Μέση Ανατολή: Τι περιμένουν, τι κυνηγούν και που ετοιμάζονται να ρισκάρουν Αμερικάνοι και Ιρανοί στις συνομιλίες του Πακιστάν

Με διαφορετικές αφετηρίες και σαφώς διακριτές προτεραιότητες προσέρχονται στο Πακιστάν οι αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον νέο γύρο διμερών συνομιλιών.

Μέση Ανατολή: Τι περιμένουν, τι κυνηγούν και που ετοιμάζονται να ρισκάρουν Αμερικάνοι και Ιρανοί στις συνομιλίες του Πακιστάν

Το μόνο βέβαιο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι ότι και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να αποχωρήσουν από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την εικόνα της «επικράτησης», έστω και σε επίπεδο εντυπώσεων.

Πρόκειται για ένα εγχείρημα ιδιαίτερα σύνθετο, καθώς οι υψηλόβαθμες αποστολές καλούνται να γεφυρώσουν βαθιές διαφορές σε μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά. Στο επίκεντρο της ατζέντας βρίσκονται η κατάσταση στον Λίβανος, αλλά και η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πλέον στρατηγικά σημεία της παγκόσμιας ενεργειακής ναυσιπλοΐας. Την ίδια ώρα, το Ισραήλ επισημαίνει ότι οι υπάρχουσες συμφωνίες εκεχειρίας δεν επεκτείνονται στον Λίβανο, συνεχίζοντας, όπως υποστηρίζει, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η αρχική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχε διαμορφωθεί με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν και τη σύμπλευση Ουάσιγκτον–Τεχεράνης προέβλεπε και την αποκλιμάκωση στον Λίβανο. Ωστόσο, δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων αναφέρουν ότι ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να αναθεώρησε τη στάση του έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Από την πλευρά της, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτική, καθώς δεν επιθυμεί να εκπέμψει το μήνυμα ότι εγκαταλείπει τη Χεζμπολάχ ή ότι προχωρά σε παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως πολιτική αποστασιοποίηση από συμμάχους της. Η συμμετοχή της στις συνομιλίες, σύμφωνα με αναλυτές, ενδέχεται να προκαλέσει εσωτερικές και περιφερειακές αντιδράσεις, εφόσον εκληφθεί ως κίνηση εξυπηρέτησης στενών εθνικών συμφερόντων.

Μέση Ανατολή: Τι περιμένουν, τι κυνηγούν και που ετοιμάζονται να ρισκάρουν Αμερικάνοι και Ιρανοί στις συνομιλίες του Πακιστάν

Ενδεικτική της στάσης της Τεχεράνης είναι δήλωση Ιρανού αξιωματούχου, σύμφωνα με την οποία «δεν επιδιώκουμε μια εκεχειρία που θα επιτρέψει στον επιτιθέμενο να επανεξοπλιστεί και να επανέλθει σε επιθέσεις. Έχουμε καταστήσει σαφές στους συμμάχους μας ότι μια τέτοια κατάσταση δεν μπορεί να επαναληφθεί χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις».

Πέρα από το μέτωπο του Λιβάνου, καθοριστικής σημασίας παραμένει και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ. Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός προέβλεπε, σύμφωνα με το πλαίσιο που είχε διαμορφωθεί, την απρόσκοπτη διέλευση όλων των πλοίων. Ωστόσο, στην πράξη η κατάσταση παραμένει ρευστή, με το Ιράν να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο σε μια περιοχή κρίσιμη για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας, γεγονός που εξακολουθεί να ασκεί ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές.

Στην περίπτωση αυτή, το μεγαλύτερο διπλωματικό δίλημμα φαίνεται να βαραίνει την Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να αξιοποιήσει την κατάσταση ως ένδειξη παραβίασης συμφωνίας από την Τεχεράνη και να απομακρυνθεί από τη διπλωματική οδό, επανεξετάζοντας ακόμη και την επιλογή της στρατιωτικής πίεσης.

Ωστόσο, δεδομένου ότι η πολύμηνη σύγκρουση δεν έχει οδηγήσει σε ουσιαστική αλλαγή στο πεδίο, εκτιμάται ότι η προοπτική περαιτέρω κλιμάκωσης παραμένει περιορισμένη, με τη διπλωματία να αναδεικνύεται ως η επικρατέστερη επιλογή.