Μέση Ανατολή: «Ένα βήμα πιο κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν αλλά τα αγκάθια παραμένουν» λένε τα ιρανικά ΜΜΕ- Τα 8 σημεία της νέας πρότασης και το «απροσπέλαστο εμπόδιο» του ουρανίου

«Κλείνει» σταδιακά το διπλωματικό χάσμα ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Ιράν, ωστόσο το ζήτημα των αποθεμάτων ουρανίου και το βαθύ έλλειμμα εμπιστοσύνης εξακολουθούν να υψώνουν τείχη που μοιάζουν δύσκολο να καμφθούν.

Μέση Ανατολή: «Ένα βήμα πιο κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν αλλά τα αγκάθια παραμένουν» λένε τα ιρανικά ΜΜΕ- Τα 8 σημεία της νέας πρότασης και το «απροσπέλαστο εμπόδιο» του ουρανίου

Η νέα πρόταση που έχουν καταθέσει οι Ηνωμένες Πολιτείες προς το Ιράν φαίνεται, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, να έχει «μειώσει τις διαφορές» και να εξετάζεται πλέον σοβαρά από την Τεχεράνη στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων.

Παρ’ όλα αυτά, το ζήτημα της μεταφοράς των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν παραμένει ένα δύσκολο, σχεδόν δυσεπίλυτο αγκάθι, ενώ η ιρανική ηγεσία συνεχίζει να αντιμετωπίζει με έντονη καχυποψία τις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, θεωρώντας πως κάθε πρωτοβουλία του μπορεί να αποτελεί προπομπό τακτικού ελιγμού πριν από νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Στο ίδιο πλαίσιο, η τελευταία αμερικανική πρόταση φαίνεται να προκάλεσε έντονες αναταράξεις και στο ισραηλινό πολιτικό σκηνικό, φέρνοντας σε αντιπαράθεση τον Τραμπ με τον Νετανιάχου, ο οποίος φέρεται να αντέδρασε έντονα στο ειρηνευτικό σχέδιο της Ουάσινγκτον. Από την πλευρά του, ο Τραμπ έστειλε ηχηρό μήνυμα, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Ο Νετανιάχου θα κάνει ό,τι του πω εγώ».

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ISNA, Ιρανοί αξιωματούχοι βρίσκονται σε πυκνές διαβουλεύσεις στην Τεχεράνη, εξετάζοντας το γενικό πλαίσιο της πρότασης, επιμέρους λεπτομέρειες, αλλά και πιθανά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως εγγυήσεις.

Η πρόταση των ΗΠΑ και η λογική της «γέφυρας»

Η Ουάσινγκτον επιχειρεί, μέσω της νέας πρότασης, να περιορίσει τις αποστάσεις που χωρίζουν τις δύο πλευρές. Ωστόσο, όπως σημειώνεται από ιρανικής πλευράς, οποιαδήποτε ουσιαστική σύγκλιση προϋποθέτει από τις ΗΠΑ σαφείς δεσμεύσεις για τον τερματισμό κάθε σκέψης στρατιωτικής δράσης.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε πως η Τεχεράνη «έλαβε τις θέσεις της αμερικανικής πλευράς» και τις εξετάζει προσεκτικά. Παράλληλα, επανέλαβε τις πάγιες ιρανικές απαιτήσεις για την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και την άρση του αμερικανικού οικονομικού αποκλεισμού σε ιρανικά λιμάνια.

Μέση Ανατολή: «Ένα βήμα πιο κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν αλλά τα αγκάθια παραμένουν» λένε τα ιρανικά ΜΜΕ- Τα 8 σημεία της νέας πρότασης και το «απροσπέλαστο εμπόδιο» του ουρανίου

Τα 8 βασικά σημεία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από το Ιράν, η πρόταση των ΗΠΑ περιλαμβάνει ένα ευρύ πακέτο ρυθμίσεων που αγγίζει τόσο το πυρηνικό πρόγραμμα όσο και το οικονομικό καθεστώς της χώρας:

• Δέσμευση από το Ιράν για τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα
• Άρση του αμερικανικού αποκλεισμού για το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ
• Άρση του ιρανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, έστω με κάποιους δασμούς από την Τεχεράνη
• Αποδέσμευση του 25% των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, περίπου 25 δισ. δολάρια
• Εξαίρεση των ιρανικών πετρελαϊκών πωλήσεων από κυρώσεις για 30 ημέρες
• Απομάκρυνση 400 κιλών ουρανίου από το Ιράν
• Αναγνώριση του δικαιώματος εμπλουτισμού έως 3,67%
• Κλείσιμο πυρηνικών εγκαταστάσεων, με εξαίρεση τον αντιδραστήρα της Τεχεράνης για ιατρικούς σκοπούς

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο χρονοδιάγραμμα: όλα τα στάδια θα πρέπει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, να εφαρμοστούν και να επαληθευτούν μέσα σε 30 ημέρες, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για περιορισμένη επανένταξη της ιρανικής οικονομίας στο διεθνές εμπόριο πετρελαίου.

Τα μεγάλα «αγκάθια» και η κόκκινη γραμμή

Ο Ιρανός δημοσιογράφος Ali Gholhaki, επικαλούμενος πηγές προσκείμενες στους Φρουρούς της Επανάστασης, περιγράφει ένα ιδιαίτερα εύθραυστο διαπραγματευτικό τοπίο, με το πυρηνικό πρόγραμμα να αποτελεί το κέντρο βάρους των εντάσεων.

Όπως τονίζει σε σχετική ανάρτηση, τα «400 κιλά ουρανίου» αποτελούν την «κόκκινη γραμμή». Το Ιράν δεν προτίθεται να τα παραδώσει, επιμένει στη διατήρηση του εμπλουτισμού και απορρίπτει κάθε ιδέα αναστολής του για δύο δεκαετίες. Παράλληλα, απορρίπτεται και η προοπτική αποστολής του υλικού σε τρίτη χώρα, ενώ και η αμερικανική πλευρά δεν αποδέχεται μια τέτοια λύση, επιδιώκοντας αντίθετα αυστηρότερο έλεγχο.

Εκεί ακριβώς, όπως επισημαίνεται, εντοπίζεται το πιο πιθανό σημείο κατάρρευσης της συμφωνίας.

Δύο διαφορετικές λογικές διαπραγμάτευσης

Πέρα από το πυρηνικό ζήτημα, το Ιράν θεωρεί ότι οι διαπραγματεύσεις για τα Στενά του Ορμούζ και τον τερματισμό του πολέμου αποτελούν ξεχωριστά πεδία. Αντίθετα, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Ιράν διαφωνούν βαθιά ως προς τη δομή της συμφωνίας: η Τεχεράνη επιδιώκει σταδιακή προσέγγιση, ενώ η Ουάσινγκτον προκρίνει ένα ενιαίο, συνολικό πακέτο.

Την ίδια στιγμή, η αμερικανική στάση ως προς τις κυρώσεις παραμένει αμετακίνητη, με τις ΗΠΑ να εξετάζουν το πολύ μια προσωρινή αναστολή και όχι οριστική άρση.

Σύμφωνα με δύο ανώτερες ιρανικές πηγές που επικαλείται το Reuters, ο ανώτατος ηγέτης της χώρας φέρεται να έχει δώσει εντολή να μην απομακρυνθεί από το Ιράν το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Αν η πληροφορία επιβεβαιωθεί, τότε το περιθώριο συμφωνίας περιορίζεται δραματικά.

Οι ίδιες πηγές κάνουν λόγο για έντονη δυσπιστία στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας απέναντι στις αμερικανικές προθέσεις, με διάχυτο τον φόβο ότι ο Donald Trump ενδέχεται να αξιοποιεί τις συνομιλίες ως τακτικό ελιγμό πριν από νέα στρατιωτικά πλήγματα.

Η ισραηλινή οπτική και η επόμενη μέρα

Από την άλλη πλευρά, ισραηλινοί αξιωματούχοι φέρονται να διαμηνύουν μέσω του Reuters ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει διαβεβαιώσει το Τελ Αβίβ πως το ιρανικό απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου πρέπει να απομακρυνθεί, καθώς μπορεί δυνητικά να οδηγήσει σε ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.

Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιμένει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία δεν μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη όσο το Ιράν διατηρεί βαλλιστικές δυνατότητες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης της έντασης ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας.