Μέση Ανατολή: Σε λιγότερο από μια εβδομάδα η συνάντηση Τραμπ και Σι στο Πεκίνο- Στο επίκεντρο ο πόλεμος στο Ιράν- Τι θα επιδιώξει η κάθε πλευρά

Ο Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται για ένα ιδιαίτερα κρίσιμο διπλωματικό τετ α τετ στο Πεκίνο με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, σε μια συγκυρία που ο πόλεμος στο Ιράν επηρεάζει έντονα τις ισορροπίες μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

Μέση Ανατολή: Σε λιγότερο από μια εβδομάδα η συνάντηση Τραμπ και Σι στο Πεκίνο- Στο επίκεντρο ο πόλεμος στο Ιράν- Τι θα επιδιώξει η κάθε πλευρά

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρίσκονται όχι μόνο οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας, αλλά και το πώς το ιρανικό ζήτημα μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης και διαπραγμάτευσης.

Η συνάντηση των δύο ηγετών είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάρτιο, όμως μετατέθηκε για τις 14 και 15 Μαΐου 2026, μετά την κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Η εξέλιξη αυτή ανέτρεψε τους αρχικούς σχεδιασμούς της Ουάσινγκτον, με τον Τραμπ να εμφανίζεται τότε βέβαιος ότι η στρατιωτική εμπλοκή θα είχε σύντομη διάρκεια, την οποία είχε υπολογίσει σε τέσσερις έως έξι εβδομάδες.

Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο αποδείχθηκε πιο σύνθετη, με τον πόλεμο να παραμένει ανοιχτός και τις διπλωματικές ισορροπίες να μεταβάλλονται διαρκώς.

Ο ρόλος της Κίνας και οι σχέσεις με το Ιράν

Η Κίνα, μαζί με τη Ρωσία, συγκαταλέγεται στους βασικούς στρατηγικούς εταίρους του Ιράν. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, το Πεκίνο απορροφούσε περίπου το 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, γεγονός που υπογραμμίζει το μέγεθος της ενεργειακής και οικονομικής εξάρτησης μεταξύ των δύο πλευρών. Από την έναρξη του πολέμου, η κινεζική ηγεσία έχει καταδικάσει επανειλημμένα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά της Τεχεράνης, διατηρώντας σταθερά επικριτική στάση.

Την ίδια στιγμή, αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο διαθέτει σημαντικά περιθώρια επιρροής, τα οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει τόσο για τη διαχείριση της κρίσης όσο και για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής του θέσης απέναντι στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ υπό πίεση και το διπλωματικό στοίχημα

Σε αντίθεση με τις αρχικές του προσδοκίες, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μεταβαίνει στο Πεκίνο ως ένας ηγέτης με εμφανή διπλωματικά κέρδη, αλλά μάλλον υπό το βάρος μιας παρατεταμένης σύρραξης και μιας σύνθετης γεωπολιτικής εξίσωσης. Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, η εικόνα του Αμερικανού προέδρου εμφανίζεται περισσότερο αποσταθεροποιημένη, καθώς η στρατηγική του χαρακτηρίζεται από εναλλαγές μεταξύ έντονων απειλών και προσπαθειών για αποκλιμάκωση.

Όπως σημειώνει ο Edgard Kagan του Center for Strategic and International Studies (CSIS): «Η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα το Ιράν αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό θέμα για τις ΗΠΑ και οι Κινέζοι το ξέρουν».

Η εκτίμηση αυτή αποτυπώνει το πώς το ιρανικό ζήτημα έχει μετατραπεί σε κεντρικό διαπραγματευτικό χαρτί, το οποίο το Πεκίνο ενδέχεται να αξιοποιήσει για ανταλλάγματα σε εμπορικά ζητήματα ή ακόμη και σε ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες, όπως το ζήτημα της Ταϊβάν.

Μέση Ανατολή: Σε λιγότερο από μια εβδομάδα η συνάντηση Τραμπ και Σι στο Πεκίνο- Στο επίκεντρο ο πόλεμος στο Ιράν- Τι θα επιδιώξει η κάθε πλευρά

Εμπορικές ισορροπίες και παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις

Η επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο έρχεται λίγες ημέρες μετά τη μετάβαση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, στην κινεζική πρωτεύουσα, γεγονός που ενισχύει τις εκτιμήσεις για στενό συντονισμό Πεκίνου–Τεχεράνης.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα μπορεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να διαπραγματευτεί ευνοϊκότερους όρους στο εμπόριο με τις ΗΠΑ ή να επιδιώξει υποχωρήσεις σε ζητήματα στρατηγικής σημασίας. Η Patricia Kim από το Brookings Institution τονίζει χαρακτηριστικά: «Το Πεκίνο μπορεί να ενεργοποιήσει πολλούς μοχλούς», ενώ προσθέτει ότι «Ο Τραμπ επιζητεί μια νίκη. Και δεν υπήρξαν και πολλές τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς συνεχίζεται ο πόλεμος στο Ιράν».

Επενδύσεις, συμβόλαια και επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος της επίσκεψης αφορά τις οικονομικές συμφωνίες που αναμένεται να ανακοινωθούν. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο ιστότοπος Semafor, κορυφαίοι επιχειρηματικοί όμιλοι όπως οι Apple, Exxon, Nvidia και Boeing έχουν προσκληθεί να συνοδεύσουν την αμερικανική αποστολή, με πιθανές μεγάλες εμπορικές συμφωνίες να βρίσκονται στο τραπέζι.

Αναφέρεται μάλιστα ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο κινεζικής παραγγελίας προς την Boeing, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας επαναπροσέγγισης των δύο οικονομιών, παρά τις πολιτικές εντάσεις.

Ταϊβάν: το πιο ευαίσθητο σημείο

Πέρα από το εμπόριο και το Ιράν, στο τραπέζι των συζητήσεων παραμένει σταθερά το ζήτημα της Ταϊβάν. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα επιχειρήσει να αποσπάσει από τον Τραμπ πιο ήπιες θέσεις ως προς τις αμερικανικές πωλήσεις οπλικών συστημάτων προς την Ταϊπέι, ένα ζήτημα που αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής στις σινοαμερικανικές σχέσεις.

Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν επίσημα την Ταϊβάν, παραμένουν ο βασικός της υποστηρικτής, γεγονός που επιβαρύνει διαρκώς τις σχέσεις με το Πεκίνο. Από την πλευρά του, ο Τραμπ, γνωστός για την πιο συναλλακτική και συχνά απρόβλεπτη προσέγγισή του στην εξωτερική πολιτική, αναμένεται να κινηθεί με γνώμονα άμεσα πολιτικά και στρατηγικά οφέλη.

Όπως συνοψίζει αναλυτής της Brookings Institution, το Πεκίνο επιδιώκει κυρίως να κερδίσει χρόνο και διπλωματικό χώρο, την ώρα που η Ουάσινγκτον αναζητά απτά αποτελέσματα και εντυπωσιακές συμφωνίες που θα μπορούν να προβληθούν ως επιτυχία στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.