάρια. Η υποχώρηση αυτή συνδέεται τόσο με τον όγκο όσο και με τις τιμές του ρωσικού πετρελαίου. Ειδικότερα, η τιμή των Ουραλίων από Βαλτική και Μαύρη Θάλασσα έπεσε στα 58,60 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ η τιμή του ESPO στον Ειρηνικό αυξήθηκε στα 65,14 δολάρια. Οι παραδόσεις στην Ινδία διαμορφώθηκαν στα 68,10 δολάρια ανά βαρέλι, παρουσιάζοντας μείωση.

Σε τετραβδομαδιαίο μέσο όρο, οι τιμές των Ουραλίων παρέμειναν σχεδόν σταθερές, ενώ το ESPO σημείωσε μικρή αύξηση 0,30 δολαρίων το βαρέλι.

Αμετάβλητες οι ροές προς την Ασία – Πτώση προς Τουρκία και Συρία

Οι εξαγωγές προς τις ασιατικές αγορές, που αποτελούν πλέον τη βασική κατεύθυνση για το ρωσικό πετρέλαιο, διατηρήθηκαν σταθερές στα 2,86 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα για την περίοδο έως τις 27 Ιουλίου. Ωστόσο, τα φορτία προς την Τουρκία περιορίστηκαν στα 280.000 βαρέλια ημερησίως – το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 εβδομάδων – ενώ οι εξαγωγές προς τη Συρία κινήθηκαν σε μέσο όρο 70.000 βαρελιών ημερησίως.