Μέση Ανατολή: Σε πλήρη εξέλιξη το διπλωματικό θρίλερ με τα Στενά του Ορμούζ-Τι ζητάει το Ιράν για να τα ανοίξει και γιατί ο Τραμπ επιμένει στο «όχι»

Σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο και φορτισμένο διπλωματικό παρασκήνιο, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος αποκάλυψε το Σάββατο νέες πτυχές των άτυπων και εμπιστευτικών διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Μέση Ανατολή: Σε πλήρη εξέλιξη το διπλωματικό θρίλερ με τα Στενά του Ορμούζ-Τι ζητάει το Ιράν για να τα ανοίξει και γιατί ο Τραμπ επιμένει στο «όχι»

Οι συνομιλίες αυτές, που διεξάγονται μέσω τρίτων μεσολαβητών, επιχειρούν να βρουν μια διέξοδο από την παρατεταμένη ένταση, με επίκεντρο την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό των ευρύτερων συγκρούσεων στην περιοχή.

Η ιρανική πρόταση παρουσιάζεται ως μια προσπάθεια επαναχάραξης του πλαισίου διαλόγου, με στόχο την αποκλιμάκωση. Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να διατηρεί τον τελικό λόγο, έχει απορρίψει μέχρι στιγμής το προτεινόμενο σχήμα, διατηρώντας το διπλωματικό αδιέξοδο και εντείνοντας την αβεβαιότητα στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.

Το περιεχόμενο της πρότασης της Τεχεράνης

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαρρέουν από ιρανικές πηγές, η πρόταση της Τεχεράνης αποτελεί μια σημαντική μετατόπιση σε σχέση με προηγούμενες θέσεις της. Στον πυρήνα της βρίσκεται η άμεση παύση των εχθροπραξιών και η αμοιβαία άρση των περιορισμών που έχουν επιβληθεί.

Το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να επαναφέρει πλήρως τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, μια από τις πλέον στρατηγικές θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η λογική της πρότασης στηρίζεται σε μια ταυτόχρονη αποκλιμάκωση, όπου καμία πλευρά δεν θα διατηρεί στρατηγικό πλεονέκτημα πίεσης στη θάλασσα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Τεχεράνη προτείνει τη μετάθεση του πιο σύνθετου ζητήματος —του πυρηνικού της προγράμματος— σε μεταγενέστερο στάδιο. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να «ξεπαγώσει» πρώτα το πεδίο των εχθροπραξιών, δημιουργώντας ένα πιο σταθερό περιβάλλον για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις στο μέλλον.

Παράλληλα, το Ιράν επιμένει στο δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου για ειρηνική χρήση, παρουσιάζοντας όμως ως αντάλλαγμα την πιθανή μελλοντική αναστολή του προγράμματος, υπό την προϋπόθεση της πλήρους άρσης των διεθνών κυρώσεων.

Μέση Ανατολή: Σε πλήρη εξέλιξη το διπλωματικό θρίλερ με τα Στενά του Ορμούζ-Τι ζητάει το Ιράν για να τα ανοίξει και γιατί ο Τραμπ επιμένει στο «όχι»

Η αμερικανική στάση και το «όχι» του Τραμπ

Παρά τη φαινομενική κινητικότητα, η απάντηση της Ουάσινγκτον παραμένει αρνητική. Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει απορρίψει το πλαίσιο της πρότασης, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια για τους όρους που θέτει η ιρανική πλευρά.

Από τον Λευκό Οίκο υπογραμμίζεται ότι τα αιτήματα της Τεχεράνης ξεπερνούν τα όρια που μπορεί να αποδεχθεί η αμερικανική κυβέρνηση. Η πάγια θέση της Ουάσινγκτον παραμένει αμετακίνητη: καμία συμφωνία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυστηρές και μόνιμες εγγυήσεις ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνική δυνατότητα στρατιωτικής χρήσης.

Ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό τέλμα

Την ίδια στιγμή, το πεδίο των συγκρούσεων παραμένει ρευστό. Αν και έχουν συμπληρωθεί περίπου τέσσερις εβδομάδες από την αναστολή των αεροπορικών πληγμάτων ΗΠΑ και Ισραήλ, η ένταση δεν έχει εκτονωθεί. Οι εχθροπραξίες έχουν μετατραπεί σε έναν ιδιότυπο οικονομικό και ναυτιλιακό πόλεμο αποκλεισμών, με το Ιράν να περιορίζει σημαντικά τη θαλάσσια κίνηση στον Περσικό Κόλπο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στην παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία, με αναλυτές να μιλούν για πρωτοφανή αναταραχή στις ροές εφοδιασμού.

Η εμμονή της αμερικανικής πλευράς σε μια συνολική συμφωνία με απόλυτες εγγυήσεις, σε συνδυασμό με την ιρανική επιμονή σε άρση κυρώσεων και αναγνώριση δικαιωμάτων εμπλουτισμού, διαμορφώνει ένα εξαιρετικά δύσκαμπτο διαπραγματευτικό πεδίο. Το αποτέλεσμα είναι ένα παρατεταμένο διπλωματικό τέλμα, όπου η αποκλιμάκωση μοιάζει προς το παρόν περισσότερο ευχή παρά άμεση προοπτική.