Μέση Ανατολή: Το Ιράν πανέτοιμο να ενταχθεί στην αναπτυξιακή τράπεζα των BRICS

Η New Development Bank ιδρύθηκε το 2015 από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική.

Μέση Ανατολή: Το Ιράν πανέτοιμο να ενταχθεί στην αναπτυξιακή τράπεζα των BRICS

Θέμα χρόνου φαίνεται να είναι πλέον η ένταξη του Ιράν στην αναπτυξιακή τράπεζα των BRICS, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να εδραιώσει και να διευρύνει τους δεσμούς της με τις αναδυόμενες οικονομίες, αναζητώντας παράλληλα εναλλακτικούς διαύλους χρηματοδότησης και οικονομικής συνεργασίας, την ώρα που μαίνεται ο πόλεμος στο Ιράν.

Η συμμετοχή του Ιράν στη New Development Bank (NDB), τον πολυμερή χρηματοπιστωτικό βραχίονα των BRICS, αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα, σε μια κίνηση που ενδέχεται να προκαλέσει συζητήσεις και εντάσεις στο εσωτερικό του οργανισμού. Η Τεχεράνη, που επιδιώκει να εμβαθύνει τις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές σχέσεις της με χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία και η Βραζιλία, επιχειρεί ταυτόχρονα να περιορίσει την εξάρτησή της από το δολάριο και το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Την εξέλιξη προανήγγειλε ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεματί, ενόψει της πρώτης συνάντησης των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών κεντρικών τραπεζών των BRICS στην Ινδία. Το Ιράν εντάχθηκε επισήμως στους BRICS το 2024 και πλέον κάνει το επόμενο βήμα, διεκδικώντας όχι μόνο την ιδιότητα του μέλους αλλά και τη συμμετοχή του ως μετόχου στη New Development Bank.

Η New Development Bank ιδρύθηκε το 2015 από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, με αποστολή τη χρηματοδότηση έργων υποδομών και βιώσιμης ανάπτυξης στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η τράπεζα διεύρυνε σταδιακά την εμβέλειά της, εντάσσοντας στο δυναμικό της και άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος.

Για την Τεχεράνη, η ένταξη στην NDB δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διπλωματική ή οικονομική κίνηση, αλλά ένα δυνητικά σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των πιέσεων που ασκούν οι εκτεταμένες αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις. Οι περιορισμοί έχουν δυσχεράνει σημαντικά την πρόσβαση του Ιράν στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθιστώντας ιδιαίτερα κρίσιμη την αναζήτηση νέων χρηματοδοτικών και εμπορικών διαδρομών.

Μέση Ανατολή: Το Ιράν πανέτοιμο να ενταχθεί στην αναπτυξιακή τράπεζα των BRICS

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συμμετοχή σε έναν πολυμερή χρηματοπιστωτικό οργανισμό που συνδέεται άμεσα με τους BRICS θα μπορούσε να προσφέρει στην Τεχεράνη μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων. Παράλληλα, θα ενίσχυε την προσπάθειά της να αναπτύξει οικονομικές σχέσεις πέρα από το παραδοσιακό, «δολαριοκεντρικό» σύστημα, περιορίζοντας σταδιακά την έκθεσή της στους μηχανισμούς του δυτικού χρηματοπιστωτικού δικτύου.

Στο επίκεντρο της ιρανικής στρατηγικής βρίσκεται, άλλωστε, η προσπάθεια περιορισμού της χρήσης του δολαρίου στις εμπορικές συναλλαγές. Ο Χεματί δήλωσε ότι το Ιράν θεωρεί εφικτή τη διεξαγωγή εμπορίου μεταξύ των χωρών των BRICS με χρήση των εθνικών τους νομισμάτων, ενώ η Τεχεράνη επιδιώκει επίσης διμερή και τριμερή νομισματική συνεργασία με άλλα μέλη του μπλοκ.

Η επιλογή αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια των BRICS να μειώσουν την εξάρτηση από το αμερικανικό νόμισμα και να ενισχύσουν τις οικονομικές συναλλαγές μεταξύ των αναδυόμενων οικονομιών. Η διαδικασία δεν περιορίζεται στο εμπόριο, αλλά επεκτείνεται στις διασυνοριακές πληρωμές, στις επενδύσεις και στη χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων.

Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται σταδιακά ένα ευρύτερο πλέγμα οικονομικής συνεργασίας, το οποίο φιλοδοξεί να προσφέρει στα μέλη των BRICS περισσότερες επιλογές απέναντι στο παραδοσιακό δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Για το Ιράν, η πιθανή ένταξη στην αναπτυξιακή τράπεζα των BRICS αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι αυτής της στρατηγικής: την αναζήτηση οικονομικού χώρου και χρηματοδοτικών διεξόδων σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι κυρώσεις εξακολουθούν να περιορίζουν σημαντικά τις δυνατότητές του.