Μέση Ανατολή: Τι θα συμβεί με τον πόλεμο στο Ιράν μετά το «ναυάγιο» των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ;- Τα «αγκάθια» και τα 3 μεγάλα ερωτήματα

Ποια τροπή θα πάρουν πλέον οι εξελίξεις μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν; Ποια είναι τα βασικά σημεία σύγκρουσης και ποια ερωτήματα θα καθορίσουν την επόμενη φάση;

Μέση Ανατολή: Τι θα συμβεί με τον πόλεμο στο Ιράν μετά το «ναυάγιο» των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ;- Τα «αγκάθια» και τα 3 μεγάλα ερωτήματα

Οι πρώτες απευθείας επαφές ανάμεσα στις δύο χώρες μετά το 1979, που πραγματοποιήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ, δεν οδήγησαν σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Αντιθέτως, ολοκληρώθηκαν με αδιέξοδο, εντείνοντας την αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις. Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον δεν είναι μόνο γιατί απέτυχαν, αλλά κυρίως τι ακολουθεί.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι η αμερικανική αποστολή επιστρέφει χωρίς αποτέλεσμα, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι απέρριψε την τελική πρόταση. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν έκανε λόγο για «παράλογες απαιτήσεις», επιβεβαιώνοντας το βαθύ χάσμα που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές.

Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρέθηκε για ακόμη μία φορά η ασφάλεια και η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Οι όροι που έθεσαν οι ΗΠΑ για τον έλεγχο και την ασφάλεια της περιοχής, σε συνδυασμό με την απροθυμία τους να δεσμευτούν για τον περιορισμό της ισραηλινής στρατιωτικής δράσης στον Λίβανο, αποτέλεσαν βασικά σημεία τριβής.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αμετακίνητη στη θέση της, θεωρώντας ότι έχει ήδη καταθέσει την «τελική και καλύτερη» πρόταση. Αυτό μεταφέρει ουσιαστικά την πίεση στην ιρανική πλευρά, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα αναθεωρήσει τη στάση της ή θα οδηγηθεί σε περαιτέρω κλιμάκωση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα εξακολουθεί να έχει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Τα επίπεδα εμπλουτισμού ουρανίου των τελευταίων ετών έχουν εντείνει τις ανησυχίες της Δύσης και αποτέλεσαν βασικό παράγοντα της πρόσφατης σύγκρουσης με το Ισραήλ. Παρά τις πιέσεις, η Τεχεράνη δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις σχετικές δραστηριότητες, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν σε σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ. Η πρόσφατη εκεχειρία είχε επιτευχθεί υπό τη σκιά έντονων απειλών από τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος είχε προειδοποιήσει με δραστικά μέτρα κατά του Ιράν. Το αν αυτές οι απειλές θα επανέλθουν ή θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες ενέργειες παραμένει ανοιχτό.

Μέση Ανατολή: Τι θα συμβεί με τον πόλεμο στο Ιράν μετά το «ναυάγιο» των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ;- Τα «αγκάθια» και τα 3 μεγάλα ερωτήματα

Την ίδια στιγμή, δύο ευρύτερα ερωτήματα εξακολουθούν να αιωρούνται: πώς θα αντιδράσει η Τεχεράνη στο νέο αυτό αδιέξοδο και για πόσο ακόμη η διεθνής οικονομία θα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα κλίμα αβεβαιότητας και αστάθειας.

Πώς οδηγήθηκαν οι συνομιλίες σε αποτυχία

Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, το Ιράν αρνήθηκε να αποδεχθεί βασικούς όρους, μεταξύ των οποίων και τη δέσμευση για μη ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Αντίθετα, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι η κατάρρευση των συνομιλιών οφείλεται στις υπερβολικές και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις της Ουάσινγκτον.

Οι διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν είχαν ως βασικό στόχο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας που θα οδηγούσε σε αποκλιμάκωση της έντασης και τερματισμό των εχθροπραξιών. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις της ιρανικής διπλωματίας για αποφυγή «παράλογων» και «παράνομων» όρων φαίνεται πως δεν εισακούστηκαν. Στο τραπέζι τέθηκαν κρίσιμα ζητήματα, όπως η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις και οι πολεμικές αποζημιώσεις — χωρίς όμως να υπάρξει σημείο σύγκλισης.

Μετά τη δημοσιοποίηση της αποτυχίας, ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε μέσω της πλατφόρμας Truth Social, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρά μέσα πίεσης, ακόμη και το ενδεχόμενο ναυτικού αποκλεισμού, εάν το Ιράν δεν υποχωρήσει.

Η επόμενη φάση προμηνύεται σύνθετη και γεμάτη αβεβαιότητες, με τις ισορροπίες να παραμένουν εύθραυστες και τις αποφάσεις των δύο πλευρών να αποκτούν καθοριστική σημασία για τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.