Μέση Ανατολή: Προκαλεί ίλιγγο το «τίμημα» του πολέμου στο Ιράν- Ζημιές 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων και απώλειες 790 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τα κράτη του Κόλπου

Βαρύτατο είναι το οικονομικό αποτύπωμα του πολέμου στο Ιράν για τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα πρωτοφανές κύμα καταστροφών και οικονομικών απωλειών.

Μέση Ανατολή: Προκαλεί ίλιγγο το «τίμημα» του πολέμου στο Ιράν- Ζημιές 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων και απώλειες 790 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τα κράτη του Κόλπου

Σύμφωνα με εκτιμήσεις ασφαλιστικών εταιρειών, οι άμεσες υλικές ζημιές ξεπερνούν τα 200 δισ. δολάρια, ενώ το συνολικό οικονομικό κόστος για την περιοχή ενδέχεται να αγγίξει το αστρονομικό ποσό των 790 δισ. δολαρίων έως το 2030.

Οι χώρες του Κόλπου βρέθηκαν στο επίκεντρο των ιρανικών αντιποίνων, μετά την επίθεση που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, πυροδοτώντας την πολεμική σύγκρουση.

Η Τεχεράνη απάντησε επιβάλλοντας περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα μέσω του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ και εξαπολύοντας πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές πολιτικού χαρακτήρα. Αεροδρόμια, λιμάνια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, τουριστικά αξιοθέατα, αλλά και αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία σε χώρες που διατηρούν συμμαχικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον βρέθηκαν στο στόχαστρο.

Ζημιές άνω των 200 δισ. δολαρίων – Στο στόχαστρο οι ενεργειακές υποδομές

Το μέγεθος της καταστροφής αποτυπώνεται στην έκθεση της ασφαλιστικής εταιρείας, η οποία υπογραμμίζει ότι το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών συγκεντρώνεται στις οικονομίες που εξαρτώνται από τη λειτουργία του στενού του Ορμούζ και, κυρίως, στις ενεργειακές τους υποδομές.

«Οι υλικές ζημιές σε ολόκληρη την περιοχή εκτιμώνται σε λίγο πάνω από 200 δισ. δολάρια, συγκεντρωμένες κυρίως στις οικονομίες που εξαρτώνται από το στενό του Ορμούζ, ειδικά στις ενεργειακές υποδομές», ανέφερε η ασφαλιστική εταιρεία σε έκθεσή της.

Περισσότερες από 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις υπέστησαν πλήγματα και ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου, με το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν να καταγράφουν το μεγαλύτερο μέρος των καταστροφών. Μάλιστα, σύμφωνα με την έκθεση, περίπου το ένα τρίτο των εγκαταστάσεων αυτών έχει «υποστεί σοβαρές ζημιές».

Ωστόσο, το οικονομικό πλήγμα δεν περιορίζεται στις ενεργειακές υποδομές. Ο τουρισμός και η αγορά ακινήτων συγκαταλέγονται στους τομείς που δέχονται ισχυρές πιέσεις, με τις επιπτώσεις του πολέμου να αναμένεται να ανακόψουν τους ρυθμούς ανάπτυξής τους για αρκετά χρόνια.

Στα 790 δισ. δολάρια το συνολικό κόστος έως το 2030

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εκτίμηση για το συνολικό τίμημα της σύγκρουσης στις οικονομίες των κρατών-μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ). Οι απώλειες δεν αποτυπώνονται μόνο στις καταστροφές που έχουν ήδη καταγραφεί, αλλά και στην οικονομική δραστηριότητα που θα χαθεί τα επόμενα χρόνια.

«Το συνολικό κόστος του πολέμου για το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ) αναμένεται να φθάσει τα 790 δισ. δολάρια, ένα σωρευτικό έλλειμμα 5,9% του ΑΕΠ σε σχέση με την προπολεμική τάση έως το 2030», αναφέρεται στην έκθεση.

Όπως διευκρινίζεται, το ποσό αυτό αντιστοιχεί στην αθροιστική απώλεια οικονομικής παραγωγής για την περίοδο 2026-2030, δηλαδή στη διαφορά ανάμεσα στην ανάπτυξη που αναμενόταν με βάση τις προπολεμικές προβλέψεις και στην παραγωγή που πλέον εκτιμάται ότι θα καταγραφεί στη μεταπολεμική περίοδο.

«Αυτό αντανακλά τη σωρευτική απώλεια οικονομικής παραγωγής κατά την περίοδο 2026-2030, δηλαδή τη διαφορά μεταξύ της παραγωγής που προβλεπόταν για την περιοχή βάσει της προπολεμικής τάσης ανάπτυξης και της παραγωγής που προβλέπεται πλέον για τη μεταπολεμική περίοδο», προσθέτει η έκθεση.

Μέση Ανατολή: Προκαλεί ίλιγγο το «τίμημα» του πολέμου στο Ιράν- Ζημιές 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων και απώλειες 790 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τα κράτη του Κόλπου

Ανακατανομή κεφαλαίων και στροφή σε εγχώριες επενδύσεις

Μπροστά στο τεράστιο οικονομικό κενό, οι κυβερνήσεις των χωρών του Κόλπου αναμένεται να αναζητήσουν τρόπους περιορισμού των απωλειών, στρέφοντας σημαντικό μέρος των κεφαλαίων των κρατικών επενδυτικών ταμείων προς την εγχώρια οικονομία.

Το εξωτερικό πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα περιοριστεί περίπου στο μισό. Η απώλεια, ωστόσο, αναμένεται να αντισταθμιστεί εν μέρει από την επιστροφή κεφαλαίων που μέχρι σήμερα κατευθύνονταν σε διεθνείς επενδύσεις.

«αντισταθμιστεί εν μέρει με την αυξημένη επαναπατρισμό κεφαλαίων από τα κρατικά επενδυτικά ταμεία… περίπου 120 δισ. δολάρια επιπλέον εγχώριων επενδύσεων έως το 2030, εις βάρος των διεθνών επενδύσεων», αναφέρεται στην έκθεση.

Η πολεμική σύγκρουση φαίνεται, παράλληλα, να αναδιαμορφώνει τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της περιοχής. Τα φιλόδοξα μεγα-έργα υποχωρούν σταδιακά από το προσκήνιο, καθώς η ασφάλεια, η ανθεκτικότητα και η προστασία κρίσιμων υποδομών αποκτούν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο.

«Ο πόλεμος επιταχύνει την ανάγκη για περισσότερες εγχώριες δαπάνες, καθώς οι κυβερνητικές προτεραιότητες έχουν μετατοπιστεί από τα μεγα-έργα προς έργα που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια», προσθέτει η έκθεση.

Στο πλαίσιο αυτό, οι χώρες του Κόλπου αναμένεται να αυξήσουν τις εγχώριες δαπάνες για υποδομές και άμυνα, με τις σχετικές επενδύσεις να εκτιμάται ότι θα φθάσουν τα 380-400 δισ. δολάρια έως το 2030. Η ανακατεύθυνση αυτή των κεφαλαίων δημιουργεί, σύμφωνα με την έκθεση, «ευκαιρία ύψους περίπου 160 δισ. δολαρίων για ιδιώτες και ξένους επενδυτές».

Η Aramco ενισχύει τα κέρδη της, αλλά η Σαουδική Αραβία βλέπει ύφεση

Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον, η εικόνα της ενεργειακής αγοράς παρουσιάζει σημαντικές αντιφάσεις. Παρά τις πολεμικές αναταράξεις και τους περιορισμούς στην πρόσβαση τόσο στο στενό του Ορμούζ όσο και στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ο σαουδαραβικός πετρελαϊκός κολοσσός Aramco ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα αύξηση 34,6% στα καθαρά κέρδη του τρίτου τριμήνου.

Η άνοδος των κερδών συνδέεται με την εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου, καθώς οι περιορισμοί που επιβάλλει το Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ εντείνουν την αβεβαιότητα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ωστόσο, τα αυξημένα κέρδη του πετρελαϊκού γίγαντα δεν αρκούν για να ανατρέψουν τη δυσμενή εικόνα της ευρύτερης σαουδαραβικής οικονομίας. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι η Σαουδική Αραβία, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως, θα ολοκληρώσει το έτος με συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 3,3%.

Πρόκειται για πρόβλεψη κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες δυσμενέστερη σε σχέση με τις εκτιμήσεις που είχε διατυπώσει το Ταμείο τον Ιούλιο, αποτυπώνοντας το βάθος των οικονομικών κραδασμών που προκαλεί ο πόλεμος ακόμη και στις ισχυρότερες πετρελαιοπαραγωγές οικονομίες της περιοχής.