Μέση Ανατολή: Το Ιράν ολοκλήρωσε και τις τρεις φάσεις της «Επιχείρησης Madman»- Αντίποινα ή οργανωμένο σχέδιο;

Μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές τον Ιούνιο που στόχευσαν πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο επιστημόνων που σχετίζονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα, η Τεχεράνη σχεδίασε μια αντιπολεμική στρατηγική που αποκαλέστηκε «Επιχείρηση Madman».

Μέση Ανατολή: Το Ιράν ολοκλήρωσε και τις τρεις φάσεις της «Επιχείρησης Madman»- Αντίποινα ή οργανωμένο σχέδιο;

Σύμφωνα με έξι Ιρανούς αξιωματούχους, οι εντολές του Αγιατολάχ Χαμενεΐ ήταν σαφείς: να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε η Μέση Ανατολή να καταστεί εμπόλεμη ζώνη σε περίπτωση νέας επίθεσης κατά του Ιράν, ιδιαίτερα αν ο ίδιος ο Αγιατολάχ σκοτωνόταν. Παράλληλα, ο Χαμενεΐ όρισε τέσσερα επίπεδα διαδοχής για στρατιωτικούς διοικητές και πολιτικούς αξιωματούχους, εξασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξει κενό εξουσίας κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης.

Το σχέδιο προέβλεπε ότι ο πόλεμος θα ήταν ιδιαίτερα δαπανηρός όχι μόνο για το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για τις αραβικές χώρες, πλήττοντας την οικονομία τους, τον τουρισμό, τις μεταφορές, την ενέργεια και τη ναυτιλία.

«Η Αμερική ανησυχεί για ένα περιφερειακό πόλεμο, γνωρίζει ότι η οικονομία της θα επηρεαστεί και οι σύμμαχοί της θα υποστούν πλήγματα», δήλωσε ο Μαχντί Μοχαμάντι, ανώτερος σύμβουλος του προέδρου του Ιρανικού Κοινοβουλίου, σε ηχητική ανάλυση που δημοσιεύτηκε στα κοινωνικά δίκτυα.
«Το σχέδιό μας είναι να επεκτείνουμε τον πόλεμο όσο το δυνατόν περισσότερο και να παρατείνουμε την αναταραχή. Είναι ο μεγαλύτερος αντίκτυπος που μπορούμε να προκαλέσουμε στον Τραμπ και δεν έχουμε άλλη επιλογή».

Η πρώτη φάση της «Επιχείρησης Madman»

Το σχέδιο περιλάμβανε τρεις διαδοχικές φάσεις: η πρώτη στόχευε το Ισραήλ, η δεύτερη αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε αραβικά κράτη, και η τρίτη φάση προέβλεπε περαιτέρω κλιμάκωση με επιθέσεις σε πολιτικούς και οικονομικούς στόχους, όπως αεροδρόμια, ξενοδοχεία και πρεσβείες όπου πιθανόν να βρίσκονταν Αμερικανοί πολίτες. Όλες οι φάσεις είχαν ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη της σύγκρουσης.

«Δεν πρόκειται για σπασμωδική αντίδραση ή παρορμητική ενέργεια», σχολίασε η Σίνα Αζόντι, ειδικός στη στρατιωτική ιστορία του Ιράν και επίκουρη καθηγήτρια πολιτικής της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον.
«Το στρατιωτικό σχέδιο του Ιράν έχει μελετηθεί εδώ και χρόνια, με στόχο να επιφέρει το μεγαλύτερο δυνατό κόστος στους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή και έμμεσα στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Μέση Ανατολή: Το Ιράν ολοκλήρωσε και τις τρεις φάσεις της «Επιχείρησης Madman»- Αντίποινα ή οργανωμένο σχέδιο;

Ανοίγει ο κύκλος της βίας στη Μέση Ανατολή

Προτού ξεκινήσει η σύγκρουση, η Τεχεράνη είχε ήδη ενημερώσει γείτονες και συμμάχους για τη στρατηγική της. Ιρανοί αξιωματούχοι επισκέπτονταν τακτικά αραβικές πρωτεύουσες, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε επίθεση θα προκαλούσε αντίποινα εναντίον αμερικανικών στόχων σε όλη την περιοχή, ακόμη και αν αυτό συνεπαγόταν ευρύτερη αναταραχή.

Στο Ιράκ, πολιτοφυλακές πιστές στην Τεχεράνη ζητούσαν εθελοντές για μονάδες «μαρτυρίου», ώστε να πραγματοποιήσουν επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων και συμφερόντων, σε ένα πλαίσιο παρατεταμένου «τζιχάντ». Άραβες ηγέτες έλαβαν σοβαρά υπόψη τις προειδοποιήσεις και άσκησαν πιέσεις στην κυβέρνηση Τραμπ για αποφυγή στρατιωτικής ενέργειας.

Η χρήση πυραύλων και drones σε χώρες του Κόλπου επέτρεψε στο Ιράν να ασκήσει οικονομική πίεση, ενώ ταυτόχρονα διαταράχθηκε η λειτουργία των πλωτών οδών και βασικών λιμανιών, κρίσιμων για το παγκόσμιο εμπόριο, τα χρηματοοικονομικά και την παραγωγή ενέργειας. Οι επιθέσεις οδήγησαν στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και στην προσωρινή παύση παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές ενέργειας, που αυξήθηκαν ακόμη και στις ΗΠΑ.

Η εμπλοκή της Χεζμπολάχ

Η λιβανέζικη Χεζμπολάχ, ισχυρό στρατιωτικό παρακλάδι του Ιράν, συμμετείχε ενεργά, εκτοξεύοντας βλήματα στο Ισραήλ και προκαλώντας ισραηλινά αντίποινα στον Λίβανο. Διπλωμάτες στη Βηρυτό επισημαίνουν ότι οι «Φρουροί της Επανάστασης» έχουν αυξήσει τον έλεγχο τους επί της Χεζμπολάχ μετά την τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ το 2024.

«Η εμπλοκή του Ιράν στη Χεζμπολάχ είναι πλέον μεγαλύτερη από ό,τι υπολογίζαμε», ανέφερε ο Μάχα Γιαχία, διευθυντής του Κέντρου Malcolm H. Kerr Carnegie στη Βηρυτό. Η κλιμάκωση των επιθέσεων έχει κουράσει τη σιιτική βάση στο νότιο Λίβανο, η οποία φοβάται μόνιμο εκτοπισμό σε περίπτωση ευρείας χερσαίας εισβολής και νιώθει όλο και μεγαλύτερη απογοήτευση για τις συνεχείς στρατιωτικές συγκρούσεις.

«Η βάση της Χεζμπολάχ θέλει απλώς να ζήσει τη ζωή της», πρόσθεσε ο Γιαχία, «αλλά συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται σε κομβική θέση λόγω μιας υπαρξιακής απειλής».