Μέση Ανατολή: «Δεν θα υπάρξουν άμεσες επαφές στο Κατάρ»- Ναυαγούν οι προσπάθειες για συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν στη Ντόχα

Ιρανική αντιπροσωπεία αναμένεται να καθίσει σήμερα, στο τραπέζι των συνομιλιών στη Ντόχα του Κατάρ με διεθνείς διαπραγματευτές, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές.

Μέση Ανατολή: «Δεν θα υπάρξουν άμεσες επαφές στο Κατάρ»- Ναυαγούν οι προσπάθειες για συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν στη Ντόχα

Η Τεχεράνη, ωστόσο, σπεύδει να ξεκαθαρίσει πως δεν πρόκειται να υπάρξουν άμεσες επαφές με την αμερικανική πλευρά, διατηρώντας σαφείς αποστάσεις από οποιοδήποτε σενάριο απευθείας διαλόγου.

Την ίδια ώρα, η διπλωματική κινητικότητα στην πρωτεύουσα του Κατάρ εντείνεται. Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, μαζί με τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, έφτασαν χθες, Τρίτη, στη Ντόχα για «υψηλού επιπέδου» συνομιλίες, όπως τις χαρακτήρισε ο Λευκός Οίκος, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα των επαφών σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία.

Υπενθυμίζεται ότι ήδη από τη Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί πως επίκεινται επαφές ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη, εντείνοντας τη φημολογία γύρω από το διπλωματικό παρασκήνιο. «Το Ιράν ζήτησε μια συνάντηση. Θα πραγματοποιηθεί αύριο στη Ντόχα», είχε δηλώσει.

Στο μεταξύ, στο διπλωματικό πεδίο του Κατάρ, ο πρωθυπουργός της χώρας, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, συγκαταλέγεται μεταξύ των αξιωματούχων που θα συναντηθούν με τους δύο Αμερικανούς απεσταλμένους, ενισχύοντας τον ρόλο της Ντόχα ως κομβικού μεσολαβητή στην κρίση.

Όπως εξήγησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μάζεντ αλ Ανσάρι, ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να ξεκινήσουν χαμηλού επιπέδου τεχνικές συνομιλίες.

«Εξ όσων γνωρίζω, δεν έχει προγραμματιστεί καμία άμεση συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών τις επόμενες ημέρες», πρόσθεσε.

Αντίστοιχο τόνο επιφυλακτικότητας κράτησε και η Τεχεράνη. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, επιβεβαίωσε τη σημερινή συνάντηση με διαπραγματευτές, διευκρινίζοντας όμως ότι «τις επόμενες ημέρες δεν έχει προγραμματιστεί καμία συνάντηση με την αμερικανική πλευρά σε κανένα επίπεδο».

Οι δύο πλευρές φαίνεται να κινούνται σε παράλληλες τροχιές, με τις ανακοινώσεις τους να συχνά αποκλίνουν, γεγονός που αντανακλά τη ρευστότητα και την ευαισθησία των συνομιλιών που ακολούθησαν την έναρξη της διαδικασίας και την υπογραφή μνημονίου κατανόησης στις 17 Ιουνίου.

Διπλωμάτης με γνώση των συνομιλιών δήλωσε στο AFP ότι οι αμερικανικές και οι ιρανικές «τεχνικές ομάδες» αναμένεται να συναντηθούν για να συζητήσουν την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης.

«Οι δίαυλοι επικοινωνίας για την αποτροπή επεισοδίων λειτουργούν», πρόσθεσε.

Μέση Ανατολή: «Δεν θα υπάρξουν άμεσες επαφές στο Κατάρ»- Ναυαγούν οι προσπάθειες για συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν στη Ντόχα

Ο γρίφος των Στενών του Ορμούζ

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, το σκηνικό έντασης δεν έχει εκλείψει, με επίκεντρο τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Αν και η υπογραφή του πρωτοκόλλου συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης συνέβαλε στην προσωρινή αποκλιμάκωση, οι τριβές γύρω από τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή παραμένουν έντονες. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, η θαλάσσια κυκλοφορία επιβραδύνθηκε μετά από δύο επιθέσεις σε πλοία, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για νέα κλιμάκωση.

Το Ιράν, από την πλευρά του, επιμένει εδώ και εβδομάδες στην πρόταση επιβολής τελών διέλευσης στο Στενό, μια ιδέα που βρίσκει κάθετη αντίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μετά την άρση του αποκλεισμού που ακολούθησε την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, το Ιράν έχει εξαγάγει περισσότερα από 40 εκατ. βαρέλια πετρελαίου, δήλωσε ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, σε συνέντευξή του στην ιρανική κρατική τηλεόραση.

Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 50 έως 60 ημερών, η χώρα «δεν ήταν σε θέση να εξαγάγει ούτε ένα βαρέλι πετρελαίου».

Αναφερόμενος στο Στενό του Ορμούζ, ο Γαλιμπάφ υπογράμμισε ότι «η κυριαρχία του ανήκει στο Ιράν και το Ομάν και η ναυσιπλοΐα υπόκειται σε ρυθμίσεις που καθορίζονται από το Ιράν».

Από την άλλη πλευρά, η Ουάσινγκτον στέλνει σαφές μήνυμα αποτροπής. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιτρέψουν στο Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία.

«Αυτό δεν θα καταλήξει σε μια κατάσταση όπου οι Ιρανοί θα εισπράττουν διόδια από τα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε σε συνέντευξή του στο The Michael Knowles Show.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η διακίνηση πετρελαίου μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού έχει επιστρέψει στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου.

Επιστροφή στις εχθροπραξίες;

Το ενδεχόμενο νέας ανάφλεξης δεν έχει απομακρυνθεί πλήρως από το τραπέζι. Οι ΗΠΑ κατηγόρησαν την Τεχεράνη για στοχοθέτηση δύο πλοίων στο Στενό του Ορμούζ την προηγούμενη εβδομάδα και απάντησαν με αεροπορικά πλήγματα σε ιρανικούς στόχους την Κυριακή. Το Ιράν, με τη σειρά του, αντέδρασε πλήττοντας το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, σε μια επικίνδυνη αλυσίδα αντιποίνων που, αν και φαίνεται να έχει προσωρινά παγώσει, υπενθυμίζει τη λεπτή ισορροπία στην περιοχή.

Παρά την ένταση, η γενική εκτίμηση είναι ότι η κατάσταση έχει αποκλιμακωθεί σε στρατιωτικό επίπεδο, χωρίς όμως να εξαφανίζεται το ενδεχόμενο νέας σύγκρουσης. Ο Μοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επανέλαβε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για πόλεμο, αλλά προτιμά τον διάλογο, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας.

Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε συζητήσεις με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον αρχηγό των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν, σχετικά με το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται προς το παρόν να επιλέγει να δώσει χρόνο στη διπλωματία.

Την εικόνα επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της ναυσιπλοΐας: συνολικά 29 πλοία που μετέφεραν πρώτες ύλες διέσχισαν το Στενό το Σάββατο, ενώ μόλις 12 πέρασαν την Κυριακή, σύμφωνα με την εταιρεία Kpler, μια σημαντική πτώση που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη νευρικότητα στην περιοχή.