Μέση Ανατολή: H Σαουδική Αραβία «αγκαλιά» με τον Ερντογάν στο «ισλαμικό ΝΑΤΟ» την ίδια στιγμή που αμύνεται με ελληνικούς Patriot!- Μήπως η ελληνική «ενεργή διπλωματία» στον Αραβικό κόσμο εξελίσσεται σε φιάσκο;

Η αποστολή της ελληνικής συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία παρουσιάστηκε εξαρχής από την Αθήνα ως μια κίνηση στρατηγικού χαρακτήρα, ως έμπρακτη απόδειξη της «ενεργού διπλωματίας» της Ελλάδας στον Αραβικό Κόσμο και ως ένα ακόμη βήμα ενίσχυσης των σχέσεων με το Ριάντ.

Μέση Ανατολή: H Σαουδική Αραβία «αγκαλιά» με τον Ερντογάν στο «ισλαμικό ΝΑΤΟ» την ίδια στιγμή που αμύνεται με ελληνικούς Patriot!- Μήπως η ελληνική «ενεργή διπλωματία» στον Αραβικό κόσμο εξελίσσεται σε φιάσκο;

Σήμερα, ωστόσο, η συγκεκριμένη επιλογή αρχίζει να φωτίζεται υπό ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα, καθώς πίσω από τη βιτρίνα της στρατηγικής συνεργασίας αναδύονται τα βαθιά γεωπολιτικά αδιέξοδα της ελληνικής προσέγγισης.

Την ώρα που ελληνικό στρατιωτικό προσωπικό και υπερπολύτιμα αντιαεροπορικά συστήματα βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο, διατιθέμενα για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών του Ριάντ, η διπλωματική πραγματικότητα διαμορφώνεται με όρους που κάθε άλλο παρά ευνοούν τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Και το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο από τη στιγμή που η Σαουδική Αραβία εμφανίζεται να εμβαθύνει τις αμυντικές της σχέσεις με την Τουρκία, αλλά και με το φιλοτουρκικό Πακιστάν. Η δημιουργία τριμερών αμυντικών αξόνων, σε συνδυασμό με τις συζητήσεις για έναν ευρύτερο ισλαμικό αμυντικό συνασπισμό, δημιουργεί ένα νέο γεωπολιτικό τοπίο, στο οποίο η Αθήνα καλείται να επανεξετάσει τις μέχρι σήμερα βεβαιότητές της.

Το μήνυμα προς την Ελλάδα είναι δύσκολο να αγνοηθεί.

Η Άγκυρα όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά αντιθέτως καταφέρνει να διευρύνει το αποτύπωμά της και να συνάπτει αμυντικές συμφωνίες με χώρες τις οποίες η εξωτερική πολιτική των κυβερνήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Γιώργου Γεραπετρίτη αντιμετώπιζε ως σταθερούς και προνομιακούς εταίρους.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το μεγάλο παράδοξο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Η Ελλάδα προσφέρει ουσιαστική στρατιωτική προστασία σε ένα κράτος το οποίο, την ίδια στιγμή, ενισχύει στρατιωτικά και οικονομικά την Τουρκία.

Την ίδια Τουρκία που διατηρεί ενεργό το casus belli στο Αιγαίο σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Πρόκειται για μια αντίφαση που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως μια ακόμη λεπτομέρεια της διεθνούς διπλωματίας. Γιατί όταν μια χώρα διαθέτει στρατιωτικά μέσα, ανθρώπινο δυναμικό και επιχειρησιακές δυνατότητες για την προστασία ενός εταίρου, εύλογα αναμένει ότι αυτή η σχέση θα μεταφράζεται και σε συγκεκριμένα στρατηγικά ανταλλάγματα.

Η τακτική του «πρόθυμου συμμάχου» αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά διπλωματικά κενή, καθώς οι στρατηγικές εταιρικές σχέσεις δεν οικοδομούνται με μονομερείς παραχωρήσεις και διαρκείς προσφορές χωρίς αντίστοιχα ανταλλάγματα.

Η διατήρηση των ελληνικών Patriot στον Περσικό Κόλπο, υπό το φως των νέων αυτών αμυντικών ανακατατάξεων, εγείρει πλέον σοβαρά ερωτήματα τόσο για τα κριτήρια όσο και για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής διπλωματίας.

Όταν οι «σύμμαχοι» του Ριάντ συμπράττουν στρατιωτικά με την Άγκυρα, τότε η παρουσία των ελληνικών όπλων στη Σαουδική Αραβία παύει να μπορεί να παρουσιάζεται αυτομάτως ως στρατηγικό πλεονέκτημα για την Αθήνα.

Αντιθέτως, κινδυνεύει να μετατραπεί σε σύμβολο μιας επικίνδυνα αφελούς εξωτερικής πολιτικής.

Και το ερώτημα είναι εξαιρετικά απλό, αλλά ταυτόχρονα κρίσιμο:

Σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης της Αθήνας με την Άγκυρα, οι Patriot που εστάλησαν από την ελληνική κυβέρνηση στο Ριάντ… πού θα δοθούν;

Το σκέφτηκε κανείς αυτό;

Πρόκειται για οπλικά συστήματα που συντηρούνται, υποστηρίζονται και επιχειρούν χάρη σε πόρους του Έλληνα φορολογούμενου πολίτη. Σήμερα, όμως, δεν βρίσκονται στην Ελλάδα για να ενισχύσουν την εθνική αντιαεροπορική άμυνα, αλλά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, προστατεύοντας κρίσιμες υποδομές ενός κράτους που ταυτόχρονα εμβαθύνει την αμυντική του συνεργασία με την Τουρκία.

Έτσι δημιουργείται ένα ιδιαίτερα προβληματικό «γκρίζο σημείο» ως προς το τι ακριβώς θα συμβεί με τα συγκεκριμένα συστήματα σε περίπτωση μιας σοβαρής ελληνοτουρκικής κρίσης ή, ακόμη περισσότερο, ενός σεναρίου ένοπλης σύγκρουσης.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο επιχειρησιακό. Είναι πρωτίστως στρατηγικό.

Μέση Ανατολή: H Σαουδική Αραβία «αγκαλιά» με τον Ερντογάν στο «ισλαμικό ΝΑΤΟ» την ίδια στιγμή που αμύνεται με ελληνικούς Patriot!- Μήπως η ελληνική «ενεργή διπλωματία» στον Αραβικό κόσμο εξελίσσεται σε φιάσκο;

Πόσο ασφαλής είναι μια πολιτική η οποία αποδυναμώνει, έστω και προσωρινά, ένα τμήμα της ελληνικής αντιαεροπορικής ομπρέλας, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ασφαλείας ενός άλλου κράτους, όταν το ίδιο αυτό κράτος αναπτύσσει παράλληλα στενότερους αμυντικούς δεσμούς με τη χώρα που αποτελεί τη βασική στρατιωτική απειλή για την Ελλάδα;

Και σαν να μην έφτανε αυτό, στο κάδρο έχει προστεθεί και η πιθανή αποστολή των δύο «AΗ-64D Apache» για antidrone αποστολές.

Δηλαδή, η άλλη πλευρά υπέγραψε συμφωνία συμμαχίας, εμείς όμως θα την πληρώσουμε.

Και θα την πληρώσουμε με μέσα που είναι πολύτιμα για την ίδια την ελληνική άμυνα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων είναι αυξημένες και οι διαθέσιμες πλατφόρμες δεν περισσεύουν.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο οξύμωρη αν συνυπολογιστεί η ήδη σημαντική απώλεια επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ελληνικών Apache.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το 20% του στόλου των «AΗ-64 Apache» καταστράφηκε ή υπέστη μεγάλες ζημιές όταν βούλιαξε η βάση στο Στεφανοβίκειο.

Με αυτά τα δεδομένα, κάθε επιπλέον αποδέσμευση πολύτιμων ελικοπτέρων ή αντιαεροπορικών συστημάτων από την ελληνική επικράτεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή πράξη «συμμαχικής αλληλεγγύης».

Πρόκειται για επιλογές που έχουν πραγματικό επιχειρησιακό κόστος.

Και το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι εάν η Ελλάδα πρέπει να έχει στρατηγικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία. Φυσικά και πρέπει.

Το ερώτημα είναι εάν αυτές οι σχέσεις υπηρετούν πράγματι μια αμοιβαία στρατηγική σχέση ή εάν η Αθήνα έχει μετατραπεί στον πρόθυμο πάροχο στρατιωτικών δυνατοτήτων, χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχα πολιτικά και αμυντικά ανταλλάγματα.

Γιατί στη διεθνή πολιτική, οι καλές προθέσεις δεν αρκούν.

Και όταν τα γεωπολιτικά δεδομένα μεταβάλλονται τόσο γρήγορα, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να επενδύει σε «συμμαχίες» οι οποίες, την κρίσιμη στιγμή, μπορεί να αποδειχθούν μονόδρομος.

Η αποστολή των Patriot στη Σαουδική Αραβία ξεκίνησε ως σύμβολο της ελληνικής «ενεργού διπλωματίας».

Με τις τελευταίες εξελίξεις, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε σύμβολο μιας εξωτερικής πολιτικής που προσφέρει πολλά, αλλά δεν έχει ακόμη απαντήσει πειστικά στο βασικό ερώτημα:

Τι ακριβώς κερδίζει η Ελλάδα;