Μέση Ανατολή: Αυτό είναι το μικρό ξερονήσι που μπορεί να γίνει το νέο «Ορμούζ»

Μέση Ανατολή: Σχεδόν γυμνό από βλάστηση, με άμμο, βράχια και ελάχιστα κτίσματα, το Περίμ θα μπορούσε να μοιάζει με μια ασήμαντη κουκκίδα στον χάρτη.

Μέση Ανατολή: Αυτό είναι το μικρό ξερονήσι που μπορεί να γίνει το νέο «Ορμούζ»

Βρίσκεται όμως ακριβώς πάνω από ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη. Και τώρα, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν ανατρέπει τις ισορροπίες στην περιοχή, το μικρό νησί της Υεμένης αποκτά ξανά τεράστια γεωπολιτική σημασία.

Το Περίμ, γνωστό και ως Μαγιούν, βρίσκεται στο Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, το στενό που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Από εκεί περνούν εμπορικά πλοία, ενεργειακά φορτία και κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.

Και όσο το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά εκτός λειτουργίας εξαιτίας του πολέμου, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η αξία του Μπαμπ αλ-Μαντάμπ.

Ένα νησί πάνω στη θαλάσσια «πύλη»

Η γεωγραφία του Περίμ εξηγεί σχεδόν τα πάντα. Στο στενότερο σημείο του Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, η Αραβική Χερσόνησος και το Κέρας της Αφρικής απέχουν μόλις περίπου 20 χιλιόμετρα. Το νησί βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο αυτής της θαλάσσιας πύλης.

Η στρατηγική του αξία δεν είναι καινούργια. Κατά τη βρετανική αποικιακή περίοδο χρησιμοποιήθηκε ως σταθμός ανεφοδιασμού με άνθρακα για τα πλοία που ταξίδευαν προς την Ινδία. Τα απομεινάρια εκείνης της εποχής παραμένουν ακόμη πάνω στο άνυδρο νησί.

Σήμερα, ωστόσο, το Περίμ δεν αποτελεί απλώς ιστορικό απομεινάρι. Η θέση του το τοποθετεί στην καρδιά μιας νέας αντιπαράθεσης που ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα της Υεμένης.

Οι Χούθι πλησιάζουν τη Μόκα
Το πρώτο κρίσιμο βήμα βρίσκεται περίπου 80 χιλιόμετρα βορειότερα. Περιφερειακές πηγές που επικαλείται το CNN αναφέρουν ότι οι Χούθι επιχειρούν να καταλάβουν τη Μόκα, μία από τις σημαντικότερες πόλεις που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο των κυβερνητικών δυνάμεων στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.

Η κατάληψη της πόλης θα έφερνε τους Χούθι ακόμη πιο κοντά στο Περίμ και στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία.

Οι Χούθι ελέγχουν ήδη τη Σαναά, μεγάλο μέρος της βορειοδυτικής Υεμένης και εκτεταμένες περιοχές των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας. Εάν επεκτείνουν την παρουσία τους προς τα νότια, θα μπορούσαν να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη δυνατότητα να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ αλ-Μαντάμπ.

Ο Ταρίκ Σάλεχ, αντιπρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, προειδοποιεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε τεράστια διεθνή στρατιωτική και ναυτική δύναμη για να ανατραπεί.

Από έναν εμφύλιο σε μια διεθνή κρίση

Για χρόνια, ο πόλεμος στην Υεμένη αντιμετωπιζόταν ως μία από τις πιο σκληρές αλλά περιφερειακές συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής.

Οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά το 2014, προκαλώντας την επέμβαση της Σαουδικής Αραβίας και των συμμάχων της. Το Ιράν ενίσχυσε τους Χούθι με όπλα και εκπαίδευση και απέκτησε σημαντική επιρροή στην οργάνωση.

Η χώρα παραμένει βαθιά διαιρεμένη. Οι Χούθι κυριαρχούν στον βορρά και στη δυτική πλευρά, ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση και συμμαχικές δυνάμεις ελέγχουν σημαντικά τμήματα του νότου και της ανατολής. Η σύγκρουση όμως απέκτησε νέα διάσταση μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023.

Οι Χούθι άρχισαν να επιτίθενται σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και να εκτοξεύουν πυραύλους προς το Ισραήλ, παρουσιάζοντας τις ενέργειές τους ως μέρος της αντιπαράθεσης που συνδέεται με τον πόλεμο στη Γάζα.

Έτσι, η Υεμένη μετατράπηκε σταδιακά από ξεχωριστό μέτωπο σε κρίκο μιας πολύ μεγαλύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.

Το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ γίνεται ακόμη πιο πολύτιμο
Η χρονική συγκυρία είναι καθοριστική. Με το Ορμούζ να έχει ουσιαστικά παραλύσει, η Σαουδική Αραβία έχει στραφεί σε εναλλακτικές διαδρομές για τις εξαγωγές πετρελαίου της, μεταξύ άλλων προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Το πρόβλημα είναι ότι η εναλλακτική διαδρομή καταλήγει σε ένα άλλο ευάλωτο σημείο.

Το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ είχε ήδη δεχθεί σοβαρό πλήγμα από τις επιθέσεις των Χούθι. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το CNN, πριν από τρία χρόνια περίπου το 10% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου περνούσε από το στενό. Ο όγκος αυτός έχει πλέον μειωθεί περίπου στο μισό.

Μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη περισσότερα πλοία μακριά από την περιοχή, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και επιβαρύνοντας περαιτέρω τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Με απλά λόγια: αν το Ορμούζ είναι κλειστό και το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ γίνει επίσης επικίνδυνο, οι επιλογές για την παγκόσμια ναυτιλία περιορίζονται δραματικά.

Η Μόκα έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα

Η σημασία της περιοχής αποτυπώνεται και στην κατάσταση του λιμανιού της Μόκα. Σύμφωνα με τον διευθυντή του λιμανιού, Αμπντέλ Μάλεκ Αλ-Σαραάμπι, περισσότερες από 25 ρουκέτες των Χούθι έπληξαν τις εγκαταστάσεις σε επίθεση που σημειώθηκε ενώ εμπορικά πλοία ξεφόρτωναν.

Ο απολογισμός, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ήταν 16 νεκροί και 22 τραυματίες, ενώ έξι εμπορικά πλοία βυθίστηκαν. Περίπου 14.000 μοτοσικλέτες καταστράφηκαν, ενώ οι εγκαταστάσεις του λιμανιού υπέστησαν σοβαρές ζημιές.

Στα νερά παραμένουν μισοβυθισμένα πλοία και στις προβλήτες διακρίνονται καμένα μέταλλα και εξοπλισμός που καταστράφηκε από τις εκρήξεις. Για μια πόλη που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εμπόριο, το πλήγμα είναι διπλό: στρατιωτικό και οικονομικό.

Οι Χούθι διαθέτουν πλέον πολύ μεγαλύτερη ισχύ

Το γεγονός που κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη είναι η στρατιωτική ικανότητα των Χούθι. Η οργάνωση έχει αποδείξει ότι μπορεί να πραγματοποιεί επιθέσεις σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και εναντίον στόχων στο Ισραήλ, περισσότερα από 1.600 χιλιόμετρα μακριά.

Διαθέτει αντιπλοϊκούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, drones και πυραύλους εδάφους-αέρος, ενώ έχει καταφέρει επανειλημμένα να απειλήσει τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Την ίδια ώρα, οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης προσπαθούν να ενισχύσουν τις δυνατότητές τους, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων drones FPV για επιθέσεις κατά θέσεων των Χούθι.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι το Ιράν συνεχίζει να παρέχει στρατιωτική υποστήριξη στους Χούθι και ότι όπλα ιρανικής προέλευσης έχουν κατασχεθεί από φορτία που προορίζονταν για την οργάνωση.

Το μικρό νησί που μπορεί να γίνει τεράστιο πρόβλημα
Το Περίμ δεν έχει μεγάλες πόλεις. Δεν έχει πετρελαϊκά κοιτάσματα. Δεν διαθέτει κάποια ιδιαίτερη οικονομική αξία από μόνο του. Έχει, όμως, κάτι πολύ πιο σημαντικό: τη θέση του.

Εάν οι Χούθι αποκτήσουν τον έλεγχο του νησιού ή μπορέσουν να εγκαταστήσουν εκεί στρατιωτικές δυνατότητες, θα βρίσκονται ακριβώς πάνω από μία από τις σημαντικότερες πύλες της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.

Η απειλή δεν περιορίζεται μόνο στα εμπορικά πλοία. Θα μπορούσε να αφορά την ενεργειακή τροφοδοσία, τις ασφαλιστικές τιμές, τα ναύλα, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά τις τιμές προϊόντων πολύ μακριά από τη Μέση Ανατολή.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ενδεχόμενο ναρκοθέτησης του στενού. Υεμενίτες αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι οι Χούθι θα μπορούσαν να επιχειρήσουν μια τακτική που θα θύμιζε τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν έχει απειλήσει το Στενό του Ορμούζ.

Τότε το Περίμ δεν θα ήταν απλώς ένα ακόμη μέτωπο του πολέμου στην Υεμένη. Θα μπορούσε να γίνει το σημείο όπου η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα συναντούσε ευθέως την παγκόσμια οικονομία.

Και το πιο παράδοξο είναι ότι αυτή η πιθανή νέα κρίση μπορεί να ξεκινήσει από ένα σχεδόν έρημο νησί, ένα μικρό κομμάτι άμμου και βράχων που για χρόνια έμοιαζε ξεχασμένο από τον κόσμο.

Με πληροφορίες από το CNN